chiziqli algebra elementlarini

PDF 16 pages 2.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PDF

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

7-mavzu: determinantlar va ularning xossalari. chiziqli tenglamalar sistemasini кramer usuli bilan echish. chiziqli algebra elementlarini iqtisodiy masalalarni yechishga qo‘llanilishi maruzachi: a.a.mengnorov https://hemis.tdau.uz/teacher/subject-topic-resource?curriculum=406&semester=11&subject=9&training_type=11&education_lang=11 reja:  ikkinchi, uchinchi va n-tartibli determinantlarni hisoblash qoidalari.  determinantlarni xossalari.  minor va algebraik to’ldiruvchi tushunchalari.  chiziqli tenglamalar sistemasini kramer va gauss usuli bilan yechish  chiziqli tenglamalar sistemasini iqtisodiy masalarni yechishga qollanilishi  mavzu boyicha savollar https://hemis.tdau.uz/teacher/subject-topic-resource?curriculum=406&semester=11&subject=9&training_type=11&education_lang=11 • 1. кirish. кo’pgina iqtisodiy masalalarni echish chiziqli tenglamalar sistemasini echishga keltiriladi. tenglamalar sistemasini echish bilan bizlar maktab matematikasidan tanishmiz. ammo sistemadagi tenglamalar va noma’lum soni uchtadan ko’p bo’lganda ularni echimini topish biroz murakkablashadi. bunday hollarda determinantlardan foydalanish maqsadga muvofiq bo’ladi. shu maqsadda determinantlar tushunchasi, xossalari va ular yordamida chiziqli tenglamalar sistemasini echish formulalari bilan tanishamiz. • ikkinchi va uchinchi tartibli determinantlar. • 1-ta’rif. ushbu a11 a12 • a21 a22 ko’rinishdagi simvol ikkinchi tartibli determinant deyiladi. bu erda a11, a12, a21, a22 - lar sonlar bo’lib, determinant …

2 / 16

a22 a33 +a12 a23 a31 + a13 a21 a32 - a11 a23 a32 - a12 a21 a33 - a13 a22 a33 • bu уerdag aij (i= ,3, j= ,3) sonlardan iborat bo’lib, determinantning elementlaridir. uchinchi tartibli determinantda 3 ta satr va 3 ta ustun bo’lib, jami 9 ta elementdan iborat bo’ladi. • • •ushbu ko’rinishdagi uchinchi tartibli determinant sarrius usuli bo‘yicha quyidagi hisoblanadi: • • + a11 a12 a13 a11 a12 a21 a22 a23 а21 a22 a31 a32 a33 a31 a32 • - • = a11 a22 a33 +a12 a23 a31 + a13 a21 a32 - a11 a23 a32 - a12 a21 a33 - a13 a22 a33 • bu уerdag aij (i= ,3, j= ,3) sonlardan iborat bo’lib, determinantning elementlaridir. uchinchi tartibli determinantda 3 ta satr va 3 ta ustun bo’lib, jami 9 ta elementdan iborat bo’ladi. • • yoyib yozish usuli. determinantni birinchi satr elementlari bo’yicha yoysak quyidagicha bo’ladi. …

3 / 16

r)ning mos elementlariga proporsional bo’lsa, bunday determinantni qiymati nolga teng bo’ladi.  5-xossa. determinantda biror ustun (satr) ning hamma elementlarini bitta m(m=0) soniga ko’paytirib, bu ko’paytmalarni boshqa ustun (satr)ning mos elementlariga qo’shilsa, determinantning qiymati o’zgarmaydi. •minorlar va algebraik to’ldiruvchilar. • 3-ta’rif. n-chi tartibli d determinantning ixtiyoriy r-ta satr va r-ta ustunlarini ajrataylik (1<r<n). bu satrlar va ustunlar kesishgan joylardagi elementlarni d determinantdagi tartibda olib, ulardan m determinantni tuzamiz. m determinantni d determinantning r-chi tartibli minori deyiladi. • a11 a12 ... a1n • a21 a22 ... a2n ... ... ... • an1 an2 ... ann • • 4-ta’rif. d determinantda ajratilgan r-ta satr va r-ta ustunni o’chiraylik. d determinantning qolgan elementlarini shu d dagidek olib, ulardan (n-r)-chi tartibli m determinantni tuzamiz. m determinantni m ga qo’shimcha minor deyiladi. • agar determinantda k-chi satr va e-chi ustun ajratilsa, ularning kesishgan joyida akl element turgani uchun m=akl bo’ladi. bu holda qo’shimcha m minorni …

