obligatsiyalar

PDF 14 pages 596.7 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 596.7 KB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

13 ii bob. kapital bozorida obligatsiyalar muomalasi va qo’llanish xususiyatlari 1.obligatsiyalar muomalasi nazariy jihatlari qimmatli qogʻozlar bozorining, umuman moliya bozorining muhim instrumentlaridan biri obligatsiyalar hisoblanadi. obligatsiya – uni chiqargan shaxs va egasi oʻrtasidagi qarz munosabatni tasdiqlovchi qimmatli qogʻozdir. oʻzbekiston respublikasi “qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi qonuniga koʻra: obligatsiya – obligatsiyani saqlovchining obligatsiyaning nominal qiymatini yoki boshqa mulkiy ekvivalentini obligatsiyani chiqargan shaxsdan obligatsiyada nazarda tutilgan muddatda olishga, obligatsiyaning nominal qiymatidan qayd etilgan foizni olishga boʻlgan huquqini yohud boshqa mulkiy huquqlarini tasdiqlovchi emissiyaviy qimmatli qogʻoz. obligatsiya uning egasiga obligatsiyaning nominal qiymatidan qatʼiy belgilangan foiz boʻyicha daromadni olish huquqini belgilaydi. obligatsiya boʻyicha daromad foiz yoki diskontda ifodalanadi. shunday qilib, obligatsiya – oʻz ichiga ikkita quyidagi asosiy elementni mujassamlashtirgan qarzni ifodalovchi qimmatli qogʻozdir: - emitent obligatsiya titulida koʻrsatilgan summani muddati kelganda uning egasiga qaytarishi; - emitent majburiyati obligatsiya egasiga obligatsiya nominal qiymatidan kelib chiqqan holda qatʼiy belgilangan foiz toʻlovlarini amalga oshirishi. aksiya va obligatsiya oʻrtasidagi …

2 / 14

dendlar toʻlanadi; emitent-kompaniya likvidatsiya yoki tugatilishi jarayonida mulkni taqsimlashda aksiyadorlar kompaniyaning barcha majburiyatlari shu jumladan, obligatsiyalar boʻyicha qarz majburiyatlarini soʻndirgandan keyin qolgan mulkdan ulush olishlari mumkin. obligatsiya qarz instrumenti boʻlganligi sababli kompaniya emitent boshqaruvida qatnashish huquqini bermaydi. obligatsiyalar davlat hukumati, turli davlat organlari va munitsipalitetlar mablagʻlarni jamgʻarish instrumenti sifatida namoyon boʻladi. korxonalar ham qoʻshimcha moliyaviy mablagʻlarga zarurati yuzaga kelganda korporativ obligatsiyalar muomalaga chiqarishlari va joylashtirishlari mumkin. obligatsiyalarni chiqarish kompaniya-emitent uchun bir qator jozibador ahamiyatga ega: obligatsiya emissiyasi orqali kompaniya zarur mablagʻlarni kreditorlarning kompaniya moliyaviy hoʻjalik faoliyatiga aralashuvisiz jalb qilishi mumkin. ammo, obligatsiya zayomlari orqali jalb qilingan mablagʻlarni kompaniya xuddi bank kreditlariga qoʻshimcha mablagʻlar sifatida koʻrib chiqishi zarur. hatto fond bozori yuqori rivojlangan mamlakatlarda ham emissiya qilingan obligatsiyalar korxonalarning mablagʻlarga boʻlgan yalpi ehtiyojlarini qoplamaydi. obligatsiyalar oʻz mohiyatiga koʻra qarz munosabatini bildirganligi sababli bank krediti tamoyillari ularga ham xosdir. shuning uchun obligatsiyalar emissiyasini amalga oshirish huquqi faqat kredit layoqatiga javob beruvchi korxonalarga …

3 / 14

tirishga haqli; - qimmatli qogʻozlarni, shuningdek, korporativ va infratuzilma obligatsiyalarni chiqarish hujjatsiz shaklda chiqariladi; - emitentning korporativ obligatsiyalarni chiqarish toʻgʻrisidagi qarori qabul qilingan sanadagi, auditorlik tashkiloti xulosasi bilan tasdiqlangan oʻz kapitali miqdori doirasida; - keyingi uch yilda rentabellik, toʻlovga qobiliyatlilik, moliyaviy barqarorlik va likvidlilikning auditorlik tashkiloti xulosalari bilan tasdiqlangan ijobiy koʻrsatkichlariga ega boʻlgan, shuningdek qonun hujjatlarida belgilangan tartibda mustaqil reyting bahosini olgan emitentlar tomonidan chiqarilishi mumkin. yuqoridagilarni kelib chiqqan holda, obligatsiya - bu: - emitentning qarz majburiyati; - byudjet daromadlaridan oshgan xarajatlar qismini moliyalashtirish manbai; - aksiyadorlik jamiyatlari investitsiya loyihalarini moliyalashtirish manbai; - aholi va korxonalar uchun qoʻshimcha daromad olish manbai. obligatsiyalarning qoʻllanish doirasi kengligi sababli, ularni turlari va sifati boʻyicha tasniflash maqsadga muvofiqdir. obligatsiyalarning keng tasnifini keltirish uchun respublikamiz obligatsiya bozoridagi obligatsiyalardan tashqari jahon moliya bozori va transmilliy korporatsiyalar amaliyotida keng qoʻllaniluvchi obligatsiyalar turlaridan ham foydalanamiz (2.1-jadval). 2.1-jadval obligatsiyalar tasnifi obligatsiyalarning tasnifiy belgilari mos ravishda obligatsiya turlari emitent turiga …

