dielektriklarda yuz beradigan elektrostatik hodisalar

DOCX 26 стр. 508,6 КБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 508,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

www.xurshid.com; dielektriklarda yuz beradigan elektrostatik hodisalar mundarija kirish…………………………………….………….............……………………..3 asosiy qisim 1.1 dielektriklarda haqida ma’lumot 1.2 dielektriklarga oid asosiy tushunchalar va kattaliklar 1.3 dielektriklarda yuz beradigan elektrostatik hodisalar xulosa………………………………………………………..…….……………..25 foydalanilgan adabiyotlar…………………...………………………………….26 kirish zamonaviy axborot texnologiyalar asosida fan va texnika taraqqiyotinijadallashtirish yalpi ishlab chiqarishni, hususan, elektron asbobsozlikni xozirgibosqichidagi muhim iqtisodiy masalalaridan biridir. elektron asbobsozlikningasosini o’ziga xos noyob hususiyatlarga ega bo’lgan turli xildagiyarimo’tkazgichli, o’tao’tkazgichli va metallar belgilashi tufayli bundaymoddalarni olish texnologiyalari, ularning hususiyatlari va asboblar yaratishusullari tadqiqotlariga olimlar va mutahassislarni e‘tibori ko’proq qaratilgan. lekin, ishlab chiqaruvchilar elektron qurilmalarning ajralmas tarkibiy qismibo’lgan har xil izolyatsiya, himoya, ishlov berish, ulash va taglik kabi vazifalarnibajaruvchi moddalarning sifatli va chidamli asboblar yaratishdagi katta ahamiyatidoimiy e‘tiborida bo’lgan.shuning uchun moddashunoslik deganda elektron texnikasidaqo’llaniladigan barcha moddalarni kimyoviy tarkibi, kristall tuzilishi, elektronlarholati kabi xossalari bilan ularni kimyoviy va fizik hususiyatlari bilan moddalariniolish va asboblar yasash texnologiyalari o’rtasidagi bog’liqlikni aniqlab beruvchifan tushuniladi. ko’p holatlarda moddashunoslik fani asosan yarimo’tkazgich, metall va dielektriklarni yaratilayotgan …

2 / 26

, yangi istiqbolli asboblar yaratish usullarini, elektron asboblarni turli ekstremalmuhitlarda ishlay olish qobiliyatlarini bashorat qilishga imkon beradi. shu munosabat bilan elektron asboblar ishlab chiqarish texnologiyalaridaqo’llaniladigan ko’plab dielektrik materiallar xossalarini o’rganish, ularniqo’llanish sohalarini aniqlash, yaratilgan qurilmalarni fizik-kimyoviyhususiyatlarini belgilash, chidamlilik va ishlash muddatlarini uzaytirish kabiamaliy vazifalarni yechishda muhim rol o’ynaydi. dielektrik moddalar tarkibiy tuzilishi va fizik xossalari haqidagi bilimlarularni hususiyatlari haqida atom molekulyar darajada fikr yuritishga, natijadaelektron asboblar yaratishni fundamental asoslarini yaratishga olib keladi. kurs ishining maqsad va vazifalari: “dielektriklarda yuz beradigan elektrostatik hodisalar” modulini o‘qitishda interfaol talim texnologiyalaridan foydalanishda innovatsion yondashuv masalalarini o‘rganishdan iborat. kurs ish predmeti va obyekti: umumiy o‘rta ta’lim maktablarida “fizika” fanining “dielektriklarda yuz beradigan elektrostatik hodisalar” bobini o‘qitish uslubiyoti. 1.1 dielektriklarda haqida ma’lumot dielektrik so’zi yunoncha dia - orqali va inglizcha elektrik — elektr so’zlaridan tuzilgan. «dielektrik» atamasini faradey elektr maydon kiradigan moddalarni atash uchun kiritgan. dielektriklar elektr tokini yomon o’tkazadi. ionlanmagan barcha gazlar, ba‘zi bir suyukliklar …

3 / 26

tushuntirib bera oldi. xususan dielektriklarda valent zonalar to’la to’ldirilgan bo’lib, ularning yuqorisidagi bo’sh zona to’ldirilgan zonadan ancha yuqorida joylashgan, to’la to’ldirilgan zona elektronlari elektr o’tkazuvchanlikda qatnasha olmaydi, ularning bo’sh zonaga o’tib olib, o’tkazuvchanlikda qatnasha olishi uchun yengib o’tilishi zarur bo’lgan energetik to’siq (taqiqlangan zona kengligi) ancha katta, bunday o’tish imkoniyati, odatda juda kichik, shuning uchun dielektriklar elektr tokini deyarli o’tkazmaydi. ularda elektr maydon elektronlar zichligini qayta taqsimlaydi (atom va molekulalar ichida elektronlarni siljitadi) - qutblanish hodisasini yuzaga keltiradi. zonalar nazariyasiga asosan, dielektriklar bilan yarimo’tkazgichlar orasidagi farq yuqorigi to’ldirilgan zona bilan bo’sh zona orasidagi taqiqlangan zona kengligining har xil bo’lishligidan iborat. yarimo’tkazgichlarda eg 3ev deb shartli xisoblanadi. dielektriklarda zaryadlarning erkin ko’chishi mumkin bo’lmaganligi tufayli uning ichkarisiga yetarlicha kuchli tashqi elektr maydonlar kira oladi. bunda kristall panjarasining davriy elektr maydoniga qo’shimcha (tashqi) maydon ko’shilganda uchta muhim holat dielektrikning ichki tuzilishining (elektronlar va ionlar vaziyatlarining) o’zgarishini aniqlash imkonini berishi mumkin. agar dielektrik namunasini …

