transport turlari va temir yo’l transportining rivojlanish tarixi

PDF 24 pages 911.4 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 911.4 KB

File type PDF

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

1 2-mavzu: transport turlari va temir yo’l transportining rivojlanish tarixi. reja: 1. transportning axamiyati va uning ko’rsatkichlari. 2. transport turlari. 3. temir yo’l transportining rivojlanish tarixi. transportning ahamiyati va uning asosiy kо’rsatkichlari. transport moddiy ishlab chiqarishing о’ta zaruriy tarmoqlaridan biri bо’lib, xalq xо’jaligining barcha tarmoqlarini tashish jarayonida davom etdiradi. har xil yuklarni ishlab chiqarilgan joyidan iste’molchilarga yetkazish va yо’lovchilarni tashish bilan transport yangi mahsulot yaratmaydi. transportning mahsuloti –yuk va yо’lovchilarni tashish jarayonining о’zidir. rasm 2.1. yuklar tashish jarayoni zamonaviy transport turlari orasida alohida ahamiyatga ega bо’lgan asosiy turlardan biri – temir yо’l transportidir. temir yо’llar mamlakatning barcha viloyat va nohiyalarini birlashtiradi, aholining tashish ehtiyojlarini, sanoat va qishloq xо’jalik mahsulotlarining aylanishini ta’minlaydi va shuning uchun ham xalq xо’jaligida katta ahamiyat kashf etadi. 2 transport mahsuloti bir qator kо’rsatkichlar bilan belgilanadi. tashish ishlarining asosiy kо’rsatkichlari quyidagilardan iborat: r – tashish (jо’natish) hajmi, odatda, yil bо’yicha tonna miqdorida о’lchanadi. ushbu kо’rsatkich ishlab chiqarish …

2 / 24

42,3 42,3 tramvay yо’llari 138,9 137,2 116,6 113,4 trolleybus yо’llari 408,5 423,7 406,5 394,8 quvurlar uzinligi 29,5 36,1 13,2 36,1 temir yо’lning foydalaniladigan uzunligi stansiyalar orasidagi yо’llarning ikkinchi bosh yо’l, stansiya yо’llari va boshqa yо’llarni hisobga olmagan holdagi uzunligini ifodalaydi. temir yо’llarning barcha asosiy xizmat sohalari, bо’limlari va korxonalari ishining sifat kо’rsatkichi tariqasida vagon aylanmasi (oboroti) qabul qilingan. 3 vagon aylanmasi deb vagonni yuklash boshlanishidan keyingi yuklashgacha bо’lgan vaqt oralig’iga aytiladi. temir yо’llarning asosiy iqtisodiy kо’rsatkichlari mehnat unumdorligi, tashish tannarxi va daromad kabilardan iborat bо’ladi. transport turlari va ularning xususiyatlari. yо’lovchi va yuklarni tashish yagona maqsad yо’lida birlashib, о’zaro hamkorlikda faoliyat kо’rsatadigan turli xil transport turlari bilan amalga oshiriladi. о’zbekistonda ijtimoiy yо’naltirilgan bozor iqtisodiyotini shakllantirishga mо’ljallangan chuqur va keng kо’lamli iqtisodiy islohotlar amalga oshirilayotgan xozirgi davrda transport sohalari alohida ahamiyat kasb etadi. rasm 2.2. transport vositalari tizimi transport, ayniqsa, temir yо’l transportining har qanday jamiyat hayotidagi о’rni juda katta bо’lib, …

3 / 24

(korxona hududidagi tashishlar, xomashyo va yoqilg’i tashishlar, materiallarni magistral yо’llardan olib kelish, tayyor maxsulotlarni olib chiqish va h.k.). - tashqi yoki magistral transporti ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilar orasidagi iqtisodiy aloqalarni va yо’lovchilar tashishni ta’minlash uchun xizmat qiladi. zamonaviy magistral transporti temir yо’llar, suv (daryo va dengiz), avtomobil, havo yо’llari va quvur (neft va neft mahsulotlari, gaz quvurlari) transporti turlaridan iborat bо’lib, yagona transport tizimi yuqori kuchlanishli elektr uzatish tarmoqlarini ham о’z ichiga oladi. tashish ishlarining transport turlari orasida taqsimlanishi juda kо’p omillarga, ushbu transport turining nohiya va hududlarda mavjudligi va ularning texnik-iqtisodiy samaradorligiga bog’liq bо’ladi. 5 bunda tashish tannarxi, kapital mablag’larga ehtiyoj, tashish sifati, tezligi, muntazamligi, qulayligi, yuklar holatining saqlanishi, tashish qobiliyati, mehnat unumdorligi, metall va yoqilg’i sarfi kabilarning ahamiyati katta. temir yо’l transporti. ushbu transport turi ommaviy tashishlar uchun qulay, iqlimiy sharoitlar va yil fasllaridan qat’i nazar kechayu-kunduz birday ishlaydi. temir yо’llarning tabiiy boyliklarni о’zlashtirishdagi о’rni katta. yuk aylanishi …