4 / 16

  22221 11211 , byaxa byaxa 2221 1211 aa aa 222 121 ab ab 221 111 ba ba   x   y chiziqli tenglamalar sistemasi. kramer usuli ushbu (1) sistema ikki noma’lum ikkita chiziqli tenglama sistemasi deb ataladi, bundа sonlar tenglamalar sistemasining koeffitsientlari b1, b2 sonlar esa а11, а12, а21, а22 ozod hadlar deyiladi. (1) tenglamalar sistemasining koeffitsientlaridan ushbu asosiy determinantning ketma ket birinchi va ikkinchi ustunidagi elementlarni (1) sistemaning ozod hadlari bilan almashtirib, quyidagi determinantni determinantni hosil qilamiz. 9. 1 – t e o r e m a. 1) agar   0 bo’lsa, u holda (1) tenglamalar sistemasi yagona yechimga ega bo’lib, bu yechimlar х = у = 2) agar  = 0 bo’lib, х  0, у  0 bo’lsa, (9.2) sistemaning yechimi mavjud bo’lmaydi; 3)agar  = 0 bo’lib, х = 0, у = 0 bo’lsa, u holda (9.2) sistema cheksiz ko’p yechimga …

5 / 16

lida tenglamalar sistemasini yechish 15 • b.abdalimov, a.fayziyev “oliy matematika”; • q.ruzmetov, “matematika”; • yo.u.soatov, “oliy matematika” (1-jild); • ziyonet kutubxonasi.uz • a. u. abduhamidov, h. a. nasimov, u. m. nosirov, j. h. husanov algebra va matematik analiz asoslari (i qism) ikkinchi, uchinchi va n-tartibli determinantlarni hisoblash qoidalari doir iqtisodi masalalar tuzing. determinantlarni xossalari va natijalarini ayting. minor va algebraik to’ldiruvchi deb nimaga aytiladi. chiziqli tenglamalar sistemasini kramer va gauss usuli bilan yechish qoidasi va formulalarini ayting. chiziqli tenglamalar sistemasini iqtisodiy masalarni yechishga qollanilishiga misollar keltiring. • mustaqil o’rganish uchun mavzuga doir savollar, masalalar va adabiyotlar •e’tiboringiz uchun rahmat!!!!

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chiziqli algebra elementlarini"

7-mavzu: determinantlar va ularning xossalari. chiziqli tenglamalar sistemasini кramer usuli bilan echish. chiziqli algebra elementlarini iqtisodiy masalalarni yechishga qo‘llanilishi maruzachi: a.a.mengnorov https://hemis.tdau.uz/teacher/subject-topic-resource?curriculum=406&semester=11&subject=9&training_type=11&education_lang=11 reja:  ikkinchi, uchinchi va n-tartibli determinantlarni hisoblash qoidalari.  determinantlarni xossalari.  minor va algebraik to’ldiruvchi tushunchalari.  chiziqli tenglamalar sistemasini kramer va gauss usuli bilan yechish  chiziqli tenglamalar sistemasini iqtisodiy masalarni yechishga qollanilishi  mavzu boyicha savollar https://hemis.tdau.uz/teacher/subject-topic-resource?curriculum=406&semester=11&subject=9&training_type=11&education_lang=11 • 1. кiri...

This file contains 16 pages in PDF format (2.0 MB). To download "chiziqli algebra elementlarini", click the Telegram button on the left.

Tags: chiziqli algebra elementlarini PDF 16 pages Free download Telegram