oilaviy hayot sikli

PDF 7 pages 182.8 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 182.8 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu. oilaning hayotiy sikli. reja: 1. oilani hayotiy siklining mohiyati. 2. oilaviy hayot siklining umumiy xususiyatlari. 3. e.dyuvall boʻyicha oilaning bosqichlari. 4. v.satir boʻyicha oilaning hayotiy sikli. tayanch tushunchalar: hayot sikli, davrlashtirish, oila taraqqiyoti, oʻzgarish dinamikasi, masʻuliyat, odatlar, oilaviy muhit, ota- onalik rollari. ―hayot sikli atamasi xx asrning 40-yillari oxirlarida amerikalik demograf pol glik tomonidan fanga kiritilgan. oilaning hayotiy sikli – oila taraqqiyotining butun davri davomida muntazam ketma-ketlik bosqichlaridir. oila rivojlanishining hayotiy sikli obyektiv voqealar (tugʻilish, oʻlim) bilan belgilanadi va butun oila aʻzolarida yoshga bogʻliq oʻzgarishlar sharoitida amalga oshiriladi. har bir bosqichda muayyan rivojlanish vazifalariga javob beradi, uning samaradorligi uning keyingi bosqichlarining muvaffaqiyatiga bogʻliq. oilaviy hayot siklining har bir bosqichi tipik muammolar va oʻz oʻzgarish dinamikasi bilan tavsiflanadi. bir bosqichdan ikkinchisiga oʻtish, oila yanada yuksak darajada tashkil etilgan va murakkab tizimga aylanadi. oila psixologiyasi va psixoterapiyasida tez-tez ishlatiladigan tizimli yondashuvning bir qismi sifatida oila tashqi dunyo (atrof-muhit) bilan doimiy taʻsir …

2 / 7

rning xususiyatlariga taʻsir koʻrsatadigan sezilarli oʻzgarishlarni va shunga mos ravishda bir bosqichdan ikkinchisiga oʻtishni belgilaydi. oilaning hayotiy siklini turli davrlari mavjud. oilaning hayotiy siklini oʻrganish jarayonida tadqiqotchilar turli koʻrsatkichlardan bosqichlarni aniqlash mezonlari sifatida foydalanadilar, yaʻni: bolalarning mavujudligi yoki yoʻqligi va ularning yoshi; er-xotinning yoshi; nikohning rivojlanish bosqichlari; oilaviy funksiyalarning oʻzgarishi; oila tuzilishining oʻzgarishi; oilaviy muloqot usullarining oʻzgarishi va boshqalar. e.dyuvall bosqichlarni chegaralash uchun belgi sifatida oilada bolalarning bor yoki yoʻqligi omili va ularning yoshidan foydalangan. ushbu xarakteristika asosida oila hayot siklining quyidagi bosqichlari ajratilgan edi: i. shakllanayotgan oila (0—5 yosh), bolalari yoʻq. ii. bolani dunyoga keltiradigan (bolali) oila, katta bolasining yoshii 3 yoshda. iii. bogʻcha yoshidagi bolalari bor oila, katta bolasi 3 – 6 yoshda. iv. maktab yoshidagi bolalari bor oila, katta bolasi 6 – 13 yoshda. v. oʻsmir yoshdagi bola bor oila, katta farzandi 12 – 21 yoshda. vi. bolalarini ―mustaqil hayotga chiqarayotgan oila. vii. oʻrta yoshdagi er-xotinli oila. …

3 / 7

klif etilgan davrlashtirish sanalib, unda oilaviy siklning besh bosqichi ajratiladi: 1.oilaning vujudga kelishi: nikoh tuzilgandan boshlab birinchi farzand tugʻulgunga qadar. 2.bolalarning tugʻilishi va ularni tarbiyalash: kamida bir farzandning mehnat faoliyatini boshlab olgunga qadar boʻlgan davri. 3.oiladagi tarbiya vazifasini bajarishning tugashi: birinchi farzandning mehnat faoliyatini boshlagan davridan to bolalaridan hech birini ota-ona oʻz qaramogʻiga olmay qoʻyadigan yoshga yetgunlaricha boʻlgan davr. 4.ota-onalarning bolalari bilan birgalikda yashaydigan davri boʻlib, bunda farzandlardan kamida bittasi oʻz oilasiga ega boʻlmagan davr. 5.er-xotin mustaqil oilasi bor farzandlari bilan birga yashaydi. mazkur davrlashtirish uning muallifi unga oilada bolalarning boʻlishi, bolaning mehnat faoliyatni boshlashi, uning ota-onasi bilan birga yashashi kabi belgilarni kiritgan boʻlishiga qaramasdan e. dyuvall taklif etgan davrlashtirishga toʻliq oʻxshashdir. oilaning xayotiy tarzi uning hayotiy sikl bilan bogʻliq. ayrim olimlar, masalan, v. satir zamonaviy oilaning bola tarbiyasi va uning manfaatlariga bogʻliq ekanligidan kelib chikib, bu maskandagi hayot maromini bola rivojlanishining bosqichlari bilan bogʻlaydi. shunga koʻra, quyidagi bosqichlar farqlanadi: …

