ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi

PPT 21 pages 1.8 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPT

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

образовательные результаты fan nomi: pedagogika.psixologiya mavzu: ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi ma‘ruzachi: s.f.b.falsafa doktori (phd) jo’rabekova xabiba madaminovna shaxsning jamiyatdagi ijtimoiy xulqi motivlari va motivatsiya. motivlarning turlari. motivlarning anglanganlik darajasi: ijtimoiy ustanovka va uni o’zgartirish muammosi. faoliyatning amalga oshishi va shaxs xulq - atvorini tushuntirish uchun psixologiyada «motiv» (лoт. ”moveo” «harakatga keltiraman») va «motivatsiya» tushunchalari ishlatiladi. «motivatsiya» tushunchasi «motiv» tushunchasidan kengroq ma’no va mazmunga ega. motivatsiya - inson xulq-atvori, uning bog’lanishi, yo’nalishi va faolligini tushuntirib beruvchi psixologik sabablar majmuini bildiradi. bu tushuncha u yoki bu shaxs xulqini tushuntirib berish kerak bo’lganda ishlatiladi, ya’ni: «nega?», «nima uchun?», «nima maqsadda?», «qanday manfaat yo’lida?» degan savollarga javob qidirish - motivatsiyani qidirish demakdir. demak, u xulqning motivatsion tasnifini yoritishga olib keladi. o’z zamonasining buyuk eksperimentatori a.f.lazurskiy psixik jarayonlar va shaxs xususiyatlarini tadqiq etayotganida motivlar masalasiga qiziqish bilan yondashadi. buning uchun muallif o’z izlanishlarida mayllar va xohishlar kuchi hamda zaifligi, motivlar kurashiga moyilligi, motivlar …

2 / 21

rakat xulq motiviga aylanishini psixologik mexanizmlarini tahlil qiladi. a) ichki sabablar, ya’ni hatti-harakat egasining sub’ektiv psixologik xususiyatlari nazarda tutiladi (motivlar, ehtiyojlar, maqsadlar, mo’ljallar, istaklar, qiziqishlar va xokazolar); b) tashqi sabablar - faoliyatning tashqi shart-sharoitlari va holatlari. ya’ni, bular ayni konkret holatlarni kelib chiqishiga sabab bo’ladigan tashqi stimullardir. shaxs xulq-atvorini ichkaridan, ichki psixologik sabablar tufayli boshqarish odatda shaxsiy dispozitsiyalar ham deb ataladi. ular shaxs tomonidan anglanishi yoki anglanmasligi ham mumkin. ya’ni, ba’zan shunday bo’ladiki, shaxs o’zi amalga oshirgan ishi yoki o’zidagi o’zgarishlarga nisbatan shakllangan munosabatning haqiqiy sababini o’zi tushunib yetmaydi, «nega?» degan savolga «o’zim ham bilmay qoldim, bilmayman», deb javob beradi. bu anglanmagan dispozitsiyalar yoki ustanovkalar deb ataladi. agar shaxs biror kasbga ongli tarzda qiziqib, uning barcha sir-asrorlarini egallash uchun astoydil harakat qilsa, bunda vaziyat boshqacharoq bo’ladi, ya’ni, dispozitsiya anglangan, ongli hisoblanadi. biologik ehtiyojlar- bu - fiziologik (tashnalik, ochlik, uyku), jinsiy, moslashuv ehtiyojlari. ijtimoiy ehtiyojlar - bu - mehnat qilish, bilish, …

3 / 21

iq non ham butun tanaga rohat baxsh etuvchi malham bo’lib, ochlikni bilintirmaydi. kamtarona dasturxondan ovqat yeb o’rgangan kishi oz-oz yeyishga o’rgansa, yoshligidan normadan ortiq yeb o’rgangan odam vrach oldiga borib, o’zi uchun ozdiruvchi dori-darmon so’rasa so’raydiki, lekin uyda o’zi yemishini nazorat qilishi kerakligini bilmaydi. demak, bu ham madaniyatga, etikaga, oila muhitiga bevosita bog’liq narsa ekan. umuman shaxs ijtimoiy xulqi motivi haqida gap ketganda, uning ikki tomoni yoki elementi ajratiladi: harakat dasturi va maqsad. harakat dasturi maqsadga erishishing vositalariga aniqlik kiritadi. shuning uchun ham dasturda nazarda tutilgan vositalar maqsadga erishishni oqlashi kerak, aks xolda dastur hech narsa bermaydi. masalan, ba’zi ota-onalar farzandlarini yaxshi tarbiyalash va undan ideallaridagi shaxs yetishib chiqishini orzu qilib, uning oldiga juda og’ir tarbiyaviy shartlarni qo’yadilar, bola erkinligi bo’g’iladi, u qat’iy nazorat muhitida ushlanadi. oqibatda bola keyinchalik boshqarib bo’lmaydigan, qaysar, uncha-muncha tashqi ta’sirga berilmaydigan bo’lib qolib, har qanday boshqa ijtimoiy sharoitda qiynaladigan bo’lib qoladi. shuning uchun ham motiv …

4 / 21

shish motivi bo’lib, bunday nazariyaning asoschilari amerikalik olimlar d. makklelland, d. atkinson va nemis olimi x. xekxauzenlar hisoblanadi. ularning fikricha, odamda turli ishlarni bajarishini ta’minlovchi asosan ikki turdagi motiv bor: muvaffaqiyatga erishish motivi hamda muvaffaqiyatsizliklardan qochish motivi. odamlar ham u yoki bu turli faoliyatlarni kirishishda qaysi motivga mo’ljal qilishlariga qarab farq qiladilar. masalan, faqat muvaffaqiyat motivi bilan ishlaydiganlar oldindan ishonch bilan shunday ish boshlaydilarki, nima qilib bo’lsa ham yutuqka erishish ular uchun oliy maqsad bo’ladi. ular hali ishni boshlamay turib, yutuqni kutadilar va shunday ishni amalga oshirishsa, odamlar ularning barcha harakatlarini ma’qullashlarini biladilar. bu yo’lda ular nafaqat o’z kuch va imkoniyatlarini, balki barcha tashqi imkoniyatlar - tanish-bilishlar, mablag’ kabi omillardan ham foydalanadilar. masalan, ular birinchilardan farqli, ishni boshlashdan avval nima bo’lsa ham muvafikiyatsizlikka duchor bo’lmaslikni o’ylaydilar. shu tufayli ularda ko’proq ishonchsizlik, yutuqka erishishga ishonmaslik, pessimizmga o’xshash holat kuzatiladi. shuning uchun bo’lsa kerak, oxir-oqibat ular baribir muvaffiqiyatsizlikka uchrab, «o’zi sira omadim …

5 / 21

r birimizda real shart-sharoitlarda namoyon bo’lishini biror mas’uliyatli ish oldidan o’zimizni tutishimiz va muvaffaqiyatlarga erishishimiz bilan baholasak bo’ladi. masalan, mas’uliyatli imtixon topshirish jarayonini olaylik. ba’zi talabalar imtixon oldidan juda qayg’uradilar, hattoki, qo’rqadilar ham. ular uchun imtixon topshirish juda katta tashvishday. boshqalar esa bu jarayonni bosiqlik bilan boshdan kechirib, ichidan hayajonlanayotgan bo’lsalar ham, buni boshqalarga bildirmaydilar. yana uchinchi toifa kishilari umuman beg’am bo’lib, sira koyimaydilar. tabiiy, shunga muvofiq tarzda, har bir toifa vakillari ishining muvaffaqiyati va faoliyatning samarasi turlicha bo’ladi. yuqorida ta’kidlaganimizdek, motivlar, ya’ni hatti-harakatlarimizning sabablari biz tomonimizdan anglanishi yoki anglanmasligi ham mumkin. yuqorida keltirilgan barcha misollarda va holatlarda motiv aniq, ya’ni shaxs nima uchun u yoki bu turli faoliyatni amalga oshirayotganligini, nima sababdan muvaffaqiyatga erishayotganligi yoki mag’lubiyatga uchraganini biladi. lekin har doim ham ijtimoiy xulqimizning sabablari bizga ayon bo’lavermaydi. anglanmagan ijtimoiy xulq motivlari psixologiyada ijtimoiy ustanovka (inglizcha «attitud») hodisasi orqali tushuntiriladi. ijtimoiy ustanovka shaxsning ijtimoiy ob’ektlar, hodisalar, guruhlar va shaxslarni …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi"

образовательные результаты fan nomi: pedagogika.psixologiya mavzu: ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi ma‘ruzachi: s.f.b.falsafa doktori (phd) jo’rabekova xabiba madaminovna shaxsning jamiyatdagi ijtimoiy xulqi motivlari va motivatsiya. motivlarning turlari. motivlarning anglanganlik darajasi: ijtimoiy ustanovka va uni o’zgartirish muammosi. faoliyatning amalga oshishi va shaxs xulq - atvorini tushuntirish uchun psixologiyada «motiv» (лoт. ”moveo” «harakatga keltiraman») va «motivatsiya» tushunchalari ishlatiladi. «motivatsiya» tushunchasi «motiv» tushunchasidan kengroq ma’no va mazmunga ega. motivatsiya - inson xulq-atvori, uning bog’lanishi, yo’nalishi va faolligini tushuntirib beruvchi psixologik sabablar majmuini bildiradi. bu tushuncha u yoki bu shaxs xulqini tushuntirib be...

This file contains 21 pages in PPT format (1.8 MB). To download "ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy xulq motivlari va shax… PPT 21 pages Free download Telegram