diyalektika asoslari

PDF 19 pages 1.9 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PDF

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

1 ўзаро алоқадорлик ва ривожланиш қонунлари 2 қарама-қаршилик ва зиддият диалектиканинг асосий тушунчалари нарса ҳаракат айният ва тафовут инкорни-инкор. шарт-шароит асос иккинчи даражали асосий алоқа 3 системаларнинг ўзига хос хусусиятлари диалектиканинг асосий тушунчалари яккалик, хусусийлик ва умумийлик айримлик бутун ва қисм механик ноорганик органик хусусийлик яхлитлик система, структура, элемент семиотика кибернетика 4 диалектиканинг асосий тушунчалари моҳият ва ҳодиса сабаб ва оқибат сабаб ва оқибат диалектикаси баҳона ва шарт сифат, миқдор, меъёр синергетика сабабият ҳақида зарурият ва тасодиф зарурият ва тасодиф диалектикаси имконият ва воқелик реал ва формал имкониятнинг турлари абстракт ва муайян 5 қонун реал оламнинг зарурий, умумий, нисбатан муҳим, барқарор, такрорланувчи алоқаларини ифодалайди, бунда мавжуд шарт-шароитлар асосида тараққиётнинг характери, йўналиши натижасида аниқланади қонун 1. ҳодисаларнинг объектив мавжуд, зарурий, муҳим, такрорланувчи алоқалари. 2. қонунлар мажмуи амал қилувчи зарурий жараён. 1. қонун – энг умумий шакл; 2. қонун – зарурий алоқалар ифодаси; 3. қонун – муҳим алоқалар ифодаси; 4. қонун – …

2 / 19

шуви ҳар бир жисм, ходиса иккита асосий сифатга эга – айнийлик ва фарқлар айнийлик – маъноси жисм (ходиса, ғоя) ўз ўзига тенг, яъни шу жисм айнан шу жисм. айни дамда, жисмнинг ўзига айнан жисмда жисмдан ташқарига чиқишга, уни бузишга интилувчи нимадир мавжуд. қарама-қаршилик, ягона айнийлик ва фарқ ўртасидаги кураш жисмнинг ўзгаришга олиб келади (ўз ўзини ўзгартириш) – ҳаракат. масалан: ўзига айнан жамият мавжуд, аммо унда шу жамият тор келувчи кучлар мавжуд; уларнинг кураши жамият сифатининг ўзгаришига, унинг янгиланишига олиб келади. курашнинг турли кўринишлари иккала томонга фойда келтирувчи кураш (мисол учун, мусобақа, унда ҳар бир томон бошқасига етиб олади ва ривожланишнинг янги сифат босқичига ўтади); бир томон доимий равишда иккинчи томон устидан ғалаба қозонувчи кураш, аммо ютқазган тараф сақланиб қолади ва ютган тараф учун «жунбушга келтирувчи» бўлиб қолаверади, шунинг натижасида, ютган тараф янги сифат босқичига ўтади. алоқанинг бошқа турлари кўмаклашиш (иккала томон ҳам курашсиз бир бирига ёрдам кўрсатади); якдиллик, ҳамкорлик (томонлар …

3 / 19

кат ва қарама-қаршилик- ларни ҳал қилувчи жараён айнийлик танафус, секинлик, сакраш фарқ муҳим фарқ қарама- қаршилик конфликт айнийлик қарама-қаршиликлар бирлиги ва кураши қонуни 8 қарама- қаршиликлар бирлиги ва кураши қонуни миқдор ўзгаришларининг сифат ўзгаришларига ўтиш қонуни инкорни инкор қонуни 1. энг умумий қонун. 2. тараққиёт нима учун содир бўлади, деган саволга жавоб беради. 3. тараққиётнинг мактабини очиб беради. 4. умуман, тараққиёт жараёнини тавсифлайди. 1. энг умумий қонун. 2. тараққиёт қандай содир бўлади деган саволга жавоб беради. 3. тараққиётнинг механизмини очиб беради. 4. умуман, тараққиёт жараёнини тавсифлайди. 1. умумий қонун. 2. тараққиётнинг тенденцияси қанақа, деган саволга жавоб беради. 3. тараққиётнинг умумий тенденциясини очиб беради. 4. умуман, тараққиёт жараёнини тавсифлайди. тараққиёт тараққиёт қонунларининг умумий таснифи 9 пайдо бўлишига кўра тараққиётдаги ролига кўра зиддиятлар тизимдаги ўрнига кўра зарурий тасодифий ички ташқи асосий асосий бўлмаган тараққиёт- нинг ички сабаблари билан асосланади тизимнинг ташқи са- баблари билан асосланади тизимнинг ички зид- диятлари билан асос- ланади …

