электр занжирлар топологияси. схема графи тўғрисида тушунчалар

PDF 13 pages 566.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 566.4 KB

File type PDF

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

microsoft word - 4-маъруза 1 3 4 5 6 7 8 2.15-расм 4-маъруз 1. электр занжирлар топологияси. схема графи тўғрисида тушунчалар 2.электр схемадаги уланишлар матрицаси 3. электр занжирларига оид қонунлар 4. занжир токларининг тугун тенгламалари (граф- схемалари асосида) 1. электр занжирлар топологияси. схема графи тўғрисида тушунчалар электр занжирини схемалар ёрдамида тасвирлашда бир қанча шартли белгилар ишлатилиши ҳаммага маълумдир. шу белгилар ичида тугунларни йирик (қалин бўлган) нуқталар билан белгилаш одатга кирган. умуман эса шундай нуқталар билан иккита (ёки бир нечта) электр тармоқларининг бир-бирига уланган жойи белгиланади. шу туфайли схемалардаги ҳамма нуқталар ҳам мустақил нуқталар ролини ўйнайвермайди. масалан, 2.13-расмдаги схемада c,d,e ва f нуқталар мустақил тугунларга ўхшаб тузилган: аммо с ва f, шунингдек d ва e нуқталари ўртасида ҳеч қандай қаршилик уланмаган, яъни улар ўзаро тўғридан-тўғри бириктирилган ва мустақил тугун бўла олмайди. яъни “с“ билан “f“ ягона тугундир (“d“ билан “е“ ҳам худди шундайдир). шу нуқтаи назардан қараганда схемаларнинг элементларини акс этмаган …

2 / 13

граф б о ғ л а н г а н деб ҳисобланади. агар схема графи тузилаётганда тармоқлардаги ток ва э.ю.к лар йўналиши маълум бўлса, у ҳолда граф й ў н а л и ш л и деб аталади. ўз навбатида граф ёрдамида тасвирланган схемаларда тармоқлар оддий рақамлар билан белгиланади: 1,2...,8 (2.15-расм). ҳар қандай графнинг д а р а х т и, яъни ҳамма тугунларни ўзаро боғловчи чизиқлар йиғиндиси бўлади. схема графининг дарахти қалинроқ чизиқ билан белгиланади. кўриниб турибдики, граф дарахти бошқача шаклда, масалан, 7, 1, 2 ва 3, ёки 8, 2, 7 ва 4 тармоқлар ёрдамида ҳам тузилиши мумкин эди. дарахт таркибига кирмай қолган тармоқлар граф а л о қ а л а р и деб аталади. агар граф “p“ та тармоқ ва “q“ та тугунга эга бўлса, унинг дарахти (q-1) тармоқ ҳисобига тузилган бўлади, алоқалар сони n = p - (q - 1) га тенг бўлади. 2. электр схемадаги …

3 / 13

00010110 10000011 11100000 jkaa каторта411 1 8 1 7 1 1 6 1 1 5 1 4 1 1 3 1 1 2 1 1 4 3 2 1      q р=8 та устун қоидалар ичига шу ҳам кирадики, жадвалнинг ҳар бир устунида фақатгина иккита катак тўлдирилган бўлади. шу туфайли мазкур жадвалдан матрица маъносида фойдаланиш мумкин. уланишлар матрицаси сифатида шундай тўғрибурчак матрица олиниши керакки, унинг қаторлар сони схемадаги тугунлар сонидан биттага кам бўлиб, устунлар сони тармоқлар сонига тенг бўлсин. матрица элементлари тегишлича: агар тугун тармоқ билан боғланмаган бўлса, нолга тенг, плюс бирга тенг; агар боғланган ҳолда тармоқ йўналиши тугундан чиққан бўлса; йўналиши тугунга қараган бўлса, минус бирга тенг. ушбу шарт-шароитлар бажарилган ҳолда 2.15-расм графи учун қуйидаги матрица тузилиши мумкин: юқорида келтирилган мисолдаги матрица тартиби (q-1) p= 84  га тенг (бу кўпайтма шартлидир, яъни матрица тартиби 84  =32 эмас). ниҳоят мазкур матрицани тескари ўгирилган (ағдарилган) …

