elektr xavfsizligi asoslariga oid

PPTX 36 pages 7.7 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.7 MB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

слайд 1 mavzu: ishlab chiqarishda elektr xavfsizligi asoslari reja: 1. inson tanasiga elektr tokini ta’siri. 2. inson tanasini elektr tokiga ko’rsatayotgan qarshiligi. 3. elektr tokidan sikastlanishning asosiy sabablari. 4. elektr tokidan talofat ko‘rgan insonga birinchi yordam. tayanch iboralar: elektr toki, kuchlanish elektr energiyasi, elektr jarohat, termik ta’sir, elektrolitik ta’sir, biologik ta’sir, elektr jarohatlanishi, mehanik jarohatlanish, shikastlanishi, elektrdan kuyish, elektr metallanish, yerga ulash tizimi, elektr izolyatsiya, nollanish, yerga ulash, inson tanasining elektr qarshilik, sun’iy nafas berish va yurakni uqalash. elektr tokini insonga ta’sirini xvii asrni oxirgi choragida aniqlangan. baland voltli elektrkimyo kuchlanishlarini manbaini xatarliligini birinchi bo’lib v.v.petrov aniqlagan. ishlab chiqarishdagi elektr jarohatlarini ancha keyin: 1863 yilda o’zgarmas va 1883 yilda o’zgaruvchan tokni ta’siri yozilgan. sanoatda elektr energiyasidan keng ko’lamda foydalanish yo’lga qo’yilganligi sababli elektr toki tasirida ro’y berisi mumkin bo’lgan baxtsiz xodisalar va ulardan saqlanish muhim masalalar qatoriga kirib bormoqda. elektr toki tasirining eng xavfli tomoni shundaki, bu xavfni oldinroq sezish …

2 / 36

or-yo’qligini aniqlamaydi. odam faqat elektr kuchlanish ostida qolgandan keyin himoyalovchi reaksiyasi kechikib ishga tushadi. insonni elektr tokidan jarohatlanishi sabablari quyidagicha: - izolyasiya qilinmagan tok o’tkazuvchi qismlarga tasodifan tegib ketishi; - izolyasiyasi lat yegan sababi metal qismlarga tokni o’tib ketishi; - kuchlanish ostida qolgan metalmas buyumlardan, qadamli kuchlanishdan va elektr yoyi orqali. inson tanasidan o’tayotgan tok: termik, elektrolitik, biologik ta’sirini va mehanik jarohatlanish olishi mumkin. termik ta’siri - teri to’qimasining hujayrasini qizishidan kuydirishigacha olib kelishi mumkin. elektrolitik ta’siri - organizmning suyuqliklari parchalanishi natijasida qonning va hujayralarning kimyoviy va fizik hususiyatlari o’zgarilishi kuzatiladi. biologik ta’siri - tanani bioenergetik jarayonini buzilishi, ya’ni tirik hujayralarni to’lqinlanishi va mushaklarni keskin qisqarishiga olib keladigan holat. elektr tok bilan shikastlanishni ikki turini ko’rsatish mumkin: elektr jarohat va elektr zarb. elektr jarohatlanishi - insonni tanasini ayrim joylarini shikastlanishi, elektr kuyishi, elektr belgilari va terini metallanishini ko’rinishlariga ega. inson tanasidan tok o’tishi natijasida tanani qizishi - elektr kuyish deb …

3 / 36

ish deb ataladi. bu holat inson tanasi uchun xatarli emas, lekin ko’zni metallanishi xavfli bo’ladi. tok ta’sirida ter yuzasini elektr metallanishi i даража-мушакларнинг тез томир тортиб қисқариши ii даража-мушакларнинг тез томир тортиб қисқариши лекин юрак уриши сақланиб қолган iii даража- хушидан кетиши ва юрак уриши ҳамда нафас олиши бузилиши iv даража-клиник ўлим нафас олиши ва юрак уриши тўхтаб қолган. томирларда қон оқиши тўхтаган электр токи уриши даражаси elektr tokni ta’siri natijasida tirik to’qimalarni to’lqinlatib mushaklarni keskin qisqartirishiga olib keladigan holat elektr zarb deb ataladi. odamni tok urish xolati to’rt darajada baholanadi: i – darajada odam hushidan ketmagan holda yiqilib tushish, mushaklarni qisqartirishiga olib keladi; ii – darajada odamning nafas olishi va yurak faoliyatiga ta’sir etilmagan holda hushdan ketish; iv – darajada elektr shok, qon aylanishi va nafas olish to’xtab, klinik o’lim yuz beradi. iii – darajada nafas va yurak faoliyatiga ta’sir etilgan holda hushdan ketish; inson tanasini elektr tokiga ko’rsatayotgan …

