yashil energetika va iqtisodiy rivojlanish

PDF 22 pages 228.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 228.2 KB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

v-mavzu “yashil energetika” barqaror iqtisodiy rivojlanish omili sifatida 5.1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni 5.2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari 5.3. “yashil energetika”ning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar 5.4. “yashil energetika”ni davlat tomonidan qo‘llab quvvatlashning xorij tajribasi 5.5. o‘zbekistonda “yashil energetika”ni rivojlantirish istiqbollari 5.1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni xx asrning 70-yillaridagi xalqaro energiya inqirozi aksariyat mamlakatlarni iqtisodiyotda energiya iste’molini qisqartirish va energiyani tejash borasidagi chora- tadbirlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi. energiya iste’molining o‘sishi, energiya resurslarining kamayishi va qimmatlashishi, importga bog‘liqligining kuchayishi, atrof-muhitning ifloslanishi energiya tejamkorligiga erishish, an’anaviy energiya resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish bilan bir qatorda tiklanadigan energiya manbalarini o‘zlashtirish muammolarini hal etish zaruratini keltirib chiqardi barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash va iqtisodiyotning rivojlanish darajasi ko‘p jihatdan energiya resurslari zahiralariga bog‘liq. dunyoda aniqlangan tabiiy energiya manbalari zaxiralari energiya iste’molining hozirgi darajasi saqlanib qolsagina, keyingi 54-yil davomida energiyaga bo‘lgan ehtiyojni qondirish imkonini beradi127. iqtisodiy rivojlanish …

2 / 22

bozorida resurslar narxining keskin tushib ketishi natijasida ro‘y bergan yirik sikl 2015-yilda o‘z nihoyasiga yetganligiga qaramasdan energiya tejaydigan texnologiyalar taraqqiyoti jadal sur’atlarda davom etmoqda. ushbu holat dunyo mamlakatlarining “yashil iqtisodiyot”ni rivojlantirish borasida qabul qilgan majburiyatlariga to‘la mos keladi. mckinsey mutaxassislari ilg‘or texnologiyalarning rivojlanishida mo‘tadil va jadal rivojlanish ssenariylarini ishlab chiqishgan. mo‘tadil ssenariyaga muvofiq 2035-yilga qadar energiyadan samarali foydalanish 43%ga, jadal rivojlanish ssenariyasi bo‘yicha esa 70%ga ortishi bashorat qilinmoqda. energiyadan samarali foydalanish hisobiga jahon iqtisodiyoti miqyosida 100 mln. terajoulga teng energiya yoki 0,2-1,2 trln. dollar tejalishi mumkin. xix asrdan boshlab energiya ishlab chiqarishning yetakchi manbai hisoblangan qazib chiqariladigan yoqilg‘i-energetika manbalari tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish hisobiga o‘zgarib boradi. 2030-yilga qadar jahonda elektrenergiya ishlab chiqarishning 36%i shamol va quyosh elektr stansiyalari yordamida amalga oshiriladi. “yashil iqtisodiyot”ni rivojlantirishga qaratilgan dasturlar samarasi tufayli jahon iqtisodiyotining energiya sig‘imkorligi 2050-yilga qadar 50%ga qisqarishi, yaqin 20- yilda tabiiy resurslarni iste’mol qilish hajmining kamayishi hisobiga 0,9-1,6 trln. dollar mablag‘ …

3 / 22

iyalashtirish uchun qulay investitsiya muhitining yaratilishi; - energetik va ekologik muammolarni hal qilish masalasi; - rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyotida energiyaga bo‘lgan talabning ortib borishi; - barchaga energiyadan foydalanish imkoniyatini yaratish va energetik yetishmovchilikdan qutilish. shuningdek, bmt sanoatni rivojlantirish tashkiloti (unido) tomonidan ishlab chiqilgan energiya strategiyasi “yashil energetika”ni rivojlantirishni qo‘llab- quvvatlaydi. ushbu strategiyani amalga oshirishda quyidagi ustuvor vazifalar muhim ahamiyat kasb etadi: - aholining kam daromadli qatlamini tiklanadigan energiya manbalariga asoslangan zamonaviy energiya xizmatlari bilan ta’minlash darajasini oshirish; - sanoatda energiya sig‘imkorligini pasaytirish evaziga sohaning raqobatbardoshlik darajasini kuchaytirish; - sanoatda issiqxona gazlarini atmosferaga chiqarish hajmini qisqartirish hisobiga iqlim o‘zgarishlariga salbiy ta’sirni kamaytirish va muqobil energiya manbalaridan foydalanishni rag‘batlantirish; - korxonalarning qishloq joylarda muqobil energiya manbalaridan foydalanish hisobiga uzoq muddatli faoliyat ko‘rstishini ta’minlash va samaradorligini oshirish. 5.2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari energiya deyilganda tabiiy manabalar (quyosh, shamol, suv, suv to‘lqini, biomassa, geotermal, suv satxining ko‘tarilishi va tushishi) hisobidan olinadigan …