4 / 7

yatni oʻziga qamrab olgan ota- onalik rollarining boshlanishidir. koʻplab xalqlarda, ayniqsa, oʻzbeklarda bolaning dunyoga kelishi juda katta quvonchli marosimlar bilan boshlanib, ular qadriyat sifatida asrlar osha saqlab kslinmokda. masalan, bola tugʻilishi bilan bogʻliq suyunchi marosimlari, aqiqa, beshik soldi, sunnat va beshik toʻylari kabilar shular masalasidandir. shunga qaramay ayrim xalqlarda masalan, yevropa xalqlarida oilada farzandning tugʻilishi muayyan tashvishlar, ruhiy tarangliklar, ayniqsa. ona boshidan kechiradigan emotsional hayajonlar, yaqinlariga ijtimoiy va moliyaviy tashvishlarni keltirib chiqaradiki, bu ham baʻzan oilaviy munosabatlardagi tarangliklarda aks etadi. oila va farzand oldidagi bunday masʻuliyatlar ayrim hollarda er-xotin munosabatlarining darz ketishiga, baʻzan ajrimlarga, bizninig sharoitimizda quda-andachilik munosabatlaridagi kelishmovchiliklarga ham sabab boʻladi. 3-bosqich. bola oiladan tashqaridagi ijgimoiy institutlar - maktabgacha talim muassasalari, ayniqsa, uzluksiz ta̒ limning boshlangich o c̒hog i̒ hisoblangan maktabga bora boshlaydi. maktab shunday maskanki, u yerda har bir bolaning qay darajada va qanday ijtimoiylashgani sinovdan o t̒adi. chunki u endi nafakat o z̒i tengqur bolalar bilan, balki …

5 / 7

a qadam bosganda, u ota-onasidan mustaqillikni, hadeb ta̒ qib qilavermaslikni da̒ vo qila boshlaydi. ota-onaning farzand oldidagi obroʻsi, kerakligi darajasi pastlay boshlaydi. bu davrga kelib ota ham ona ham oʻzining farzandiga nisbatan munosabatlarini oʻzgartirishga majbur boʻladi, chunki bolada yangicha talab va istaklar, yangicha fikrlash, urf-odatlar, musiqaga havas, turli xil guruhlar bilan mulokotda boʻlishga intilishlar paydo boʻladi. bu davr ota-onaning bolasida paydo boʻlayotgan oʻzgarishlarga, yoshga oid yangiliklarga qanchalik fahm va farosat bilan, sabr-qanoat bilan turib berishlarini sinovdan o t̒kazadi. sinovdan yaxshi oʻtgan ota-onaning bolasi keyingi bosqichga eson-omon yaxshilik bilan, ochik ziddiyatlarsiz oʻtib oladi, aks holda oʻsmirlik davrining oʻziga xos ziddiyatlari girdobida ota-ona - bola munosabatlari jiddiy yomonlashadi, ayrim bolalar uydan ketib qolish qolatlarigacha boradi. 5-bosqich. bolalar katta boʻlib, balogʻat yoshiga yetadilar, oʻqishlarni tugatib, mustaqil kasb-hunar egallash bosqichiga qadam bosganda, ayrim yoshlar mustakil oilaviy hayot kurishga ham ulguradilar. shu davrga kelib, ―bola - ota-ona munosabatlari deyarli tugaydi. ayniqsa, bu holat yevropa xalqlariga …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oilaviy hayot sikli"

mavzu. oilaning hayotiy sikli. reja: 1. oilani hayotiy siklining mohiyati. 2. oilaviy hayot siklining umumiy xususiyatlari. 3. e.dyuvall boʻyicha oilaning bosqichlari. 4. v.satir boʻyicha oilaning hayotiy sikli. tayanch tushunchalar: hayot sikli, davrlashtirish, oila taraqqiyoti, oʻzgarish dinamikasi, masʻuliyat, odatlar, oilaviy muhit, ota- onalik rollari. ―hayot sikli atamasi xx asrning 40-yillari oxirlarida amerikalik demograf pol glik tomonidan fanga kiritilgan. oilaning hayotiy sikli – oila taraqqiyotining butun davri davomida muntazam ketma-ketlik bosqichlaridir. oila rivojlanishining hayotiy sikli obyektiv voqealar (tugʻilish, oʻlim) bilan belgilanadi va butun oila aʻzolarida yoshga bogʻliq oʻzgarishlar sharoitida amalga oshiriladi. har bir bosqichda muayyan rivojlanish vazifalariga...

This file contains 7 pages in PDF format (182.8 KB). To download "oilaviy hayot sikli", click the Telegram button on the left.

Tags: oilaviy hayot sikli PDF 7 pages Free download Telegram