4 / 13

г ҳар қандай тугунидаги барча токларнинг алгебраик йиғиндиси нолга тенглигини билдиради. мисол сифатида 2.16-расмда кўрсатилган мураккаб электр занжирининг 1,2,3 ва 4 тугунлари орасида жойлашган бирор контурни кўриб чиқайлик. унга 8 та пассив r,l ва с элементлар, 2 та э.ю.к. ва 1 ток манбаи кирган. занжирнинг ички (яъни элементлари аниқ кўрсатилган) қисмида i 1, i 2 , i 3, i 4 ва i токлар оқаётганини таъкидласак, унинг ташқи тармоқларида i 5, i 6, ......, i 13 токлар оқишини ҳисобга олишимиз лозимдир. кирхгофнинг биринчи қонунига биноан тўртта тугун учун қуйидаги тенгламаларни ёзиш мумкин: i - i 1 - i 4 + i 5 + i 6 - i 7 =0 (1-тугун учун i 1 - i 2 + i 8 - i 9 = 0 (2-тугун учун) i 2 + i 3 - i 10 + i 11 = 0 (3-тугун учун) -i + i 4 + i 12 + i 13 …

5 / 13

0 1     (**) i12 i11 i3 4 r1 r2 r3 r4 l1 c2 c3 i e1 e3 i1 i13 i5 i6 i7 i8 i9 i10 il2 ir2 ic2 i4 1 2 3 u43 l2 i2 2.16-расм аммо шуни ҳам айтиб ўтиш зарурки, кирхгофнинг иккинчи қонунига оид тенглама тузиш учун танланган контур фақатгина ток ўтган йўллар орқали беркитилган бўлиши шарт эмас. масалан, 2-16-расмдаги 3 ва 4-тугунлар орасидаги кучланишни u u u e r i c i dt e t 43 3 3 3 3 3 3 3 0 3 1      ~ шаклда кўрсатсак ва уни 4- тугундан 3- тугунга йўналган деб олсак, мазкур контурнинг ташқи қисми занжирнинг қайси элементларини айланиб ўтганининг ҳеч қандай аҳамияти йўқ. ундан ташқари тармоқнинг йиғинди кучланишини ~u u e3 3 3  тарзда, яъни ундаги э.ю.к. ни ичига олиб, ёзилиши граф усулини ишлатишда жуда қўл келади. шундай қилиб, …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "электр занжирлар топологияси. схема графи тўғрисида тушунчалар"

microsoft word - 4-маъруза 1 3 4 5 6 7 8 2.15-расм 4-маъруз 1. электр занжирлар топологияси. схема графи тўғрисида тушунчалар 2.электр схемадаги уланишлар матрицаси 3. электр занжирларига оид қонунлар 4. занжир токларининг тугун тенгламалари (граф- схемалари асосида) 1. электр занжирлар топологияси. схема графи тўғрисида тушунчалар электр занжирини схемалар ёрдамида тасвирлашда бир қанча шартли белгилар ишлатилиши ҳаммага маълумдир. шу белгилар ичида тугунларни йирик (қалин бўлган) нуқталар билан белгилаш одатга кирган. умуман эса шундай нуқталар билан иккита (ёки бир нечта) электр тармоқларининг бир-бирига уланган жойи белгиланади. шу туфайли схемалардаги ҳамма нуқталар ҳам мустақил нуқталар ролини ўйнайвермайди. масалан, 2.13-расмдаги схемада c,d,e ва f нуқталар мустақил тугунларга ўхшаб...

This file contains 13 pages in PDF format (566.4 KB). To download "электр занжирлар топологияси. схема графи тўғрисида тушунчалар", click the Telegram button on the left.

Tags: электр занжирлар топологияси. с… PDF 13 pages Free download Telegram