4 / 14

an obligatsiyalar egalik qilish huquqi boʻyicha - nomi yozilgan, emitent reyestr kitobida va obligatsiya muqovasida obligatsiya egasining nomi kiritiladigan obligatsiyalar. - taqdim qiluvchiga, obligatsiya egasi taqdim etgan hujjat evaziga. obligatsiya maqsadiga koʻra - oddiy, turli loyihalarda foydalanishi koʻzda tutilgan qoʻshimcha moliyaviy resurslar jalb qilish maqsadida emissiya qilingan obligatsiyalar - maqsadli, joylashtirishdan tushgan mablagʻlar aniq investitsion loyihalarni moliyalashtirishga yoʻnaltiriladigan obligatsiyalar (infratuzilma obligatsiyalari) joylashtirish shakli boʻyicha - erkin joylashtiriladigan obligatsiya zayomlari - qatʼiy joylashtirish sharti bilan emissiya qilinadigan obligatsiyalar nominal qoplanish sharti boʻyicha - nominal summa bir marta qoplanadigan obligatsiyalar - belgilangan vaqt oraligʻida nominal summadan ulushli toʻlovli obligatsiyalar - obligatsiyalar umumiy sonidan izchil ravishda qatʼiy belgilangan toʻlovli obligatsiyalar (lotoreyalar, tirajli zayomlar) emitent tomonidan obligatsiyalar boʻyicha turli toʻlovlar amalga oshirilishiga koʻra - qatʼiy belgilangan daromad keltiruvchi va qoplanish muddati oxirida nominal summa ham qaytarilishi kafolatlanadigan obligatsiyalar - kuponsiz yoki nollik kuponli obligatsiyalar - qoplash vaqtida foiz toʻlovlari va obligatsiya nominal qiymati toʻlanadigan …

5 / 14

toʻlanuvchi aralash turdagi obligatsiyalar muomala xarakteri boʻyicha - konvert obligatsiyalar - aksiyalarga konvertatsiyalanishi mumkin boʻlgan obligatsiyalar qilingan investitsiyalar himoyalangan darajasi boʻyicha - yuqori taʼminotga va nufuzga ega kompaniyalar tomonidan emissiya qilingan ishonchli obligatsiyalar - ishonch nihoyatda past spekulyativ xarakterga ega obligatsiyalar bundan tashqari obligatsiyalarni taʼminlanganlik darajasi boʻyicha ham tasniflanadi. bunda taʼminlangan va taʼminlanmagan obligatsiyalar ajratib koʻrsatiladi. taʼminlangan obligatsiyalarda garov sifatida mol-mulk, kafillik, garov masalalari koʻriladi. taʼminlanmagan obligatsiyalar boʻyicha esa hech qanday taʼminot koʻrsatilmaydi. bunday obligatsiyalar odatda bozorda yuqori nufuzga hamda yuqori moliyaviy barqarorlikka ega emitentlar tomonidan muomalaga chiqariladi. 17 umumiy holda obligatsiyalar muomalasi emitent uchun ham, investor uchun ham maʼlum bir afzalliklarga va kamchiliklarga ega hisoblanadi (2.2-jadval). 2.2-jadval obligatsiyalarning ayrim turlari afzalliklari va kamchiliklari obligatsiya turi afzalliklari kamchiliklari emitent uchun investor uchun emitent uchun investor uchun taʼminlangan obligatsiyalar obligatsiyani joylashtirish boʻyicha muammoning deyarli yoʻqligi qarz majburiyatni qaytarish kafolati yuqori darajada moddiy aktivlarning garov riski boshqa obligatsiyalarga nisbatan foizli daromadning pastligi …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "obligatsiyalar"

13 ii bob. kapital bozorida obligatsiyalar muomalasi va qo’llanish xususiyatlari 1.obligatsiyalar muomalasi nazariy jihatlari qimmatli qogʻozlar bozorining, umuman moliya bozorining muhim instrumentlaridan biri obligatsiyalar hisoblanadi. obligatsiya – uni chiqargan shaxs va egasi oʻrtasidagi qarz munosabatni tasdiqlovchi qimmatli qogʻozdir. oʻzbekiston respublikasi “qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi qonuniga koʻra: obligatsiya – obligatsiyani saqlovchining obligatsiyaning nominal qiymatini yoki boshqa mulkiy ekvivalentini obligatsiyani chiqargan shaxsdan obligatsiyada nazarda tutilgan muddatda olishga, obligatsiyaning nominal qiymatidan qayd etilgan foizni olishga boʻlgan huquqini yohud boshqa mulkiy huquqlarini tasdiqlovchi emissiyaviy qimmatli qogʻoz. obligatsiya uning egasiga ob...

This file contains 14 pages in PDF format (596.7 KB). To download "obligatsiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: obligatsiyalar PDF 14 pages Free download Telegram