ona tilida morfologiyani o‘qitish usullari

DOCX 29 pages 63.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.0 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

www.xurshid.com; ona tilida morfologiyani o‘qitish usullari mundarija kirish i bob. so‘z tarkibining nazariy asoslari 1.1. so‘zning ta’rifi va uning elementlari 1.2. so‘zning morfologik tahlili 1.3. so‘zning tarkibiy qismlari (tugunlar, qismchalar) ii bob. o‘quv jarayonida so‘z tarkibini o’rgatish metodlari 2.1. boshlang‘ich sinflarda so‘z tarkibini o‘rgatish dasturlari 2.2. o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan interfaol metodlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: respublikamizda ta’lim va tarbiya sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar yuksak maqsadlarni ko’zlagan. ularning asosiy mohiyati – jamiyatimizda bilimdon, aqlan rivojlangan, zamonaviy dunyoqarashga ega, jismonan sog’lom, axloqan pok, erkin va ijodkor shaxslarni shakllantirishdir. ta’limning asosiy maqsadlaridan biri sog’lom va barkamol avlodni tarbiyalash bo’lsa, bu jarayonning asosiy poydevori aynan boshlang’ich ta’limda yotadi. prezidentimiz shavkat mirziyoyev ta’kidlaganidek, kelajakda xxi asr talablariga mos, intellektual salohiyati yuqori, o’z kasbiga mahorat bilan yondashadigan shaxslarni voyaga yetkazish – barchamizning eng muhim vazifamizdir. o’zbek tilining morfologik tuzilishini o’rgatish metodikasi bugungi kunda ta’lim tizimida dolzarb mavzulardan biridir. o’zbek tili o’quvchilarga nafaqat gaplashish yoki …

2 / 29

oyevning ta’lim-tarbiya sohasidagi islohotlar doirasidagi chiqishlarida ham ta’limning boshlang’ich bosqichidagi ishlarni zamon talablariga moslashtirish, uni innovatsion uslublar bilan boyitish masalasi keng muhokama qilinadi. u kishi bir nutqida shunday degan edi: “farzandlarimizning ta’lim-tarbiyasi, ularning dunyoqarashini shakllantirish va intellektual rivojlanishiga investitsiya kiritish – bu, aslida, xalqimizning va davlatimizning kelajagiga investitsiya kiritish demakdir. aynan boshlang’ich ta’lim davrida ularning qobiliyatlarini aniqlash va rivojlantirish, ularni xxi asr talablariga mos shaxs sifatida voyaga yetkazish bizning eng yuksak vazifamizdir. “[1] yuqorida aytib o’tilganidek, ta’limning boshlang’ich bosqichida amalga oshiriladigan metodik ishlar bevosita bolaning keyingi o’qish va rivojlanishiga katta ta’sir ko’rsatadi. shuning uchun bu bosqichda ijodiy va innovatsion metodlardan foydalanish, bolalarning faolligini oshirish, ularning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish juda muhimdir. bugungi kunda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ta’lim islohotlari doirasida boshlang’ich ta’limga qaratilayotgan e’tibor, shuningdek, pedagoglar uchun yaratilgan qulay sharoitlar natijasida, bu jarayon yanada samarali va sifatli bo’lishiga ishonchimiz komil. boshlang’ich ta’limda asosiy vazifa o’quvchilarga o’zbek tilining boyliklarini, uning morfologik va sintaktik …

3 / 29

usi avlodlarga to’liq va boy holatda yetkazishdir. til bu xalqning boy madaniyati, tarixi va ruhiyatidir. tilini yo’qotgan millat - o’zligidan ajraladi.“[2] ushbu nutq, albatta, so’zning morfologik tuzilishini o’rgatish muhimligini yana bir bor tasdiqlaydi. til - bu nafaqat aloqa vositasi, balki millatning madaniy boyligi va tarixidir. shu sababdan boshlang’ich sinflardan boshlab ona tili va uning morfologik tuzilishini o’rgatish, kelajak avlodga ona tilining sirlarini tushuntirish muhim hisoblanadi. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishi o’quvchilarda morfologik bilimlarni rivojlantirish hamda o’zbek tilining so’z tuzilishi haqida to’liq tushunchani shakllantirish maqsadini ko’zlaydi. kurs ishining vazifalari: 1. boshlang’ich sinflarda morfologik tuzilishni o’rgatish metodlarini tahlil qilish; 2. so’zlarning ildiz, affiks va qo’shimchalarini to’g’ri ajratish yo’llarini o’rgatish; 3. interaktiv va innovatsion metodlardan foydalanish orqali o’quvchilarda qiziqish uyg’otish. kurs ishining obyekti: boshlang’ich sinflarda o’quvchilarga o’zbek tilining morfologik tuzilishini o’rgatish jarayoni. kurs ishining predmeti: boshlang’ich sinflarda so’zning morfologik tarkibi va unga oid darsliklar va o’quv-uslubiy qo’llanmalarda qo’llaniladigan metodlar. kurs ishining tuzilishi: …

4 / 29

shunchalarni shakllantirish muhim ahamiyat kasb etadi. boshlang’ich sinflarda morfologiyadan “ot”, “sifat”, “son”, “fe'l”, “olmosh” tushunchalari; sintaksisdan “gap”, “ega”, “kesim”, “ikkinchi darajali bo’lak”, “uyushiq bo’lak, undalma” tushunchalari; so’z yasalishidan esa “o’zak”, “qo’shimcha”, “o’zakdosh so’zlar” kabi tushunchalarni shakllantirish ustida ish olib boriladi.[4] o’qituvchi tushunchalarni shakllantirish jarayonini boshqarish, o’quvchilar aqliy faoliyatini to’g’ri tashkil etish uchun u tushuncha nimaligini, tushunchani bilib olish jarayonining xususiyatlarini, tushunchani o’zlashtirish qanday sharoitda natijaliroq bo’lishini aniq bilishi lozim. boshlang’ich sinf o’quvchilari ona tili darslarida ongli va savodli yozishga o’rganadilar, og’zaki va yozma nutqning qonun-qoidalarini egallaydilar. o’qituvchi imloviy malakaning psixologik tabiatidan kelib chiqib, kichik yoshdagi o’quvchilarda imloga oid malakani shakllantirish ustida ishlash metodikasini belgilaydi. imloviy malaka – maxsus nutq malakasidir. to’g’ri yozuv – maxsus nutq faoliyati bo’lib, uning asosida nutq yotadi. imloviy malaka nutq faoliyatining komponenti sifatida gapni sintaktik jihatdan to’g’ri tuzish, so’zni uslubiy jihatdan aniq qo’llashni ham o’z ichiga oladi. grammatik-orfografik va leksik-orfografik tahlilda orfografiyaning grammatika va leksika bilan …

5 / 29

. affiksal morfema – mustaqil holda leksik ma’no anglatmay, so’zning leksik va ma’nolarining shakllanishi xizmat qiladigan morfema. qo’shimchalar 2 turga bo’linadi: 1. so’z yasovchi qo’shimchalar. so’zning leksik ma’nosini shakllantirish uchun xizmat qiladigan. 2. forma yasovchi qo’shimchalar so’zlarning grammatik formalarini shakllantirib, turli grammatik ma’nolarini ifodalaydi. so’zning morfemik tarkibi ustida ishlash bilan o’quvchilar so’zning leksik ma’nosini aniqlashning asosiy usullarini bilib oladilar. bunda o’qituvchining vazifasi bolalar so’zlarining leksik ma’nosi va morfemik tarkibi bir-biriga bog’liqligini bilib olish uchun eng qulay sharoit yaratish, shu asosda ularning lug’atiga aniqlik kiritishga maqsadga muvofiq rahbarlik qilish hisoblanadi. so’z morfemani rolini anglash, shuningdek qo’shimchalarning semantik ma’nosini bilish o’quvchilarda nutqning aniq shakllanishiga ta’sir etadi. o’qituvchining vazifasi o’quvchilar so’zning leksik ma’nosini tushunibgina qolmay, matnda aniq affiksli so’zlardan ongli foydalanishlarni oshirish hisoblanadi. so’zning morfemik tarkibini o’rganish orfografik malakalarni shakllantirishda ham katta ahamiyatga ega. morfologik tamoyil o’zbek orfografiyasining yetakchi tamoyili bo’lib, bunga binoan so’zlar va ularning tarkibiy qismi, (o’zak va qo’shimchalar) asliga muvofiq …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ona tilida morfologiyani o‘qitish usullari"

www.xurshid.com; ona tilida morfologiyani o‘qitish usullari mundarija kirish i bob. so‘z tarkibining nazariy asoslari 1.1. so‘zning ta’rifi va uning elementlari 1.2. so‘zning morfologik tahlili 1.3. so‘zning tarkibiy qismlari (tugunlar, qismchalar) ii bob. o‘quv jarayonida so‘z tarkibini o’rgatish metodlari 2.1. boshlang‘ich sinflarda so‘z tarkibini o‘rgatish dasturlari 2.2. o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan interfaol metodlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: respublikamizda ta’lim va tarbiya sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar yuksak maqsadlarni ko’zlagan. ularning asosiy mohiyati – jamiyatimizda bilimdon, aqlan rivojlangan, zamonaviy dunyoqarashga ega, jismonan sog’lom, axloqan pok, erkin va ijodkor shaxslarni shakllantirishdir. ta’limning asosiy maqsadl...

This file contains 29 pages in DOCX format (63.0 KB). To download "ona tilida morfologiyani o‘qitish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tilida morfologiyani o‘qiti… DOCX 29 pages Free download Telegram