til va yozuv masalalari

DOCX 4 pages 21.1 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.1 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

til va yozuv masalalari reja: 1.til va yozuvning o`zaro aloqasi 2.yozuvning taraqqiyot bosqichlari 3.yozuvning maxsus turlari tayanch tushunchalar: til, tafakkur, nutq, yozma nutq, og`zaki nutq, yozuv, grafika, fonografik yozuv, piktografik yozuv, yozuvning paydo bo‘lishi til qadar uzoq tarixga ega emas. hozir bizga ma`lum bo‘lgan tillarning yozuv tarixi o‘n-o‘n besh ming yildan oshmaydi. ba`zi tillarda hozirgacha yozuv yo‘q. mas., amerika qit`asidagi ayrim mahalliy aholi. yozuv ehtiyoj tufayli paydo bo‘ldi. boshlanғich davrlarda xotirada saqlab qolish vositasi tabiat predmetlari bo‘lgan. predmetlar simvolikasi shunday vazifani bajargan. mas., qarama-qarshi qabila vakillarining navbatma-navbat trubka chekishi tinchlik simvoli bo‘lgan. slovyan qabilalarida ilgari va hozir ham mehmonni non va tuz bilan kutib olish do‘stlik va hurmat belgisidir.yozuv jamiyatning eng buyuk kashfiyotlaridan biri bo‘lib, kishilik jamiyatining har tomonlama taraqqiyotida juda katta rol o‘ynaydi. yozuvning xabar etkazish imkoniyati tufayli turli masofadagi - dunyoning turli nuqtasida paydo bo‘lgan yirik siyosiy, ilmiy, texnikaviy va adabiy voqealar barcha xalqlarning mulkiga aylandi.agar yozuv bo‘lmaganida, …

2 / 4

balki shartli va sun`iy aksidir.yozuv tilga nisbatan kam o‘zgarib, uning vazifasi ham bir muncha chegaralangandir. jamiyatning kelgusi taraqqiyotida radio va televizion, internet aloqa vositalari kabi yozuvdan ustunroq bo‘lgan yangi vositalar ham yuzaga kelishi mumkin.yozuv o‘z-o‘zidan paydo bo‘lmay, balki ma`lum bir ehtiyoj va zarurat asosida fikrni uzoq masofaga etkazish yoki keyingi avlodlarga qoldirish talabi bilan yaratilgan. uning o‘ziga xos xarakterli belgilari bor: 1.yozuv mustaqil va asosiy aloqa vositasi bo‘lolmaydi, yordamchi vosita hisoblanadi. 2.nutqni uzoq masofaga etkazish va keyingi davrlarga qoldirish uchun xizmat qiladi. grafik belgilar yozuvning asosiy qurolidir. demak, yozuv ko‘z bilan ko‘radigan va kishilar o‘rtasida o‘ziga xos aloqa vositasi bo‘lib xizmat qiladigan grafik belgilar sistemasi bo‘lib, uning jamiyatda o‘ziga xos katta o‘rni va xizmati bor, ya`ni yozuv ma`lum bir masofa bilan ajralgan odamlar orasidagi aloqalarni yaxshilashda, yozma adabiyotlarni va yozma adabiy tilni yuzaga keltirishda, ma`lum bir davrda yaratilgan madaniy- adabiy yodgorliklarni keyingi davrlarga yetkazib berishda nihoyat darajada muhim rol o‘ynaydi. …

