to‘lov balansining iqtisodiy tahlili

PDF 10 стр. 316,4 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 316,4 КБ

Тип файла PDF

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

ўзбкистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги mavzu-4. to‘lov balansining iqtisodiy tahlili 4.1 ikkiyoqlama yozuv asosida hisobga olish tizimi. to‘lov balansi hisoblarini tuzishning asosiy maqsadlaridan biri tashqi muvozanatlikni to‘g‘rilash ehtiyojining paydo bo‘lganligi to‘g‘risidagi ma’lumotga ega bo‘lishdir. biroq ikki taraflama yozuv tizimi to‘lov balansida debet va kredit tengligini nazarda tutadi. shuning uchun unda ijobiy saldo yoki defitsitni ko‘rsatish uchun barcha tashqi operatsiyalarni summalash va bu guruh ichidagi operatsiyalarni moddalardan ajratish kerak (chiziq ostidan yoki ustidan). chiziqni tortish erini hal qilish to‘lov balansi bosh ehtiyojining a’lo darajadagi qaysi operatsiyalar doirasini ko‘rsatish to‘g‘risidagi sub’ektiv nazarni ifodalaydi. mustaqil hisoblangan operatsiyalarga bo‘lgan yondashuvlarning biriga asosan, avtonom moddalarni kompensatsiyalash uchun ular amalga oshiriladigan operatsiyalardan ajratilishi kerak. boshqa yondashuv doirasida asosiy e’tibor operatsiya xarakterining o‘zgaruvchanligiga qaratiladi: nostabil deb qaraladigan operatsiyalar to‘lov balansining umumiy holatini ko‘rish uchun “chiziq ostida” belgilanadi. afsuski, moddalarni farqlash uchun yagona o‘lchov birligi mavjud emas, chunki bunday bo‘lish sezilarli darajada operatsiyani amalga oshiruvchi …

2 / 10

jxona hisobotlaridan foydalanib tovar savdosi bo‘yicha ma’lumotlarga nisbatan tezroq ega bo‘lish mumkinligi sababli foydalaniladi. nazariy nuqtai nazardan joriy operatsiyalar hisobi tushunchasi ahamiyatga ega. mavjud nuqtai nazarlarning biriga asosan, bu hisob o‘z ichiga tovar savdosi, xizmat va daromadlar, boshqasiga ko‘ra esa bundan tashqari, xususiy yoki umuman bir yoqli transfertlarni oladi. xususiy bir yoqli transfertlar to‘lov balansini to‘g‘rilash nuqtai nazaridan qaralganda tarkibga kirishi mumkin. u holda boshqa hech qaysi tarkibga kirmaydigan mehnat daromadi ko‘rsatkichni chiziq ustiga, chet eldan kelgan imigrant xizmatchilarni esa chiziq ostiga joylashtiriladi. ba’zan rasmiy transfertlar joriy oqim esa, balansni kapital oqimi bo‘lganligi uchun hisobga olinmaydi. biroq bir yoqli transfertlarni chiziq ostida hisobga olishda muammolar paydo bo‘ladi: real respublikalar qabul qiluvchi debet to‘lov balansini yomonlashtiradi, degan fikr paydo bo‘ladi. hozirgi paytda eng tarqalgan yondashuv bu joriy hisobga barcha transfertlar kirishidir. tovarlar, xizmatlar, daromadlar va bir yoqli transfertlar balansi ikkinchi real operatsiyalar natijasida o‘zgaradigan moliyaviy aktivlarning haqiqiy kattaligini ifodalaydi. joriy operatsiyalar …

3 / 10

egaligi yana ikkita omil bilan ifodalanadi. birinchisi, agar transfertlar bilan bog‘liq bo‘lgan noaniqlik hisobga olinmasa, kattalik bo‘yicha joriy operatsiyalar hisobining defitsiti yoki ijobiy saldosi iqtisodiyotning qolgan boshqa barcha sektorlari bo‘yicha jamg‘armalar summasining o‘sishi yoki qisqarishiga teng bo‘ladi. ikkinchisi, joriy operatsiyalar hisobining saldosi sof tashqi qarzlar hajmining o‘zgarishiga tengdir. umumiy balansga erishish uchun chiziq tagiga faqat yuqori likvidli aktivlar va pul- kredit organlarining qisqa muddatli passivlar hajmining (yoki ular tomonidan boshqariladigan ma’lum bir aktiv yoki passiv) ko‘rsatkichi joylashtiriladi. pulkredit boshqaruv organlarining oltin, qimmatli qog‘ozlar va aktivlari odatda zahiralar tarkibiga kirgan bir paytda, depozit pul banklaridagi aynan shu xil aktivlar tushunchasi sub’ektiv hisoblanadi va hukumat bu aktivlarning ishlatilishini qay darajada nazorat qilishiga bog‘liq. bundan tashqari passivlar tushunchasi bilan bog‘liq bo‘lgan qiyinchilik ham yuzaga keladi. xvf tomonidan ishlatiladigan kreditlar zahiralar kategoriyasiga kiritiladi va ba’zi hollarda ma’lum talablarni bajaruvchi tomonidan zahira aktivlari sifatida qaraladigan passivlar, shuningdek chiziq ostiga joylashtiriladi (masalan, ma’lum m. b. ning …