4 / 19

қа ҳолатга ўтишнинг ўзи эса фалсафада «сакраш» деб номланди. масалан, сув қайнаганда унинг сифати тубдан ўзгаради – у пар ҳолатига ўтади (яъни, қайнаш жараёнида «координаталарнинг илгариги тизими» бузилади – сув ва илгариги алоқа тизимлари). бу ҳолатда 100 градусли ҳарорат тугун бўлиб ҳисобланади, сувнинг парга ўтиши эса (сифатнинг бир меъёрини бошқасига ўтиши) – сакрашдир. табиатда ҳар доим ҳам тугунли ҳолатни аниқлаб бўлмайди. миқдорнинг янги сифатга ўтиши сезилмасдан содир бўлиши мумкин. бунга қадимги грек хикмати мисол бўла олади «уюм»: «нечанчи буғдой донасини қўшганда буғдойлар йиғиндиси уюмга айланади?» 11 миқдор ўзгаришларининг сифат ўзгаришларига ўтиши қонунининг моҳияти +онун тузилиши қонуннинг амал қилиш мезанизми сифат-пред- метга айний бўлган аниқ- лик-предметни тавсифлайдиган хоссалар йи- ғиндиси сон предметга айний бўлмаган аниқлик предмет тараққиётининг узунлиги, кенглиги, хажми тавсифлайдиган хоссалар йиғиндиси сифат сон сон ўзгаришлари: - янги сифат хоссасининг аста - секинлик билан тўпланиши; - мавжуд сифат доирасидаги ҳар қандай ўзгариш сифат ўзгаришлари: - эски сифатдан янги сифатга ўтиш …

5 / 19

нг айрим томонлари ривожланишининг фаоллик даражасини тавсифлайди. 14 меъёр бу миқдор ва си- фатнинг шундай бир бирлигики, бунда муайян сифат фақат муайян миқдор билан боғлиқ. сифатхосса миқдор сифат нарсаларга хос ва уларнинг борлиғи билан айний бўлган ҳамда уларни муайян алоқалар тизимидаги бошқа нарсалардан фарқлаш имконини берадиган ўзига хос хусусиятни акс эттиради. предметнинг жиҳати бўлиб, унинг бошқа предметлардан фарқи ёки улар билан ўхшашлигини белги- лайди ва улар билан ўзаро алоқада намоён бўлади. предмет муайян хоссасининг на- моён бўлиши, ин- тенсивлиги дара- жаси. у сифат жиҳатидан ўх- шаш хоссалар ёки бутуннинг қисмларини тақ- қослаш йўли би- лан аниқланади 15 сакраш – бу бир сифатнинг бошқа сифатга айланиш вақти, шакли, усули, миқдор ўзгаришларининг узлуксизлиги, босқичма-босқичлигидаги узилиш. сакрашлар: ўзгаришнинг давом- лилигига кўра (жадал, суст); ўзгаришнинг йўнали- шига кўра (прогрессив, регрессив, йўналишсиз) фарқ қилади. ўзгариш шаклига кўра (бир карра, кўп карра); ўзгаришнинг чуқурлик даражасига кўра (қисман, тўлиқ); 16 инкорни инкор қонуни: янгилик доимо эскиликни инкор …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diyalektika asoslari"

1 ўзаро алоқадорлик ва ривожланиш қонунлари 2 қарама-қаршилик ва зиддият диалектиканинг асосий тушунчалари нарса ҳаракат айният ва тафовут инкорни-инкор. шарт-шароит асос иккинчи даражали асосий алоқа 3 системаларнинг ўзига хос хусусиятлари диалектиканинг асосий тушунчалари яккалик, хусусийлик ва умумийлик айримлик бутун ва қисм механик ноорганик органик хусусийлик яхлитлик система, структура, элемент семиотика кибернетика 4 диалектиканинг асосий тушунчалари моҳият ва ҳодиса сабаб ва оқибат сабаб ва оқибат диалектикаси баҳона ва шарт сифат, миқдор, меъёр синергетика сабабият ҳақида зарурият ва тасодиф зарурият ва тасодиф диалектикаси имконият ва воқелик реал ва формал имкониятнинг турлари абстракт ва муайян 5 қонун реал оламнинг зарурий, умумий, нисбатан муҳим, барқарор, такрорланувчи алоқ...

This file contains 19 pages in PDF format (1.9 MB). To download "diyalektika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: diyalektika asoslari PDF 19 pages Free download Telegram