4 / 24

satkichlar nomi 2005 yil kо’rstakichlari transport turlari bо’yicha taqsimlanishi,% 1 2 3 4 1 jami tashiladigan yuklar mingtonna hisobida, shu jumladan: temir yо’l transporti havo yо’llari quvur (tranzitsiz) 715806 45800 5,7 71500 100 0,06 0,001 0,01 6 avtomobil transporti 668500 0,93 2 jami yuk aylanmasi, milliard tonna-kilometr, shu jumladan: temir yо’l transporti havo yо’llari quvur transporti avtomobil transporti 32,5 18,1 0,1 0,2 14,1 100 55,69 0,31 0,61 43,39 3 jami tashilgan yо’lovchilar, mln kishi hisobida, shu jumladan: temir yо’l transporti havo yо’llari avtomobil transporti 3846 15,1 0,9 3830,0 100 0,39 0,02 99,59 4 jami yо’lovchilar aylanmasi, mln yо’lovchi-kilometr hisobida, shu jumladan: temir yо’l transporti havo yо’llari avtomobil transporti 46600 2600 4600 39400 100 5,58 9,87 84,55 temir yо’llarda tashish tannarxi arzon bо’lib, avtomobil transportiga nisbatan 3-5 barobar, havo transportiga nisbatan 12-15 barobar kam. temir yо’llarda mehnat sarfi avtomobil va havo yо’llariga nisbatan ancha kam, ammo temir yо’llarni qurish bilan bog’liq …

5 / 24

sh imkonini beradi. avtomobil transporti yuklarni ishlab chiqarilgan joyidan olib yо’lda qayta ishlamay tо’g’ridan-tо’g’ri iste’molchi omborxonasigacha yetkazishi mumkin. qisqa va о’rta masofalarga avtomobillarda tashish tezligi temir yо’l va suv yо’llari orqali tashishga nisbatan ancha yuqori bо’ladi. yо’lovchi va yuklar oqimi kam bо’lganda, avtomobil transportida kapital xarajatlar temir yо’llarga nisbatan kam talab etiladi. avtomobillarning boshqa transport turlariga qaraganada, doimiy yо’l tarmoqlariga bog’liqligi kam, avtomobil yо’llari nisbatan tо’g’ri va qisqa masofalar bilan ulanadi. 8 rasm 2.4. avtomobil transporti qisqa masofalarga tashishdagi avtomobil transportining afzalliklari masofa uzoqlashgani sari tashish tannarxining qimmatlashishi hisobiga kamaya boradi. avtomobillarining atrof-muhitning ekologik holatiga salbiy ta’siri ham sezilarli, kо’p miqdorda neft mahsulotlari va tabiiy kauchuk sarflanadi. atomobil transportida xodimlar soni kо’p bо’lib, ularning asosiy qismini haydovchilar tashkil etadi. suv transporti. suv transporti eng qadimiy transport turi bо’lib, insoniyat tarixidagi ilk tashishlar suv yо’llari orqali amalga oshirilgan. suv yо’llarini о’zlashtirish harajatlari juda kam bо’lib, asosan port xо’jaligi harajatlari, port atrofi …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transport turlari va temir yo’l transportining rivojlanish tarixi"

1 2-mavzu: transport turlari va temir yo’l transportining rivojlanish tarixi. reja: 1. transportning axamiyati va uning ko’rsatkichlari. 2. transport turlari. 3. temir yo’l transportining rivojlanish tarixi. transportning ahamiyati va uning asosiy kо’rsatkichlari. transport moddiy ishlab chiqarishing о’ta zaruriy tarmoqlaridan biri bо’lib, xalq xо’jaligining barcha tarmoqlarini tashish jarayonida davom etdiradi. har xil yuklarni ishlab chiqarilgan joyidan iste’molchilarga yetkazish va yо’lovchilarni tashish bilan transport yangi mahsulot yaratmaydi. transportning mahsuloti –yuk va yо’lovchilarni tashish jarayonining о’zidir. rasm 2.1. yuklar tashish jarayoni zamonaviy transport turlari orasida alohida ahamiyatga ega bо’lgan asosiy turlardan biri – temir yо’l transportidir. temir yо’llar ma...

This file contains 24 pages in PDF format (911.4 KB). To download "transport turlari va temir yo’l transportining rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: transport turlari va temir yo’l… PDF 24 pages Free download Telegram