3 / 4

rib chiqarmaganda edi, o‘tmish zamonning xabarini, ayniqsa, uzoq zamonlar o‘tganda hozirgi zamon tillariga qanday ko‘chirib bo‘lar edi?» beruniy ayrim mutaassib kishilar arab yozuvini alloh tomonidan yuborilgan, deb ilohiy tus berayotgan bir paytda, har qanday yozuv kabi bu yozuv ham insoniyatning kashfiyoti ekanligini e`tirof etadi. lekin bu yozuvda ancha noqisliklar bor ekanligi, shuning uchun ham grek, lotin, hind tilidagi asarlarning arab tiliga qilingan tarjimalarida ayrim nomlarni to‘g`ri ifodalash qiyin, shu tufayli ko‘p nomlar ғaliz berilishini bayon qiladi. olimning aytishicha, arab yozuvida «katta baxtsizliklar» bor. unli fonemalarning ifodalanmasligi, ko‘p harflarning bir-biriga o‘xshashligi va ularning ayrim nuqtalar orqaligina farqlanishi qator qiyinchiliklarga olib keladi. v. gumbol’dt shundan keyingi davrlarda «harf yozuvi va uning til qurilishi bilan aloqasi haqida»(1824) kabi asarlar yozgan. yozuv madaniyati tarixiga nazar tashlansa, markaziy osiyoda yashagan xalqlar orasida yagona alifbe bilan cheklanib qolgan ulusning o‘zi yo‘q. chunonchi, sug`d tili o‘z tarixi mobaynida oromey, milliy sug`d, moniy, suryoniy yozuvlaridan foydalanganlar. qadimgi xorazmiy …

4 / 4

-enasoy tomondan ғarbga emas (chunki bunda 38 harfiy belgi bor), markaziy osiyodan (bunda 26 harfiy belgi bor) sharq tomon tarqalgandir. urxun-enasoy atamasi yozuv yodgorliklarining mahalliy guruhinigina anglatadi. 1970 yili olmoti yaqinidagi issiq qo‘rғonini tekshirganda undan miloddan oldingi ko‘plab buyumlar qatori kumush kosa topildi. uning sirtida qadimgi sak (turkiy) yozuvi bor edi. issiq yozuvi nomi bilan mashhur bo‘lgan bu yozuv (26 harfli)ni a.s.omonjo‘lov o‘qib talqin etgan. olim bu qadimgi turkiy yozuvning ildizlarini ikki yarim ming yillik o‘tmishdan izlamoq kerakligini ta`kidlaydi. xuddi issiq yozuviga o‘xshash yozuv farғona vodiysining isfara, quva, qal`ai bolo, lo‘mbitepa, surxondaryoning xolchayon, dalvarzintepa, fayoztepa, afg`onistonning dashti novur kabi joylaridan ham topildi. bu yozuvlarni a.n.bernshtam, yu.a.zadneprovskiy, s.g.klyashtorniylar o‘qigan va ma`lumot bergan. o‘zbek yozuvining taraqqiyot bosqichlari. o‘zbek xalqi qadimda turli yozuvlardan foydalanib kelgan. asosiy yozuv tizimini fonografik, ya`ni tovush yozuvi, harfiy yozuv yoki alfavit tashkil etgan. o‘zbek xalqi oromiy, yunon, sug`d, xorazm, ko‘shon, eftalit, pahlaviy, suriya, hind, urxun (runik), uyg`ur, arab, …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "til va yozuv masalalari"

til va yozuv masalalari reja: 1.til va yozuvning o`zaro aloqasi 2.yozuvning taraqqiyot bosqichlari 3.yozuvning maxsus turlari tayanch tushunchalar: til, tafakkur, nutq, yozma nutq, og`zaki nutq, yozuv, grafika, fonografik yozuv, piktografik yozuv, yozuvning paydo bo‘lishi til qadar uzoq tarixga ega emas. hozir bizga ma`lum bo‘lgan tillarning yozuv tarixi o‘n-o‘n besh ming yildan oshmaydi. ba`zi tillarda hozirgacha yozuv yo‘q. mas., amerika qit`asidagi ayrim mahalliy aholi. yozuv ehtiyoj tufayli paydo bo‘ldi. boshlanғich davrlarda xotirada saqlab qolish vositasi tabiat predmetlari bo‘lgan. predmetlar simvolikasi shunday vazifani bajargan. mas., qarama-qarshi qabila vakillarining navbatma-navbat trubka chekishi tinchlik simvoli bo‘lgan. slovyan qabilalarida ilgari va hozir ham mehmonni non v...

This file contains 4 pages in DOCX format (21.1 KB). To download "til va yozuv masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: til va yozuv masalalari DOCX 4 pages Free download Telegram