odob-axloqning tushunchasi va mohiyati

DOC 78.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1689571521.doc referat odob-axloqning tushunchasi va mohiyati reja: 1. odob-axloq tushunchasi 2. odob-axloqning vazifasi va tuzilishi 3. odob-axloq va huquq 1. odob-axloq tushunchasi odob-axloq (moral) (lotincha “moralis” - axloqiy; “mores” - fe’l-atvorlar) odamning xulqini normativ tartibga solishning usullaridan biri, ijtimoiy ongning alohida shakli va ijtimoiy munosabatning korinishi hisoblanadi. odobning bir nechta tavsiflari bor bolib, uning o’ziga xos xususiyatlarini ifodalaydi. odob-axloq jamiyatda odamlarning yurish-turishini tartibga solish usullaridan biri hisoblanadi. u o’zida kishilarning ushbu jamiyatda yaxshilik va yomonlik, adolat va adolatsizlik, loyiqlik va noloyiqlik haqida qabul qilingan tushunchalarga muofiq o’zaro munosabatlarining xususiyatini belgilavchi norma va tamoillarni ifodalaydi. odob-axloq talablariga rioya qilishlik ruhiy ta’sir kuchi bilan, jamoat fikri, insonning ichki ishonchi, vijdoni bilan ta’minlanadi. odob-axloqning o’ziga xosligi shundan iboratki, u odamlarning yurish-turishini hayotning barcha jabhalarida, ya’ni ish faoliyatidagi, oiladagi, kishilar o’rtasidagi va boshqa munosabatlarda tartibga solib boradi. odob-axloq guruhlar va davlatlararo munosabatlarga ham joriy etiladi. odob-axloq tamoillari umumhususiyatga ega bo’lib, barcha insonlarni qamrab oladi, …

bo’lib odam avvalo anglab olishi, dildan qabul qilishi va bunga mos holda o’zining xatt-harakatlarini tartibga solishi va yo’naltirishi lozim bo’ladi. bunday baho berish umume’tirof etilgan norma va tamoillarga, barcha tomonidan qabul qilingan zarur va zarur bo’lmagan, loyiq va loyiq bo’lmagan va boshqa tushunchalarga mos bo’lishi kerak. odob-axloq albatta insoniyatning turmushiga, insonniy ehtiyoji mohiyatiga bog’liq bo’ladi, ammo ijtimoiy va individual ong darajasi bilan belgilanadi. jamiyatda insonlarning xatti-harakatini boshqa shakllar qatorida odob-axloq ham ko’plab individlarning faoliyatlarini muvofiqlashtirishga, uni muayan ijtimoiy qonunlarga bo’yinsungan birlashgan umumiy faoliyatga aylantirishga xizmat qiladi. 2. odob-axloqning vazifasi va tuzilishi odob-axloqning vazifalari masalasini o’rganib quyidagilarga ajratish mumkin: - tartibga soluvchi, - tarbiyalavchi, - bildiruvchi, - qat’iy-baho beruvchi, - mo’ljal beruchi, - asoslantiruvchi, - aloqa uchun xizmat qiladigan, va boshqa vazifalar . yuristlar uchun odob-axloqning tartibga soluvchi, tarbiyalavchi vazifalari birlamchi qiziqish uyg’otadi. tartibga soluvchi vazifa odob-axloqning birlamchi vazifasi hisoblanadi. odob-axloq insonning amaliy faoliyatini jamiyatning va boshqa odamlarning manfaatlarini hisobga olish …

ib o’tilganidek odob-axloq sub’ektlari alohida shaxslar, shuningdek butun jamiyat hisoblangan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi bo’lib xizmat qiladi. ushbu ijtimoiy munosabatlar jarayonida shaxsning axloqiy xatti-harakatlari o’zini o’zi tartibga solish va butun ijtimiy borliqning ma’naviy o’zini o’zi boshqarishi yuzaga keladi. odob-axloq inson hayot faolyatining barcha jabhalarini tartibga soladi. insonning xulq-atvorini tartibga solar ekan odob-axloq unga nisbatan yuqori talablarni qo’yadi. bundan tashqari odob-axloqning tartibga soluvchi vazifasi jamoat fikrining obro’siga va insonning axloqiy ishonchiga, jamiyat va shaxs haq bo’lmasa-da, tayangan holda amalga oshiradi. odob-axloqga ijtimoiy ongning muhim shakli tariqasida ham qaraladi, ijtimoiy munosabatning ko’rinishi sifatida ham, shuningdek insonning axloqiy faoliyatini tartibga soluvchi jamiyatda mavjud xatti-harakat normalari qaraladi. xulqiy ong odob-axloqning, uning ideal va sub’ektib tomonini ifoda qiluvchi, bir qismi hisoblanadi. axloqiy ong insonlarga ularning burchi tariqasida muayan xulq-atvor va xatti-harakatlarni yuklaydi. xulqiy ong ijtimoiy borliqning turli ko’rinishlariga - qilmishga, uning motiviga, xatti-harakatiga, hayot tarziga va b.larga odob-axloq normalariga muofiqligi nuqtai nazaridan kelib chiqib baho …

, xulq esa jamiyatda insonlarning xatti-harakatlari, ularning o’zaro munosabatlarini tartibga soluvchi ijtimoiy normalardir.” axloqiy munosabatlar insonlar o’rtasida faoliyatlari jarayonida vujudga keladi. axloqiy munosabatlar mazmuniga, shakliga, sub’ektlar o’rtasidagi ijtimoiy alloqa usuli bilan farqlanadi. ularning mazmuni kimga nisbatan ba (jamiyatga ba odamlarga nisbatan) qanday axloqiy majburiyatlarni olishi bilan belgilanadi. barcha holatlarda inson oxir oqibatda axloqiy munosabatlar tizimida boladi. axloqiy munosabatlarda inson xulqiy faoliyatning ham sub’ekti va ham ob’ekti tariqasida qatnashadi. demak, u boshqa odamlar oldida uning o’zi jamiyatga nisbatan, ijtimoiy guruhga nisbatan sub’ekt hisoblanadi, ammo bir vaqtning o’zida u boshqalar uchun bir vaqtning o’zida axloqiy majburiyatlar ob’ekti bo’ladi, chunki ular uning manfaatlarini himoya qilishi, u to’g’risida g’amxo’rlik qilishi lozim. axloqiy faoliyat odob-axloqning ob’ektiv tomonini o’zida ifoda etadi. axloqiy faoliyat to’g’risida shunda gapirish mumkin-ki, qachonki xatti-hararat- qilmish, xatti-harakat, ularning motivi yaxshilik va yomonlik, loyiq va noloyiq, va b.larning chegaralanish talablari bo’yicha baholanish mumkin bo’lsa. xulqiy faoliyatning birlamchi belgisi qilmish hisoblanadi, chunki uning zamirida …

lqiy motivlari yaxshilik qilishni istash, burch hissini amalgam oshirish, ma’lum bir maqsadga erishishdan iborat bo’ladi. odob-axloqning o’ziga xos tomonlari, elementlari bor bo’lib, ular o’z ichiga axloqiy normalarni, axloq tamoillarini, axloqiy maqsadlarni, axloqiy mezonlarni qamrab oladi. axloqiy normalar bu insonning jamiyatdagi xatti-harakati, uning boshqa kishilar bilan muomalasi, jamiyatga va o’ziga nisbatan bo’lgan muomalasi hisoblanadi. axloqiy normalar ijtimoiy normalar bo’lib, ularning bajarilishi ijtimoiy fikr, yaxshilik va yomonlik, adolat va adolatsizlik, ezgulik va yomonlik va b.lar haqida ushbu jamiyatdan olgan tushunchalar asosidagi ichki ishonch orqali ta’minlanadi. axloqiy normalar ushbu jamiyatga, axloqning ijtimoiy guruhiga mos muayan holatga xos xatti-harakatning mazmunini belgilaydi. axloqiy normalar jamiyatda mavjud tartibga soluchi boshqa – iqtisodiy, siyosiy, huquqiy, estetik normalardan insonlarning xatti-harakatlarini tartibga solish usuli bilan farqlanadi. xulq, fe’l-atvorlar jamiyat hayotida an’analar kuchi, obro’ va umumtanolingan va barcha tomonidan qo’llab – quvvatlangan intizom, jamoaviy fikr, muayan sharoitlarda lozim xulq-atvorda bo’lishga jamiyat a’zolarini ishontirish bilan amalda bo’ladi. oddiy odatlarda masalan tug’ilgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "odob-axloqning tushunchasi va mohiyati"

1689571521.doc referat odob-axloqning tushunchasi va mohiyati reja: 1. odob-axloq tushunchasi 2. odob-axloqning vazifasi va tuzilishi 3. odob-axloq va huquq 1. odob-axloq tushunchasi odob-axloq (moral) (lotincha “moralis” - axloqiy; “mores” - fe’l-atvorlar) odamning xulqini normativ tartibga solishning usullaridan biri, ijtimoiy ongning alohida shakli va ijtimoiy munosabatning korinishi hisoblanadi. odobning bir nechta tavsiflari bor bolib, uning o’ziga xos xususiyatlarini ifodalaydi. odob-axloq jamiyatda odamlarning yurish-turishini tartibga solish usullaridan biri hisoblanadi. u o’zida kishilarning ushbu jamiyatda yaxshilik va yomonlik, adolat va adolatsizlik, loyiqlik va noloyiqlik haqida qabul qilingan tushunchalarga muofiq o’zaro munosabatlarining xususiyatini belgilavchi norma va tam...

DOC format, 78.0 KB. To download "odob-axloqning tushunchasi va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: odob-axloqning tushunchasi va m… DOC Free download Telegram