ijodkorlik va uni rivojlantirish

PDF 13 стр. 335,8 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 335,8 КБ

Тип файла PDF

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

boshlang‘ich maktab davrida ijodkorlikni rivojlantirish muammosini ko‘rib chiqish uchun, avvalo, ijodning umumiy tushunchasi nima, uning tuzilishi va tabiati qanday ekanligini tushuntiramiz. 60-yillarda ijodkor shaxsning yangi tushunchalar hosil qilish va yangi ko‘nikmalar hosil qilish qobiliyatini aks ettiruvchi qobiliyat sifatida aqliy qobiliyatlardan mustaqil ravishda o‘rganildi. bu intellektual qobiliyatlarning an’anaviy testlari va muammoli vaziyatlarni hal qilishning muvaffaqiyati o‘rtasidagi aloqaning yo‘qligi haqidagi ma’lumotlarning paydo bo‘lishi bilan bog‘liq. bunda topshiriqda berilgan ma’lumotlardan turli usullar bilan tez sur’atlar bilan foydalana olishga bog‘liq ekanligi e’tirof etildi. bu qobiliyat ijod deb atalgan. ijod ijodkorning hayotiy tajribasi va individual xususiyatlarini tahlil qilish nuqtai nazaridan ham, ijodiy tafakkur va uning mahsullarini tahlil qilish nuqtai nazaridan ham turli yo‘nalishlarda o‘rganildi, shu o‘rinda ijodimiz rivojini ko‘rib chiqamiz. boshlang‘ich maktab yoshidagi ijodkorlikning rivojlanish xususiyatlarini ijodkorlik omillari: moslashuvchanlik, o‘ziga xoslik, ravonlik kabi omillar bilan tahlil qilish. j. guilford asarlari nashr etilganidan keyin ijod tushunchasi universal kognitiv ijodiy qobiliyat sifatida mashhur bo‘ldi. avvalo, u ijodkorlikning …

2 / 13

orlik testlari divergent qobiliyatlarni aniqlashga qaratilgan. ishlab chiqilgan ijodkorlik testlari quyidagi mezonlarga ega: - ular ma’lum miqdordagi javoblarni qabul qilmaydi; - ularning to‘g‘riligini emas, balki vazifasiga muvofiqligini baholash; mashg‘ulot turi. ma’ruza mavzu: kreativ fikrlashga o'rgatish bo’yicha nazariy va eksperimental yondashuv. mavzu rejasi: 1.kreativ fikrlash mohiyati aqliy jarayon sifatida. 2.kreativ fikrlashning asosiy turlari va ularning shakli, yangilik darajasiga ko'ra bo'linishi.. 3.j.piaje tomonidan aqlning rivojlanish bosqichlari. intellektual kontseptual va eksperimental model. - arzimagan va kutilmagan javoblarni izlashga undash; - vaqt birligi bo‘yicha paydo bo‘ladigan g‘oyalar soni; - bir fikrdan ikkinchisiga o‘tish qobiliyati; -bir fikrdan ikkinchisiga o‘tish qobiliyati; - umumiy qabul qilingan qarashlardan farq qiluvchi g‘oyalarni ishlab chiqarish qobiliyati; - atrof olamdagi muammolarga sezgirlik.guilford transformatsiya va implikatsiya operatsiyalari bilan birga divergensiya operatsiyasini, ijod asosini umumiy ijodiy qobiliyat deb hisobladi. guilford ijodning to‘rtta asosiy parametrlarini aniqladi: 1). originallik, notavonlik, bildirilgan g‘oyalarning o‘zgacha tabiati, intelektual yangilikka bo‘lgan intilishi, uzoqdagi uyushmalarni yuzaga chiqarish qobiliyati, noodatiy javoblar; …

3 / 13

qari stimullarga javob berish qobiliyati; 5.detallarni qo‘shib ob’ektni yaxshilash qobiliyati; 6. muammolarni hal qilish qobiliyati, ya’ni analiz va sintez qilish qobiliyati. ushbu taxminlarga asoslanib, guilford va uning hamkorlari qobiliyatli tadqiqot dasturining testlarini ishlab chiqdilar. guilford nazariyasi torrence asarlarida yanada rivojlantirildi. torrens ijodkorlikni muammolarga sezgirlik (mavjud ma’lumotlarning etishmasligi yoki nomuvofiqligi hissi), muammolarni aniqlash va aniqlash (shakllantirish), mumkin bo‘lgan echimlar haqida gipotezalar, ularni tekshirish, o‘zgartirish yoki rad etish, yangi gipotezalarni ko‘rsatish va sinovdan o‘tkazish, echimlar (echimlar) topish va natijalarni shakllantirish, talqin qilish va muloqot (nashr etish). ijodkorlikni jarayon sifatida hisobga olish ijodkorlikning tuzilishini( qobiliyat sifatida), bu jarayonni rag‘batlantiruvchi shart-sharoitlarni aniqlash hamda ijodiy yutuqlarni baholash imkonini beradi. torrens tomonidan ishlab chiqilgan ijodkorlik testlari turli faoliyat sohalarida murakkabliklarini aks ettiruvchi ijodiy jarayonlarning modellaridan foydalanadi: og‘zaki, vizual, ovozli, motor. testlarda ijodkorlikka ravonlik, moslashuvchanlik, o‘ziga xoslik va g‘oyalarni ishlab chiqish nuqtai nazaridan baho beriladi. guilford, torrens va ularning izdoshlari asarlarining eng izchil tanqidlari m. vollach va …