4 / 10

foydalanilganda doim ham egalik huquqining sotuvchidan xaridorga o‘tayotganida (ikkala tomonning ham buxgalteriya kitobida aks etadi) to‘lov balansining o‘tkazish prinsipi operatsiyasini tuzishda joriy manbaga amal qilinmaydi. shuning uchun operatsiya o‘rtasidagi farq ularni kategoriyalarga bo‘lim operatsiyalarini amalga oshirish vaqti tushunchasi, shuningdek, qiymati baholashlarni ifodalovchi tuzatishlarni kiritish kerak bo‘lishi mumkin. valyuta almashuvi to‘g‘risidagi ma’lumotlarda operatsiyalar hisobi uchun tuzatishlar kiritilishi kerakki, bularni amalga oshirishda to‘lov bank tizimi orqali bajarilmaydi. natural ko‘rinishdagi davlat importi, barter bitimlari, bir yoqli transfertlar va chet eldagi moliyaviy aktiv va passivlar hajmining o‘zgarishi yordamida bevosita amalga oshirilgan operatsiyalar valyuta almashuvi to‘g‘risidagi ma’lumotlarga kiritiladigan moddalar qatoriga tegishlidir. bojxona hisoboti ma’lumotini korreksiya misoli tariqasida mamlakatdagi kemalar va dengiz ovchilari ochiq dengizdan tutgan ovini chet elda realizatsiya qilishlarini olish mumkin. turli moddalarni kategoriyalarga bo‘lish bilan bog‘liq tuzatishlar bo‘yicha hamma eksport fob asosida o‘tkazilishi kerak. bunda ma’lum o‘zgartirishlar “transportatsiya” moddasiga kiritilishi lozim. operatsiyani amalga oshirish vaqti bilan bog‘liq bo‘lgan tuzatish tovar oqimi hajmi o‘zgarishida …

5 / 10

tsiyalarni baholashda, valyuta almashuvi ustidan kuchli nazorat bo‘lmagan davlatlarga tegishli so‘rovnomalar yoki tanlama kuzatishlar olib borish kerak bo‘lishi mumkin. “turizm” to‘lov balansi moddasini baholashda ba’zan davlat redidentlari tomonidan chet elda o‘tkaziladigan sutkaning o‘rtacha summasini kunlarning umumiy soniga ko‘paytiriladi, shuningdek, ushbu davlatda chet elliklar tomonidan o‘tkaziladigan kunlar soniga ko‘paytiriladi. sutkaning o‘rtacha kattaligini aniqlash uchun sayohat agentligi, banklar, mehmonxona va do‘konlardan olingan ma’lumotlardan foydalanish mumkin. chet el turistlarining mehmonxonalarda o‘tkazgan kunlari soni to‘g‘risidagi ma’lumotlarni to‘plash mumkin. turizm bo‘yicha ma’lumotlar davlatlararo ba’zi ma’lumot almashish yo‘li orqali tekshirilishi mumkin. so‘rovnomalardan, shuningdek kema va aviakompaniyaning yo‘lovchilik chiptasi narxi to‘g‘risidagi ma’lumot, investitsion foyda va trans milliy kompaniyalarining to‘g‘ri investitsiyalari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni olishda foydalanish mumkin. qisqa muddatli kapital oqimi bo‘yicha ma’lumotlar, odatda, ishonchsiz hisoblanadi. valyuta almashuvi to‘g‘risidagi ma’lumotlarning asosiy manbai sifatida ishlatilishida tijorat, kredit to‘g‘risidagi ma’lumotni, qiyin bo‘lsa, so‘rovnomalarni qo‘llaganda ma’lumotning kerakli hajmini olishi, shuningdek, uning ishonchliligini ta’minlash esa murakkabdir. 4.2 . to‘lov balansini xisobga olishni asosiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "to‘lov balansining iqtisodiy tahlili"

ўзбкистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги mavzu-4. to‘lov balansining iqtisodiy tahlili 4.1 ikkiyoqlama yozuv asosida hisobga olish tizimi. to‘lov balansi hisoblarini tuzishning asosiy maqsadlaridan biri tashqi muvozanatlikni to‘g‘rilash ehtiyojining paydo bo‘lganligi to‘g‘risidagi ma’lumotga ega bo‘lishdir. biroq ikki taraflama yozuv tizimi to‘lov balansida debet va kredit tengligini nazarda tutadi. shuning uchun unda ijobiy saldo yoki defitsitni ko‘rsatish uchun barcha tashqi operatsiyalarni summalash va bu guruh ichidagi operatsiyalarni moddalardan ajratish kerak (chiziq ostidan yoki ustidan). chiziqni tortish erini hal qilish to‘lov balansi bosh ehtiyojining a’lo darajadagi qaysi operatsiyalar doirasini ko‘rsatish to‘g‘risidagi sub’ektiv nazarni ifodalaydi. mustaqil h...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PDF (316,4 КБ). Чтобы скачать "to‘lov balansining iqtisodiy tahlili", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: to‘lov balansining iqtisodiy ta… PDF 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram