oroldengizining qurishi va ekologik muammolari

PPTX 16 pages 730.8 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 730.8 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

презентация powerpoint raqamli texnologiyalar fakulteti amaliy matematika yo`nalishi 1-kurs talabasi obloqulov shoyimning orol dengizining qurishi oqibatida kelib chiqayotgan ekologik muammolar mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi 2021-yil mavzu:orol dengizining qurishi oqibatida kelib chiqayotgan ekologik muammolar. reja: 1. oʻrta osiyodagi eng katta berk shoʻr koʻl. 2. orol dengizining ekologik ahvoli. 3. orol fojiasi. 4. orol dengizining yaqin oʻtmishdagi holati. 5. orol dengizining hozirgi holati. 6. orol bo'yi hududining ekologik muammolari. orol dengizi — oʻrta osiyodagi eng katta berk shoʻr koʻl. maʼmuriy jihatdan orol dengizining yarmidan koʻproq janubi-gʻarbiy qismi oʻzbekiston (qoraqalpogʻiston), shimoli-sharqiy qismi qozogʻiston hududida joylashgan. oʻtgan asrning 60-yillarigacha orol dengizi maydoni orollari bilan oʻrtacha 68,0 ming km² ni tashkil etgan. kattaligi jihatidan dunyoda toʻrtinchi (kaspiy dengizi, amerikadagi yuqori koʻl va afrikadagi viktoriya koʻlidan keyin), yevrosiyo materigida (kaspiydan keyin) ikkinchi oʻrinda edi. dengiz shimoli-sharkdan janubi-gʻarbga choʻzilgan, uz. 428 km, eng keng joyi 235 km (45° shahrik.) boʻlgan. havzasining maydoni 690 ming km², suvining hajmi …

2 / 16

kaspiyga quyilgan, suv sathi ancha baland boʻlib, jan.vajan.-sharqidagi bir necha ming km² maydonli sohil suv ostida boʻlgan. orol dengizi unchalik chuqur emas. chuqur joylari gʻarbiy qismida. qoraqalpogʻiston ustyurta yonida chuq. 69 m gacha yetgan. gʻarbiy qirgʻogʻi kam qirqilgan va ustyurt chinkidan iborat. orol dengizida 300 dan ortiq orol boʻlgan. ularning 80% dengizning janubi-sharqiy qismida. eng kattalari koʻkorol (273 km²), vozrojdeniye (216 km²) va borsakelmas (133 km²) edi. dengizga amudaryo bilan sirdaryo quyiladi. 60-yillargacha yiliga amudaryo orol dengizi ga 38,6 km³, sirdaryo esa 14,5 km³ suv olib borgan. suv balansida yogʻinlar ham muhim oʻrin egallagan. dengiz akvatoriyasiga yiliga 82–176 mm yogʻin yogʻadi. atrofdan dengizga yiliga 5,5 km³ yer osti suvlari qoʻshilib turgan. mutlaq dengiz sathi 2000-yillarning boshlarida 22-yillarning oxiridagi darajadan 1950 m pastroqda 31 m gacha pasayib ketdi. 2001 yilda buyuk orol dengizi (janubiy) g'arbiy va sharqqa bo'lingan. 2001 yilda. 2003 yilda dastlabki maydonning to'rtdan bir qismi orol dengizi va 10% …

3 / 16

b maydoni 69670 km², suvning miqdori 1153 km³ ga koʻpaydi. keyingi bir yarim asr mobaynida dengiz suvi sathi ancha oʻzgargan. orol dengizida suv sathi pasayishining uning suv yuzasi va suv sigʻimiga taʼsiri orol dengizi da suv sathining pasayishi suv balansi elementlarining qiymatlariga ham keskin taʼsir koʻrsatdi: 1911—60 yillarda dengiz sathi oʻrtacha 53,04 m ni tashkil etib (boltik, sistemasida), daryolar dengizga quyadigan suv miqdori 56 km³, dengiz yuzasiga yogʻgan atmosfera yogʻinlari miqdori esa 9,1 km³ ga teng boʻlgan. sarflanish, yaʼni chiqim esa, asosan, bugʻlanishdan iborat boʻlib, shu davrda oʻrtacha 66,1 km³ ni tashkil etgan. shu davr ichida suv balansida salbiy farq qayd etilgan: dengiz har yili 1 km³ dan, 1911—60 yillar davomida 50 km³ hajmdagi suvni yoʻqotgan. hozirgi kunda orol dengizi 3 boʻlakka boʻlingan: birinchisi — kichik va sayoz shimoliy qismi (shoʻrligi — 8—13g/l); ikkinchisi — nisbatan kattaroq maydonga ega boʻlgan va sayoz sharqiy qismi (shoʻrligi — 69— 72 g/l); uchinchisi …

4 / 16

dengizning hajmi 3 marta, yuzasi 2 marta, shurlanish darajasi 9-10 ggʻl dan 34-37 ggʻl ga ortadi; 2000 yilga borib 180—200 ggʻl koʻtariladi. schozirgi kunda dengiz sathining pasayishi yiliga 80 — 110 sm tashkil etmoqda. qirgʻoq chizigʻi 60 – 80 km pasayib, ochilib qolgan erlar 23 ming km² tashkil etadi.amudaryo va sirdaryoning kuyi oqimlarida suvning sifati yomonlashadi, hamda ichish uchun yaroqsiz boʻlibqoladi. ekologik tizmlar, oʻsimlik va hayvonlar chuqur inqirozga uchrayapti. eng yomon axvol janubiy oroldir.ushbu mintaqa oʻz ichiga shimoliy gʻarbiy qizil qum, zaungaoʻz, qora qum, janubiyustyurt va amudaryo delütasikabi landshaft komplekslarini oladi. orol boʻyining umumiy maydoni — 473 ming km² boʻlsa, uning janubiy qismi 245 ming km² tashkil etadi. bunga kkr hududi,oʻzbekistonning xorazm viloyati, turkmanistonning toshavvoʻz viloyatlari kiradi. orol va orol boʻyida sodir bulayotgan jadal ravishdagi choʻllanish hodisasi dunyo tajribasida uchratilmagan. shuning uchun ham miqdor va sifat jihatidan baxolash ancha qiyinchilikalrga duch kelmoqda. dengiz tubining ochilishi va daryo delütalarining qurishi hisobiga …

5 / 16

, tuproq holati yomonlashuvining asosiy sababchilaridan biri boʻlib koldi. kkr ning suʻoriladigan maydonlari chang — tuz fraktsiyalari 250 kggʻga dan chimboy tumanida 500 t gacha boradi. shoʻrlangan qum tuzlari yili orol boʻyidagi 15 ming ga yaylovlarni egallabbormoqda. ~oʻza uchun ajratilgan maydonlar kasallik koʻzgatuvchi zarakunandalar bilan zararlangan. qishloq xoʻjalik maxsulotlari hosili pasayib ketmoqda. daryoning yuqori okimidagi hududlarda meliorativ holati yomonlashishi (surxondaryo, qashqadaryo, buxoro, samarqand) ii kategoriyada erlaning koʻpayishiga olib kelmoqda. amudaryoning oʻrta oqimi joylashgan. turkmanistonning suv xoʻjalik tumanlarida murakkab meliorativ holat kelib chiqmoqda. amudaryo va sirdaryoning kuyi okimlarida koʻpchilik maydonlar qoniqarsiz meliorativ ahvoli bilan 3 va 4 katigoriyaga mansub erlar hisoblanadi, shurlangan, kuchli shurlangan maydonlar 35- 70 % tashkil etadi. tuproq-larning shurlanishi hisobiga kishlk xoʻjalik maxsulotlari hosili oʻzbekistonda — 30 %, turkmanistonda 40 %, qozog'istonda — 33 %, tojikistonda — 1990 qirg'izistonda — 20 % pasayib ketdi. kuchli shurlangan er osti suvlarning joylashishi, chullanishi jarayonini kuchaytirmoqda. amudaryo av sirdaryo qirgʻoklarini pasayish …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oroldengizining qurishi va ekologik muammolari"

презентация powerpoint raqamli texnologiyalar fakulteti amaliy matematika yo`nalishi 1-kurs talabasi obloqulov shoyimning orol dengizining qurishi oqibatida kelib chiqayotgan ekologik muammolar mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi 2021-yil mavzu:orol dengizining qurishi oqibatida kelib chiqayotgan ekologik muammolar. reja: 1. oʻrta osiyodagi eng katta berk shoʻr koʻl. 2. orol dengizining ekologik ahvoli. 3. orol fojiasi. 4. orol dengizining yaqin oʻtmishdagi holati. 5. orol dengizining hozirgi holati. 6. orol bo'yi hududining ekologik muammolari. orol dengizi — oʻrta osiyodagi eng katta berk shoʻr koʻl. maʼmuriy jihatdan orol dengizining yarmidan koʻproq janubi-gʻarbiy qismi oʻzbekiston (qoraqalpogʻiston), shimoli-sharqiy qismi qozogʻiston hududida joylashgan. oʻtgan asrning 60-yillarigacha...

This file contains 16 pages in PPTX format (730.8 KB). To download "oroldengizining qurishi va ekologik muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: oroldengizining qurishi va ekol… PPTX 16 pages Free download Telegram