4 / 26

bo’lishi mumkin. bu kuchlar panjara o’zining muvazanatiy shakliga nisbatan deformatsiyalanishi (masalan, atomlar tebranishlari) oqibatida paydo bo’lishi mumkin. mazkur masalalarni tadqiqlashda muhit uchun yozilgan maksvell tenglamalaridan foydalanish qulaydir. keyin qattiq jismdagi mahalliy maydonlarni muxokamaga kiritib, tashqi maydon ta‘sirida qutblanish xodisalarini atomlar saviyasida bayon qilinadi. ma‘lumki, klassik elektrodinamika muhitlardagi elektromagnitik hodisalarni, tashqi maydondan boshqa, yana muhit xossalarini ifodalovchi tushuncha va kattaliklar yordamida tadqiq qilgan. elektr maydon kuchlanganligi — maydonning mazkur nuktasiga joylashtirilgan birlik musbat zaryadga ta‘sir etuvchi kuch; — qutblanish vektori — dielektrik birlik hajmining elektrik momenti; - elektrik induksiya (elektrik siljish) vektori muhit ichida tashki maydon va uning ta‘sirida paydo bo’lgan qutblanish elektrik maydonining birgalikda birlik musbat zaryadga ta‘sir etuvchi kuch; ε — muhitning nisbiy dielektrik singdiruvchanligi (dielektr doimiy) - anizotrop muhit bo’lganda vektorlar parallel bo’lmasligi mumkin, dielektrik qabulchanlik va singdiruvchanlik tenzor kattaliklar bo’ladi. ma‘lumki, mazkur tenglama kulon qonunini ρ zichlikda uzluksiz taqsimlangan zaryadlar holi uchun umumlashtirishdan kelib chiqqan. miqdor jihatdan …

5 / 26

a bo’ladi. masalan, suvning n2o molekulasi r= 6,33-10-30 kl·m dipol momentiga ega, u kislorod ionidan ikkita vodorod atomini birlashtiruvchi to’g’ri chiziq o’rtasiga tomon yo’nalgan. nsl molekulasida bundagi ikki atomni tutashtiruvchi chizik bo’yicha uning dipol momenti yo’nalgan. dielektrik muhitda tashqi ta‘sir (elektrik maydon, bosim va hokazo) ostida elektrik dipollar mujudga kelishi (induksiyalanilishi) mumkin. u holda qutblanish vektori birlik xajmda xosil bo’lgan dipollar momentlari yig’indisiga teng bo’ladi: ( 9) 3—rasm. qoplamalari orasida dielektrik joylashgan kondensator. agar yassi kondensator qoplamalari orasiga dielektrik joylansa va kondensatorga kuchlanish berilsa, dielektrik molekulalari qutblanadi ( 3-rasm). bunda potensial va maydon kuchlanganligi kamayadi, qoplamalar sirtida induksiyalangan qoldiq zaryadlar paydo bo’ladi. zaryadning sirtiy zichligi: ( 10) — sirtga normal birlik vektor. ko’pincha atom yoki ionda qutblanishni aniqlaydigan mahalliy effektiv maydonni hisoblash zarur bo’ladi. bunda qaralayotgan atom berk sirt bilan o’ralgan deb faraz qilinadi. shu sirt ichidagi dipollar ayrim — ayrim hisobga olinadi. demak, tashki zaryadlar ta‘sirida atomda vujudga kelgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dielektriklarda yuz beradigan elektrostatik hodisalar"

www.xurshid.com; dielektriklarda yuz beradigan elektrostatik hodisalar mundarija kirish…………………………………….………….............……………………..3 asosiy qisim 1.1 dielektriklarda haqida ma’lumot 1.2 dielektriklarga oid asosiy tushunchalar va kattaliklar 1.3 dielektriklarda yuz beradigan elektrostatik hodisalar xulosa………………………………………………………..…….……………..25 foydalanilgan adabiyotlar…………………...………………………………….26 kirish zamonaviy axborot texnologiyalar asosida fan va texnika taraqqiyotinijadallashtirish yalpi ishlab chiqarishni, hususan, elektron asbobsozlikni xozirgibosqichidagi muhim iqtisodiy masalalaridan biridir. elektron asbobsozlikningasosini o’ziga xos noyob hususiyatlarga ega bo’lgan turli xildagiyarimo’tkazgichli, o’tao’tkazgichli va metallar belgilashi tufayli bundaymoddalarni olish texnologiyalari, ular...

Этот файл содержит 26 стр. в формате DOCX (508,6 КБ). Чтобы скачать "dielektriklarda yuz beradigan elektrostatik hodisalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dielektriklarda yuz beradigan e… DOCX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram