инсонфалсафаси (фалсафий антропология)

PPTX 13 pages 561.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 561.3 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

мавзу: инсон фалсафаси (фалсафий антропология) мавзу: инсон фалсафаси (фалсафий антропология) режа фалсафа тарихида инсонга оид қарашлар назарияси. инсон, индивид, шахс тушунчаларининг ўзаро алақадорлиги. онгнинг моҳияти, онглилик ва онгсизлик диалектикаси ҳаётнинг маъноси ва унда инсоннинг вазифаси инсон инсонни келиб чиқиши энг мураккаб феноменлардан бири ҳисобланади. қадим замонлардан бошлаб ушбу феноменни тушунтиришда бир-бирига қарама-қарши бўлган икки қараш мавжуд биринчиси илмий томондан; иккинчиси инсоннинг худо томонидан яратилганлиги; инсонни ўрганадиган фанлар: медицина, психология, педагогика, физиология ҳисобланади. инсоннинг келиб чиқиши илмий назария 1859 йилда ч. дарвиннинг “хайвон ва ўсимлик турларининг келиб чиқиши ҳақида” асаридаги эволюцион назарияга таянган ҳолда ўрганишимиз мумкин. бунда инсонда нафақат ўта ривожланган тирик жонзотлар, балки ўта содда мавжудотлар билан ҳам кучли генетик ўхшашлик мавжуд. масалан шимпанзе билан бундай ўхшашлик 98%, каламуш билан 80%ни ҳатто банан билан 50%ни ташкил этади. диний назария қуръони каримда бу жараён қуйидагича ифодаланган: -«…биз инсонни (одамни) лойнинг сарасидан яратдик. -сўнгра уни (инсон наслини, аввало) мустаҳкам қароргоҳ (бачадон) да …

2 / 13

сон бошқа мавжудотлардан социал хусусиятлари билан ажралиб туради. масалан: тил, муомала, рамзий белгилар, онг, маҳсулот ишлаб чиқариш, тақсимлаш, истеъмол қилиш, бошқариш, ўз-ўзини идора этиш, бадиий ижод, ахлоқ, нутқ, тафаккур, қадриятлар шулар жумласидандир. психик мавжудот- инсоннинг психик хусусиятларига руҳий кечинмалар, ҳайратланиш, ғам-ташвиш, қайғу, изтироб чекиш, завқланиш, кайфият кабилар киради. одам-бу тушунча биологик ва ижтимоий жиҳатларини ўзида мужассамлаштирадиган тирик жонзодга, одамзотига нисбатан ишлатилади. инсон-муайян даражадаги ижтимоий хусусиятлари ва жиҳатларини ўзлаштириб олган камолот даражасини ифодалайди. шахс- моҳиятига кўра, маданийлашган онг ақл орқали фаолиятини бошқарадиган, маънавий –аҳлоқий камолотга етганлик тушунилади. инсонни ўрганадиган фан –антропология деб юритилади. антропология инсон моҳиятини,унинг табиат ва жамиятдаги ўрнини, ўзига хос хусусиятларини ўрганиш билан шуғулланади антропологияда инсон моҳиятини тўлароқ очиш учун “мен”, “онг”,”шахс”,”руҳ” тушунчалари қўлланади. ”мен”-инсоннинг ўзлигини ташқи оламдан, реал борлиқдан фарқлашидир. “мен”онг туфайлигина ўзини бошқа борлиқдан фарқлайди.бошқа нарсалар инсонга бегона воқелик бўлиб туюлади. шахс инсоннинг мустақиллигини ифода этади. фалсафий антропология фалсафада инсон муаммоси тарихан жуда қадимга бориб тақалишига қарамасдан …

3 / 13

к маҳсули, ноёб қобилият соҳибидир. инсон учун инстинкт ҳам, нозик дид ҳам, улуғворлик ва яратувчанлик ҳам хосдир. 2. инсонда ички ва ташқи олам мужассамлашган. инсоннинг ички олами фаолиятнинг турли шаклларида меҳнат, мулоқот, бадиий ижод, хулқ-атвор ва шу кабиларда намоён бўлади. 3. инсон жуда кўп қисмлардан ташкил топган яхлит бирликдир.ҳар бир инсонда табиийлик, ижтимоийлик, ақилилик, ҳиссийлик, ахлоқийлик мужассамлашган. 4. инсон тарихий мавжудотдир. у ўзининг ана шу хусусияти билан келажагини яратади. инсон эртанги кунига доимо ташвиш билан қарайди, чунки уни ҳар доим инқирозлар, омадсизликлар таъқиб этади. 5. инсон масъулият ҳиссидан қочиб қутулмайди. у гуманистик позиция ва индивидуалликни уйғунлаштириш орқалигина шундай вазиятдан чиқа олади. шарқ ва ғарб фалсафасида инсон муаммоси шарқ фалсафасида дин билан узвий боғлиқ бўлганлиги учун унда асосан инсонга илоҳий мавжудот сифатида қаралади. яъни унинг руҳий олами биологик хусусиятларидан устун туради. шарқда инсон ҳаётининг маъноси руҳий комилликка эришишдир. шарқда кўпинча фаталистик қараш устунлик қилади. яъни унинг барча ҳатти-ҳаракатлари негизида ҳудо томонидан …

4 / 13

ини изоҳлашда 2-йўналиш — бу онг моддий оламни инсон миясида акс етиши деб тушуниш, уни инсон танаси фаолияти билан боғлаб талқин етишдир. aйни вақтда материалистик йўналиш номини олган бундай ёндашувлар доирасида онгнинг моҳиятини бузиб талқин қилиш ҳоллари ҳам пайдо бўлди. вулгар материализм деб ном олган оқим намояндаларининг фикрича, худди жигар саф-рони ишлаб чиқаргани каби, мия ҳам онгни ишлаб чиқарар емиш. бундай ёндашув натижасида онг идеал емас, моддий ҳодиса деган хулоса келиб чиқади. ваҳоланки, сафрони кўриш мумкин, аммо онгни кўриб ҳам, ушлаб ҳам бўлмайди. aслида онг тарихи инсоннинг инсон бўлиб шакллана бошлаши тарихи билан боғлиқдир. инсон ҳам биологик, ҳам ижтимоий мавжудот экан, демак, онг ҳам биологик ва ижтимоий тараққиёт маҳсулидир. онг инсоннинг фикр ва ҳислари, сезгилари, тасаввурлари, иродаси ва карашларидан ташкил топган. ўз-ўзини англаш, хотира, ирода, нутқ онгнинг асосий жиҳатларидир. онгсизлик онгсизлик (психологияда) — онг иштирокисиз содир бўладиган руҳий жараён ва ҳолатлар. онгсизлик кўпинча, бадан ҳаракатида, хотирасида, хаёлида намоён бўлади. реал …

5 / 13

age2.png image3.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "инсонфалсафаси (фалсафий антропология)"

мавзу: инсон фалсафаси (фалсафий антропология) мавзу: инсон фалсафаси (фалсафий антропология) режа фалсафа тарихида инсонга оид қарашлар назарияси. инсон, индивид, шахс тушунчаларининг ўзаро алақадорлиги. онгнинг моҳияти, онглилик ва онгсизлик диалектикаси ҳаётнинг маъноси ва унда инсоннинг вазифаси инсон инсонни келиб чиқиши энг мураккаб феноменлардан бири ҳисобланади. қадим замонлардан бошлаб ушбу феноменни тушунтиришда бир-бирига қарама-қарши бўлган икки қараш мавжуд биринчиси илмий томондан; иккинчиси инсоннинг худо томонидан яратилганлиги; инсонни ўрганадиган фанлар: медицина, психология, педагогика, физиология ҳисобланади. инсоннинг келиб чиқиши илмий назария 1859 йилда ч. дарвиннинг “хайвон ва ўсимлик турларининг келиб чиқиши ҳақида” асаридаги эволюцион назарияга таянган ҳолда ўрган...

This file contains 13 pages in PPTX format (561.3 KB). To download "инсонфалсафаси (фалсафий антропология)", click the Telegram button on the left.

Tags: инсонфалсафаси (фалсафий антроп… PPTX 13 pages Free download Telegram