4 / 36

tlanishining asosiy omillari: - tokning turi, - inson tanasidan o’tayotgan tokni davom etish muddati, - tokni o’tgan yo’li, - tokni chastotasiga, - insonni shaxsiy hususiyatlarga bog’liq. tok kuchi insonga turli ta’sir ko’rsatadi. ko’rsatgan ta’siriga qarab quyidagi tok qiymatlariga ajratiladi: - tokni sezish chegarasi. o’zgaruvchan tokni 50 gs va miqdori 0.1-1.5 ma, o’zgarmas tokni miqdori 5-7 ma. shu holatda inson qo’l panjalari titraydi va issiqlikni sezadi; - qo’yib yuboradigan tok. o’zgaruvchan tokni miqdori 8-10 ma, o’zgarmas tok uchun 20-25 ma. shu holatda inson og’riq sezadi badani qiziydi. - ushlab qoladigan tok. o’zgaruvchan tokni miqdori 10-15 ma, o’zgarmas tok uchun 50-80 ma. shu holatida qo’l mushaklari keskin qisqariladi, shok holati kuzatiladi, nafas olish qiyinlashadi, va inson o’zini tanasini boshqarib ololmaydi. - fibrilyasion tok. o’zgaruvchan tok miqdori 100 ma, o’zgarmas tok uchun 300ma. shu holatda insonni yurak mushaklari tartibsiz qisqariladi, ishlash tartibi buziladi, natijada qon aylanish tizimi ishdan chiqadi. inson tanasidan o’tayotgan tokni …

5 / 36

xatarligi tokni chastotasiga bog’liq. tadqiqotlar bilan aniqlanganki, tokni chastotasi 10 gs dan- 500 gs gacha birdek xavfli. 500 gs dan oshgan sari fibrilyasion tok miqdori oshib boradi, va chastotasi 1000 gs dan oshgandan keyin yahshigina havsizligi kamayadi. elektr jarohatni insonni shaxsiy hususiyatiga bo’g’liqligi. elektr jarohatni og’irligi insonni shaxsiy hususiyatlarga ham bo’g’liq. misol uchun “ushlab qoladigan” tokni miqdori ayrim tanaga “sezish chegarasi” ayrimlarga “qo’yib yuboradigan” chegarasi bo’lishi mumkin. bundan tashqari inson tanasini o’g’irligiga va uning baqvatligiga ham bo’g’liq. elektr qurilmalarini himoya vositalari umumiy tushuncha va tavsifi. elektr qurilmalarida qo’llanib kelayotgan himoya choralari shartli ravishda ikki guruhga bo’linishi mumkin: elektr qurilmalarni meyoriy ish sharoitlariga havfsizligini ta’minlash va avariya holatidagi sharoitlarini havfsizligini taminlash. meyoriy ish sharoitlarida havfsizlikni taminlash choralari quyidagicha: - izolyatsiya, tok o’tkazuvchi qismlarni oldiga to’siqlar o’rnatish; - havfsizlik blokirovkalarni qo’llash; - orentasiyani ta’minlash; - elektr tarmoqlarni yerdan izolyatsiyalash; - yerga ulanib qolgan tokni hajm qismini kompensatsiyalash; - himoyalovchi qisqa tutashuv tashkil …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr xavfsizligi asoslariga oid"

слайд 1 mavzu: ishlab chiqarishda elektr xavfsizligi asoslari reja: 1. inson tanasiga elektr tokini ta’siri. 2. inson tanasini elektr tokiga ko’rsatayotgan qarshiligi. 3. elektr tokidan sikastlanishning asosiy sabablari. 4. elektr tokidan talofat ko‘rgan insonga birinchi yordam. tayanch iboralar: elektr toki, kuchlanish elektr energiyasi, elektr jarohat, termik ta’sir, elektrolitik ta’sir, biologik ta’sir, elektr jarohatlanishi, mehanik jarohatlanish, shikastlanishi, elektrdan kuyish, elektr metallanish, yerga ulash tizimi, elektr izolyatsiya, nollanish, yerga ulash, inson tanasining elektr qarshilik, sun’iy nafas berish va yurakni uqalash. elektr tokini insonga ta’sirini xvii asrni oxirgi choragida aniqlangan. baland voltli elektrkimyo kuchlanishlarini manbaini xatarliligini birinchi bo’l...

This file contains 36 pages in PPTX format (7.7 MB). To download "elektr xavfsizligi asoslariga oid", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr xavfsizligi asoslariga o… PPTX 36 pages Free download Telegram