4 / 13

ala ko‘rsatkichning past darajasi bilan; 3. ijodkorlikning yuqori darajasi va aql-zakovatning past darajasi bilan; 4. yuqori darajadagi aql va past darajadagi ijodkorlik bilan. konvergent va divergent jarayonlarni ajratish nazariyalar va ijodkorlik testlarini yaratish uchun yagona yondashuvdan uzoqdir. s. mednik tomonidan uzoq uyushmalarning taniqli testi u tomonidan ishlab chiqilgan ijodiy jarayonning assotsiativ nazariyasiga asoslangan bo‘lib, u ijodkorlik stereotip uyushmalardan tashqariga chiqish qobiliyatiga va keng semantik maydon bilan ishlash qobiliyatiga asoslanadi k. urbanning amerika va evropa ijodiyotidagi tendensiyalarni tahlil qilish uni ijodkorlikni har qanday pozitsiyadan-bilim nazariyasi pozitsiyasidan yoki shaxs nazariyasi pozitsiyasidan ko‘rib chiqadigan xulosaga olib keldi – muqarrar ravishda erimaydigan ziddiyatlarga olib keladi. shuning uchun "4p" nazariyasi deb nom olgan ijod nazariyasini yaratishda u ijodkorlikni tushunishning barcha qirralarini umumlashtirishga harakat qildi: ijodiy hal qilinishi kerak bo‘lgan muammo; muammoni shakllantirishdan uning echimi natijasiga olib boruvchi jarayon; bu ijodiy qarorning mahsuli va, nihoyat, ijodkorning shaxsiy (shaxsiy) fazilatlari. muallif bu jihatlarning barchasi, ijodiy fikrlashning tashqi …

5 / 13

nson o‘zini- o‘zi shunday qilishi kerak, lekin birovning retseptlariga ko‘ra emas, balki o‘z savollari va o‘z faoliyati asosida. ijod rivojida barcha ichki va tashqi omillar o‘zaro bog‘liq bo‘lganligi uchun alohida masalalarni butundan ajralgan holda shakllantirish va ko‘rib chiqish mumkin emas. ijodning yana bir ko‘rinishi uning paydo bo‘lish vaqtiga ko‘ra ijodning so‘nggi tushunchalaridan birida keltirilgan. bu r. stenberg va d. lavert tomonidan taklif etilgan "investitsiya nazariyasi" deb ataladi. bu mualliflar bunday insonni "g‘oyalarni arzon narxda sotib olib, yuqori narxda sotishga" intilgan va qodir ijodkor deb hisoblaydilar. ya’ni ijodkorning vazifasi g‘oyalarning rivojlanish salohiyati va ularning mumkin bo‘lgan talabini to‘g‘ri baholashdan iborat. ijod, stenberg nuqtai nazaridan, oqilona xavf olish qobiliyati, to‘siqlarni bartaraf etishga tayyorligi, ichki motivatsiya, noaniqlikka bardoshlik, boshqalarning fikriga qarshi turishga tayyorligi. ularsiz ijodni namoyon qilish mumkin emasligini hisobga olib, ijodiy muhitga katta ahamiyat beradilar. ijod sohasida tadqiqot natijalarini sarhisob, f. barron va d. harrington ijod haqida ma’lum nima quyidagi umumlashma qildi: …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ijodkorlik va uni rivojlantirish"

boshlang‘ich maktab davrida ijodkorlikni rivojlantirish muammosini ko‘rib chiqish uchun, avvalo, ijodning umumiy tushunchasi nima, uning tuzilishi va tabiati qanday ekanligini tushuntiramiz. 60-yillarda ijodkor shaxsning yangi tushunchalar hosil qilish va yangi ko‘nikmalar hosil qilish qobiliyatini aks ettiruvchi qobiliyat sifatida aqliy qobiliyatlardan mustaqil ravishda o‘rganildi. bu intellektual qobiliyatlarning an’anaviy testlari va muammoli vaziyatlarni hal qilishning muvaffaqiyati o‘rtasidagi aloqaning yo‘qligi haqidagi ma’lumotlarning paydo bo‘lishi bilan bog‘liq. bunda topshiriqda berilgan ma’lumotlardan turli usullar bilan tez sur’atlar bilan foydalana olishga bog‘liq ekanligi e’tirof etildi. bu qobiliyat ijod deb atalgan. ijod ijodkorning hayotiy tajribasi va individual xususiyat...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PDF (335,8 КБ). Чтобы скачать "ijodkorlik va uni rivojlantirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ijodkorlik va uni rivojlantirish PDF 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram