majburiyat subyektlari

DOC 71.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663407383.doc majburiyat subyektlari majburiyat subyektlari reja: 1. majburiyatda qatnashuvchi taraflar, ulushli va sherik majburiyatlar 2. majburiyatda qatnashuvchi taraflarning ko`pchilik bo`lishi 3. majburiyatdagi shaxslarning o`zgarishi 4. regress (qaytarma) majburiyat majburiyatda qarzdor va kreditor bo`lib ishtirok etuvchilar, fuqarolik huquqlari va majburiyatlariga ega bo`la oladigan shaxslar bo`lishlari kerak. majburiyatga oid munosabatlarda kreditor va qarzdor sifatida fuqarolar, yuridik shaxslar shuningdek, ba'zi hollarda o`zbekiston respublikasi ham subyekt bo`lib ishtirok etishi mumkin. fuqarolik huquqida aksariyat majburiyatlarda (shartnomalarda) qatnashuvchi shaxslar bir vaqtning o`zida ham kreditor, ham qarzdor bo`lib hisoblanadi. masalan, oldi-sotdi shartnomasida sotuvchi sotilgan narsani topshirish yuzasidan qarzdor, uning summasini talab qilib olish yuzasidan kreditor hisoblanadi va aksincha, sotib oluvchi narsani talab qilib olish yuzasidan – kreditor, uning summasini to`lash yuzasidan qarzdor hisoblanadi. binobarin, majburiyatda ishtirok etayotgan taraflarda, ya'ni kreditor va qarzdorda ham talab qilish huquqi, ham majburiyat bo`lsa, bunday majburiyatlar (ikki tomonlama shartnomalar) murakkab majburiyatlar deb ham yuritiladi. majburiyatda qatnashuvchi taraflarning ko`pchilik bo`lishi odatda, har bir …

assiv ishtirokchilar deb ataladi. agar majburiyatda qatnashuvchi shaxslar har ikki tarafda ham ko`pchilik bo`lib ishtirok etsa – aralash ishtirokchilar deb ataladi. ko`p shaxslar ishtirok etgan majburiyatlar ulushli va sherik majburiyatlarga bo`linadi. ulushli majburiyatlarda qatnashuvchi kreditorlarning har biri qarzdordan tegishli ulushining bajarilishini talab qilish huquqiga ega bo`lsa, ulushli qarzdorlardan har biri o`ziga tegishli ulushni bajarishga majbur bo`ladi. fkning 251-moddasida ko`rsatilganidek, agar ulushli majburiyatda bir necha kreditor yoki bir necha qarzdor ishtirok etsa, basharti qonundan yoki shartnomadan boshqacha tartib anglashilmasa, u holda har bir kreditor majburiyatni boshqalar bilan teng ulushlarda talab qilishga haqli, har bir qarzdor esa – bu talabni bajarishi shart. ulushli majburiyatga misol qilib ikki fuqaro tomonidan ulushlarga bo`linib qurilgan uy-joyning sotilishida sotuvchilardan har biri o`z ulushiga nisbatan tegishli haqni talab qilish yuzasidan kreditor bo`lishini ko`rsatish mumkin. yuridik shaxslar o`rtasida ham ulushli majburiyatlar vujudga kelishi mumkin. chunonchi, bir necha tashkilot birgalashib uy-joy qurganida tashkilotlarning har biri o`z ulushiga yarasha uy-joyni …

esa – boshqalar bilan teng ulushda majburiyatini bajarishga majbur bo`ladi. sheriklik majburiyatlarga asosan kreditor majburiyatning to`la hajmda bajarilishini sherik qarzdorlarning har qaysisidan majburiyatning butunlay bajarilishini talab qilishga haqli. yuqorida berilgan ta'rifga ko`ra, sheriklik majburiyatlarida qatnashuvchilar sifatida qarzdor bitta-yu, kreditorlar bir necha bo`lishi yoki bir necha kreditor va bir necha qarzdor bo`lishi mumkin. sheriklik asosida majburiyat olganlar-sherik qarzdorlar bo`lsa, sheriklik asosida talab qilish huquqiga ega bo`lganlar – sherik kreditorlar deb ataladi. sheriklik majburiyatining mazmunini sheriklik majburiyati va sheriklikka oid talab qilish huquqlari tashkil etadi. masalan, bir necha shaxs bir kishiga yoki tashkilotga ziyon yetkazilganida qonun bo`yicha sheriklik majburiyati belgilanadi. bir necha vorislarga qarashli, ulushli va bo`linmagan uy-joy bir fuqaro tomonidan sotib olinganda sheriklikka asoslangan talab qilish huquqi vujudga keladi. sheriklik majburiyatida kreditorlarning talablari yoki qarzdorlarning majburiyatlari ulushlariga bo`linmaydi. ammo kreditorlardan biri yoki bir nechtasi qarzning qisman bajarilishini talab qilish huquqiga ega bo`ladi. sheriklik (solidaritet) asosida belgilanadigan majburiyatga ko`ra, qarzdorlardan biri tomonidan …

averadi. sherik qarzdorlarning har biri kreditorning talablariga qarshi e'tirozlarini bildira oladi. chunonchi, qarzning ilgari to`liq yoki qisman to`langanligini ko`rsatishlari mumkin. ammo sheriklik majburiyat bo`lgani holda, qarzdor kreditorning talablariga qarshi boshqa qarzdorlarning kreditorga nisbatan bo`lgan, mazkur qarzdor ishtirok etmagan, munosabatlarga asoslangan e'tirozlarini qo`ya olmaydi (fkning 253-moddasi). masalan, sheriklik majburiyatda kreditor g.ning sherik qarzdorlari a. va v.lardan biri aytaylik, v. boshqa bir oddiy majburiyatda qarz shartnomasi bo`yicha g.ning kreditori bo`lsa, bunday holda o`zaro hisoblashishni faqat v.gina talab qila oladi. binobarin, unga nisbatan sheriklik majburiyati yuzasidan talablar qo`yilganida faqat uning o`zigina e'tirozlar bildira oladi. boshqalar bunday huquqqa ega bo`la olmaydi. sheriklik majburiyatining qarzdorlardan biri tomonidan to`la bajarilishi boshqa qarzdorlarni kreditorga nisbatan majburiyatni bajarishdan ozod qiladi. sheriklik majburiyatini bajargan qarzdor, qonun yoki shartnomalarda boshqacha tartib belgilab qo`yilmagan bo`lsa, majburiyatni bajargan qarzdor o`z ulushini chegirib tashlab boshqa qarzdorlarga teng ulushlarda regress talab qo`yish huquqiga ega bo`ladi. majburiyatini bajargan qarzdorga to`lanmagan haq bu va boshqa qarzdorlar …

n biriga nisbatan bajarishdan ozod qiladi (fkning 255-moddasi, 3-bandi). sheriklik talablar ko`pincha birgalikdagi faoliyatdan, sherik mualliflikdan va boshqa ba'zi huquqiy munosabatlardan kelib chiqishi mumkin. sherik kreditorlardan har biri harakati bilan boshqa kreditorning manfaatiga ziyon yetkazmasligi kerak. chunonchi, sherik kreditorlardan birining qilgan harakati qarzdorlardan birini majburiyatning muayyan qismini bajarishdan ozod qilishga qaratilgan bo`lsa ham, bu qarzdor sherik kreditorlar huzurida majburiyatni to`la bajarishdan ozod bo`lmaydi. qarzdor sherik kreditorlarning biri tomonidan qo`yilgan talabga qarshi o`zining boshqa sherik kreditorlar bilan bo`lgan, mazkur kreditor ishtirok etmagan munosabatlarga asoslangan e'tirozini qo`ya olmaydi. masalan, pudrat shartnomasi bo`yicha pudratchi bir necha jamoa xo`jaligining buyurtmasiga binoan stadion qurishi krak bo`lib, keyinchalik shu jamoa xo`jaliklarining biridan buyurtmani kechiktirib bajarishga muhlat olgan bo`lsa, qolgan jamoa xo`jaliklarining buyurtmasini o`z vaqtidan bajarishi uchun qo`ygan talabiga kechiktirib bajarish uchun olgan muhlatini qarshi qo`ya olmaydi. majburiyatning qarzdor tomon sherik kreditorlaridan birining to`la hajmda bajarilishi, uni boshqa kreditorlarga nisbatan bajarishdan ozod qiladi. qarzdordan majburiyatning ijrosini qabul …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "majburiyat subyektlari"

1663407383.doc majburiyat subyektlari majburiyat subyektlari reja: 1. majburiyatda qatnashuvchi taraflar, ulushli va sherik majburiyatlar 2. majburiyatda qatnashuvchi taraflarning ko`pchilik bo`lishi 3. majburiyatdagi shaxslarning o`zgarishi 4. regress (qaytarma) majburiyat majburiyatda qarzdor va kreditor bo`lib ishtirok etuvchilar, fuqarolik huquqlari va majburiyatlariga ega bo`la oladigan shaxslar bo`lishlari kerak. majburiyatga oid munosabatlarda kreditor va qarzdor sifatida fuqarolar, yuridik shaxslar shuningdek, ba'zi hollarda o`zbekiston respublikasi ham subyekt bo`lib ishtirok etishi mumkin. fuqarolik huquqida aksariyat majburiyatlarda (shartnomalarda) qatnashuvchi shaxslar bir vaqtning o`zida ham kreditor, ham qarzdor bo`lib hisoblanadi. masalan, oldi-sotdi shartnomasida sotuvchi ...

DOC format, 71.5 KB. To download "majburiyat subyektlari", click the Telegram button on the left.

Tags: majburiyat subyektlari DOC Free download Telegram