neolit davri qurollari

PDF 42 pages 2.9 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PDF

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

powerpoint presentation 2-mavzu: ibtidoiy davr tosh qurollarining yasalish texnikasi va ularning inson hayotidagi ahamiyati. neolit inqilobi ma`ruza: raximov a. 1. paleolit davri qurollarining yasalish texnikasi va ularning ahamiyati 2. mezolit davri qurollarining asosiy turlari va ularning yaratilish texnikasi reja: 3. neolit davri va uning qurollari ilk paleolit. insoniyat yashab turgan yer shari taxminan besh milliard yil avval paydo bo'lgan. yer shakllangandan keyingi davri geologik jihatdan ma'lum davrlarga bosqichlarga bo'linadi shundan oxirgi bosqichi sanaladigan kaynozoy (taxminan 70 mln. yil avval boshlangan) erasi sut emizuvchilar hukmronlik qilgan. kaynazoy erasi o'z navbatida davrlariga bo'linib, uning oxirgisi to'rtlamchi yoki antropogen (antropos -odam, genezis-tugilish, vujudga kelish) bosqichi sifatida o`rganiladi insoniyat tarixi taxminan 3/2,6 mln. yillarga teng bo'lib, shundan yozuvdan foydalanila boshlagan davri 100 dan 0,2-0,3 foiz ulushini tashkil etadi, xolos. bundan ko'rinib turibdiki insoniyat tarixining asosiy qismi yoritib berishda moddiy manbalar asosiy o'rin egallar ekan moddiy manbalar o'z navbatida tabiiy va bevosita inson tomonidan yaratilgan …

2 / 42

i makonda amerikalik paleoantropolog olim luis liki mil.avv. 1,75 mln. yilliklarda yashagan homa habilis -ishbilarmon odamiga tegishli suyak qoldiqlarini topib o'rganishga erishadi. bu topilma o'z davri paleoantropologiya fani sohasidagi muhim kashfiyot sanalar edi. yodgorlikda paleolit davrining barcha bosqichlariga tegishli 100 metrda gi to'rtta madaniy qatlamlar aniqlanib, uning yuqori qismi so'nggi paleolit davriga oid bo'lgan. yodgorlikning eng quyi qismidagi 40 metrli madaniy qatlami paleolit davrining ilk bosqichiga tegishli bo'lib, undan tosh qurollari va hayvon suyaklari o'rin olgan. 1-madaniy qatlamidan bir tomoni urib sindirib ishlangan qopol tosh qurollari- chopperlar, ikkinchi madaniy qatlamda esa ikki tomoni urib sindirib ishlangan tosh qurollari-choppinglar paydo bo'ladi. ulardan keyingi madaniy qatlami esa ashel davriga tegishli. olduvay davrida asosan qopol uchirilgan qurollar ular go'sht va o'simlik mahsulotlarini maydalash maqsadida foydalanilgan. bu tosh quroli “chopper” (ing. -kesuvchi) tomondan urib-uchirish asosida yasalgan bo'lib, kesish va chopish maqsadlarida foydalanilgan. ishlov berilmagan yuqori qismi ushlash uchun qulay bo'lgan keyinchalik ikki tomondan urib …

3 / 42

l choqmori zamonaviy tadqiqotlar davomida aniqlangan ashyoviy dalillarga ko'ra taxminan 1,5 mln. yilliklarda paydo bo'lgan ekan tosh qurolining bunday turi arxeologiya fani tilida “bifas”, deb ataladi dastlabki qol choqmorlari yirik (uzunligi 35 sm. gacha) oval yoki bodomsimon shaklga ega bo'lgan ogir mehnat quroli hisoblangan odam olovni kamida 1 million yil oldin — homo sapiens turlari paydo bo'lishidan oldin ham o'zlashtirgan. dastlab, bu tasodifiy yong'indan olov edi, keyinchalik ular sun'iy ravishda olov yoqishni o'rgandilar. odamlar o'zlashtirgan olovni yoqishning birinchi usuli-bir bo'lak yog'ochni boshqasiga ishqalash orqali olov olish edi. turli xil variantlarda bu usul odamlar yashagan deyarli hamma joyda mavjud edi. bunday holda, uchta usul ishlatilgan: burg'ulash, arralash va jo'yak o'tkazish. keyinchalik, toshni toshga yoki metallni metallga urish usuli asosida olov hosil qiluvchi texnikalar ixtiro qilind so'nggi paleolit davri yer yuzidagi oxirgi muzlik davrining oxirgi bosqichga togri keladi. bu davr davomida ibtidoiy jamoa a'zolari yangi yerlarni o'zlashtira borib yer yuzining barcha hududlariga …

4 / 42

'lsa, shimoliy mintaqalarda so'nggi paleolit davri an'anasiga ega bo'lgan plastikasimon (yapaloq shakldagi) tosh qurollardan foydalanish davom etgan. shimoliy hududlarda mikrolitlar nisbatan keyinroq vujudga keladi. bu davrda mikrolitlar bilan birgalikda makrolit (yun. makros-katta, litos- tosh)) qurollari, xususan tosh boltalar ham paydo bo'ladi. bunday qurollarning ahamiyati o'rmon mintaqalari va togli hududlarda yuqori bo'lgan. tosh boltalar yirik toshlarni tekis yorish va sirtini silliqlash asosida amalga oshirilgan topilmalar orasida 16 sm. tosh bolta, tesha vazifasini bajaruvchi toshdan yasalgan qurol diqqatga sazovor. bunday topilma boshqa manzilgohlardan uchramaydi. makonda ibtidoiy odamlar yashagan chaylalarning izlari ham uchraydi. chaylaning umumiy maydoni 100 metr kvadratni tashkil etadi samarqand makoni. samarqand manzilgohi shahar markazida siyobcha soyining o'ng sohilida joylashgan. makonning madaniy qatlami joylarda 3-4 va 3-7 metrdan iborat. makondan 75 mingga yaqin tosh qurollar topilgan. mezolit davri (yun. mezos -o'rta, litos-tosh) -o'rta tosh davri bo'lib, ilk bor allen braun tomonidan (1883) paleolit va neolit davrlari oraligi tosh qurollari majmuasini belgilash …

5 / 42

, yassilangan, ikki uchlari tomon torayadi. qadimgi kamon ishlab chiqaruvchilari materialni ehtiyotkorlik bilan qirib tashlagan bo'lishi kerak, uning qalinligini ichki tomondan kamaytiradi, kamon ipni tortganda silliq egilishiga harakat qiladi bu kamonning butun uzunligi bo'ylab kuchlanishning teng taqsimlanishiga yordam berdi, bu uning sinishi ehtimolini kamaytirdi va jangovar xususiyatlarini oshirdi xolmegaard kamoni yaratuvchilar ularni uzun qilib yasashgan (150-180 sm), ya’ni taxminan o'rta asr uzun kamonining kattaligida bo`lgan. bunday kamon kamonning kuchlanish uzunligini oshirishga imkon berdi, bu esa o'qning tezligi va masofasini sezilarli darajada oshirgan mezolit davri haykaltaroshligi namunalari neolit -(yun. neos-yangi, litos-tosh, yangi tosh asri) uzoq davom etgan tosh asrining so'nggi bosqichi. neolit va paleolit atamasi 1865 yilda ingliz arxeologi lebbok taklifi bilan arxeologiya faniga kiritilgan. neolit davrida katta iqtisodiy o'zgarishlar yuz berdi. baliqchi-ovchilar qabilalari, dastlabki dehqonlar jamoasi, o`troq yashashga moyil edi bu esa ularga yanada mustahkam uylar qurishni boshlab berdi. aholi punktlari maydonini kengaydi. iqtisodiy ehtiyojlarning oshishi, almashinuv, texnika darajasining oshishi …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neolit davri qurollari"

powerpoint presentation 2-mavzu: ibtidoiy davr tosh qurollarining yasalish texnikasi va ularning inson hayotidagi ahamiyati. neolit inqilobi ma`ruza: raximov a. 1. paleolit davri qurollarining yasalish texnikasi va ularning ahamiyati 2. mezolit davri qurollarining asosiy turlari va ularning yaratilish texnikasi reja: 3. neolit davri va uning qurollari ilk paleolit. insoniyat yashab turgan yer shari taxminan besh milliard yil avval paydo bo'lgan. yer shakllangandan keyingi davri geologik jihatdan ma'lum davrlarga bosqichlarga bo'linadi shundan oxirgi bosqichi sanaladigan kaynozoy (taxminan 70 mln. yil avval boshlangan) erasi sut emizuvchilar hukmronlik qilgan. kaynazoy erasi o'z navbatida davrlariga bo'linib, uning oxirgisi to'rtlamchi yoki antropogen (antropos -odam, genezis-tugilish, vuju...

This file contains 42 pages in PDF format (2.9 MB). To download "neolit davri qurollari", click the Telegram button on the left.

Tags: neolit davri qurollari PDF 42 pages Free download Telegram