4 / 22

nadigan energiya manbalari evaziga qondirilishi maqsad qilingan. energetikaning ushbu turi “musaffo energiya” ham deyiladi. “yashil energetika” atamasi quyidagi texnologiyalarga nisbatan qo‘llaniladi: - yer va dengizga o‘rnatilgan shamol generatorlari; - turli quyosh elektrenergetikasi texnologiyalari — binolar va uylarning tomiga o‘rnatilgan quyosh panellaridan tortib quvvati 50 mvt gacha bo‘lgan quyosh - o‘simlik moyi yoki o‘tinlarni yoqish hisobidan ishlaydigan generatorlar; daryolarga o‘rnatilgan kichik gidroturbinalar; - dengiz to‘lqini, suvning ko‘tarilish yoki pasayishidan foydalanib ishlaydigan qarilayotgan so2 miqdorini qisqartirish imkonini beradi. yirik gidroelektrostansiyalar ham shu kabi imkoniyatlarga ega bo‘lsa-da, ularning faoliyati suv, yer va daryo ekotizimiga salbiy ta’sir qiladi. shu sababli yirik gidroelektrostansiyalar tomonidan turli xalqaro va nodavlat tashkilotlar tomonidan tayyorlangan hisobotlarda tiklanadigan energiya to‘g‘risidagi ma’lumotlar bir-biridan keskin farq qilishi mumkin. bilan bog‘liq farqlar orqali izohlash mumkin. jumladan, bp hisobotlarida faqat elektrenergiya ishlab chiqarishda foydalanilgan tiklanadigan energiya iste’moli to‘g‘risida ma’lumotlar beradi. ren21 hisobotlarida esa pirovard energiya iste’molining tarkibi qazilma yoqilg‘i, atom energiyasi, an’anaviy biomassa va …

5 / 22

ish mumkin. jumladan, 2020-yil 10-martdan 10-aprelgacha yei va buyuk britaniyada ko‘mir yordamida ishlab chiqariladigan elektrenergiya ishlab chiqarish hajmi 29%ga qisqargani holda, muqobil energiya manbalari jami elektrenergiya ishlab chiqarishning 46%ini ta’minlab 2019-yilga nisbatan 8%ga o‘sgan. ushbu ma’lumotlar “yashil energetika” sohasi istiqbolda energetikaning vr ma’lumotlariga ko‘ra, 2019-yilda 692,2 mln. tonna neft ekvivalentiga teng bo‘lgan miqdorda tiklanadigan energiya iste’mol qilingan bo‘lib, ushbu ko‘rsatkich tiklanadigan energiya iste’moli 18,4 martaga, muqobil elektrenergiya ishlab chiqarish miqdori esa 23,2 baravarga oshgan. 2019-yilda jahon bo‘yicha 2805,5 tvt-soat shamol, 25,8%i esa quyosh energiyasi hissasiga to‘g‘ri keldi. tiklanadigan energiya ishlab chiqarishning mintaqaviy tarkibida osiyo mintaqasi ulushi 40,9%ga teng bo‘lib, bu ko‘rsatkichning 26,1%i xitoy hissasiga to‘g‘ri kelgan. yevropa mintaqasining ulushi 29,8%ga teng bo‘lib, jumladan, germaniya (8,0%), buyuk britaniya (4,0%), aqsh hissasiga to‘g‘ri keladi. jahonda 2008-2019-yillarda “yashil energetika”ni rivojlantirish uchun sarflangan investitsiyalar miqdori 2,3 martaga oshgan. elektr energiyasini ishlab chiqarish sohasida t o‘rnatilgan “yashil energiya” quvvatlari 2,3, shamol turbinalari quvvati 5,4, quyosh …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yashil energetika va iqtisodiy rivojlanish"

v-mavzu “yashil energetika” barqaror iqtisodiy rivojlanish omili sifatida 5.1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni 5.2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari 5.3. “yashil energetika”ning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar 5.4. “yashil energetika”ni davlat tomonidan qo‘llab quvvatlashning xorij tajribasi 5.5. o‘zbekistonda “yashil energetika”ni rivojlantirish istiqbollari 5.1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni xx asrning 70-yillaridagi xalqaro energiya inqirozi aksariyat mamlakatlarni iqtisodiyotda energiya iste’molini qisqartirish va energiyani tejash borasidagi chora- tadbirlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi. energiya iste’molining o‘sishi, ene...

This file contains 22 pages in PDF format (228.2 KB). To download "yashil energetika va iqtisodiy rivojlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: yashil energetika va iqtisodiy … PDF 22 pages Free download Telegram