o'rgatish usullari

PDF 19 стр. 815,7 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 815,7 КБ

Тип файла PDF

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

4-mavzu: tasviriy faoliyatga o’rgatishning metod ва usullari. reja 1. ko’rgazmali metod va o’rgatish usullari. 2. naturadan foydalanish. 1. rasmlardan foydalanish. 2. bolalar ishlarini tahlil qilish. 3. og’zaki metod va o’rgatish usullari. 4. suhbat o’rgatish metodi. 5. amaliy metodlar. 6. badiiy adabiyotning obrazlaridan foydalanish. tayanch tushunchalar:ta’rif, naturadan foydalanish, yordamchi vosita, tahlil, foydalanish, imo-ishora. o’rgatish metodlari - pedagogikada qabul qilingan ta’rifga ko’ra qo’yilgan masalani yechish uchun tanlangan yagona yo’l sifatida ta’riflanadi. u mashg’ulotdagi bolaning va tarbiyachining butun faoliyatini o’rgatish usullari-ayrim yordamchi vosita bo’lib, mashg’ulotdagi faoliyatning xususiyatini aniqlamaydi, u ta’limda tor ma’nodagi ahamiyatga ega. ayrim metodlar mashg’ulot ishining umumiy yo’nalishini aniqlamay, balki usul sifatida namoyon bo’ladi. masalan: mashg’ulot boshida she’r (hikoya) o’qish beriladigan vazifaga bolalarning qiziqishini uyg’otish uchun o’qilsa, boshqa mashg’ulotlarda esa, she’r o’qish tarbiyachi uchun xizmat qiladi, ya’ni mashg’ulot boshini tashkil qilish uchun qo’llaniladi. maktabgacha ta’lim tashkilotida bolalarning mustaqil ishlari katta o’rin egallaydi, faqat bu mustaqil ishlarga bolalarning murakkab muammoli masalalarni yechishi …

2 / 19

iylik va yakkalikni ajratish malakasi rivojlangan bo’lsa, shuncha bolalar ijodiy qobiliyatining rivojlanishi bog’liq bo’ladi. lekin kuzatishning o’zi ko’rganni tasvirlab berishga to’la imkon bermaydi. bolalarni tasvirlashning muhim usullariga, turli tasvirlash materiallaridan foydalanish yo’llariga o’rgatish zarur. ko’rgazmali metod va o’rgatish usullariga naturadan, rasm reproduktsiyalaridan, namunadan, boshqa ko’rgazmali qo’llanmalardan foydalanish, alohida predmetlarni ko’rib chiqish, tarbiyachi tomonidan tasvirlash usullarini ko’rsatib berish, bolalarning bajargan ishlarini mashg’ulot yakunida ko’rsatish, ularni baholash kiradi. naturadan foydalanish. tasviriy san’atda naturadan foydalanish deganda, kuzatish asosida predmet yoki ko’rinishni tasvirlash tushuniladi. naturadan foydalanib ishlanganda chizayotgan kishining ko’ziga nisbatan naturaning qay holatda turganini hisobga olgan holda ma’lum bir nuqtai nazardan turib, predmet ko’rinishi tasvirlanadi. bu naturadan olib tasvirlash xususiyati mashg’ulot mobaynida o’zgacha idrokning rivojlanishiga ko’mak beradi. bunda asosiysi bolaning idroki bo’lib, tekislikda tasvirlangan predmet (rasm, applikatsiya) faqat bir tomondan idrok qilinadi; loydan buyum yasaganda va qurish-yasashda bolalarda naturani o’girib qurish hamda hajm-shaklni turli xil burilishda tahlil qilish imkoni bo’lishi kerak. maktabgacha yoshdagi …

3 / 19

’lishi kerak. masalan: bolalar mashinani yon tomonidan, qo’g’irchoqni oldidan chizadilar va bunda hajmini yetkazib berolmaydilar. agar guruhda bolalar soni ko’p bo’lsa, barchasiga teng ko’rinishi uchun 2-3 ta bir xil predmet qo’yiladi. tarbiyachi naturani bolalar bilan birgalikda qismlarga ajratib ko’rib chiqadi, bunda u tahlil jarayonini osonlashtirib, o’z so’zlari, harakatlari bilan yo’naltiradi. bu jarayoni ma’lum bir idrok madaniyatini, rivojlangan analitik fikr yuritishni talab qiladi. bunday ko’nikmalar bolalarda 5-6 yoshda rivojlana boshlaydi. bu yoshda bolalar tasvirlayotgan ishlarini naturaga nisbatan taqqoslashga urinadilar. masalan: katta guruhda naturadagi archa shoxlarini tasvirlayotganda, bolalar shoxni fazoda joylashtiradilar (vertikal yoki qiya holatda) va shoxdagi shoxchalarning sonini, o’lchamlarini chap va o’ng tomondan, to’q yoki och rang bilan chizadilar. natura sifatida tirik qushla, hayvonlardan foydalanish mumkin emas. ularning harakatlari, tovushlari bolalarni rasm chizishdan chalg’itadi, bolalarning predmetni kerakli holatda idrok qilishlariga, diqqatlarini bir nuqtaga qaratishga halaqit beradi. shunday qilib, o’rgatish metodi sifatida naturadan foydalanish tasvirlashning butun jarayonini o’z ichiga mujassamlashtiradi: predmetining birlamchi …

4 / 19

imkon bo’ladi. masalan: “uch ayiq” ertagi mavzusi bo’yicha rasm chizishdan yoki buyum yasashdan avval, tarbiyachi bolalarga o’yinchoq ayiqni ko’rib chiqishni, predmet shaklining asosiy xususiyatlarini va ayrim qismlarning proportsiya nisbatlarini aniqlashni, so’ng predmetning burilishiga nisbatan shu ayrim qismlarning o’zgarishini kuzatishni taklif qiladi. bolalar rasm chizishda ertakning qaysi epizodini tanlasalar, ayiqni ham shu epizodga nisbatan mos holatda tasvirlaydilar. namunadan foydalanish. namunadan foydalanish ko’proq o’rgatish usuliga taalluqlidir. bolalarning umumiy estetik didlarini oshirish uchun chiroyli predmetlarni tomosha qildirish kerak. masalan: gilamlar, vazalar, kashtachilik va hokazo. dekorativ rasm chizish mashg’ulotlarida bolalar ko’rgan predmetlarini aks ettirib, ulardagi naqshlarni qayta chizibgina qolmay, balki mustaqil ravishda naqshlarni aks ettirib, yorqin rang va shakllarni moslashtirib chizishni ham o’rganadilar. shuning uchun boshlang’ich bosqichda bolalar namunadan naqsh elementlarini chizib oladilar, keyinchalik elementlarni o’rnini va rangini o’zgartirib boradilar. bolalar ma’lum bir malakaga ega bo’lganlaridan keyin, bir necha xil namunalarni bolalar ixtiyoriga ko’rsatish mumkin. ba’zi mashg’ulotlarda tarbiyachi namunani qo’yadi va bolalar ko’rib chiqib, …

5 / 19

onlarni «turibdi» deydi, 4-5 yoshligisi esa «gapiryapti», «yuryapti», «kelyapti» va hokazo deydi. bolalarning kuzatishlari ko’pincha qisqa muddatli bo’ladi (masalan: shahar sharoitida hayvonlarni kuzatish). shuning uchun rasmlardan foydalanish qayta idrok qilishga va keyingi tasvir uchun xarakterli bo’lgan eng asosiysini aniqlashga yordam beradi. rasmlar ana shunday sharoitlarda kerak bo’ladi: kerakli predmet qo’l ostida yo’q paytida, yoki bo’lmasa tekislikda tasvirlashning ayrim usullari bilan tanishtirish uchun xizmat qiladi. masalan: tarbiyachi bolalarga uzoqlashgan predmetni tushuntirish uchun rasmni ko’rsatadi. hayotda bolalar shu uzoqdagi predmetlarni bir chiziqda joylashgan deb idrok qilsalar, rasmda tarbiyachi perdmetlarni uzoqlashganini ko’rsatib, tushuntirib beradi, 6 yoshdan boshlab shu maqsad bilan rasmdan foydalanish mumkin. rasmni ko’ra turib, bola yerni bir chiziq bilan emas, balki keng yerbo’lagi bilan chizishni, uzoqlashayotgan predmetlar yuqoriroqda, yaqindagilari pastroqda va qog’oz chetiga joylashishini tushunib yetadi. rasm mashg’ulot davomida bolalar oldida qoldirilsa, bolalar tushunib yetmay nusxa ko’chirishga o’rganib qoladilar. bu yoshda esa, bolalar nusxa ko’chirish bilan emas, balki ijod bilan rasm …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'rgatish usullari"

4-mavzu: tasviriy faoliyatga o’rgatishning metod ва usullari. reja 1. ko’rgazmali metod va o’rgatish usullari. 2. naturadan foydalanish. 1. rasmlardan foydalanish. 2. bolalar ishlarini tahlil qilish. 3. og’zaki metod va o’rgatish usullari. 4. suhbat o’rgatish metodi. 5. amaliy metodlar. 6. badiiy adabiyotning obrazlaridan foydalanish. tayanch tushunchalar:ta’rif, naturadan foydalanish, yordamchi vosita, tahlil, foydalanish, imo-ishora. o’rgatish metodlari - pedagogikada qabul qilingan ta’rifga ko’ra qo’yilgan masalani yechish uchun tanlangan yagona yo’l sifatida ta’riflanadi. u mashg’ulotdagi bolaning va tarbiyachining butun faoliyatini o’rgatish usullari-ayrim yordamchi vosita bo’lib, mashg’ulotdagi faoliyatning xususiyatini aniqlamaydi, u ta’limda tor ma’nodagi ahamiyatga ega. ayrim meto...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PDF (815,7 КБ). Чтобы скачать "o'rgatish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'rgatish usullari PDF 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram