signallarni qayta ishlash tizimlari

DOCX 11 pages 963.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 963.7 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti it injiniringi fakulteti kompyuter injinirigi at-servis yo‘nalishi 3-bosqich 303-guruh talabasi g’ofirov qodirjonning tizimlar va signallarni qayta ishlash fanidan mustaqil ishi mavzu: tizimlar va signallarni qayta ishlashda tasodifiy signallarga ishlov berish. andijon-2024 mavzu: tizimlar va signallarni qayta ishlashda tasodifiy signallarga ishlov berish. reja 1. signallarni qayta ishlash tizimlarining tarkibi va tuzilishi. 2. signallarni qayta ishlash qurilmalarining asosiy elementlari va vazifalari, signallarning vaqt va chastota sohalarida ifodalanishi. 3. tasodifiy signallar va ularni qayta ishlash. signallarni qayta ishlash tizimlarining tarkibi va tuzilishi signallarga raqamli ishlov berish (srib) telekommunikatsiya, raqamli televideniya, ovoz yozish, biometrika, mobil aloqa va video tizimlar kabi texnologiyalar sohasiga tobora ko‘proq ta’sir ko‘rsatib bormoqda. bu aloqa muhandisligi, hisoblash texnologiyalari va elektronika bo‘yicha barcha kurslarda asosiy yo‘nalish hisoblanadi. signal – bu foydali ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan, yozib olinadigan yoki qayta ishlanadigan (o‘lchov, shaklni o‘zgartirish, parametrlarni hisoblash, namoyish …

2 / 11

bo‘lishi mumkin. bizning sezgi organlarimiz signallarning analog shakllariga aniq sezgir hisoblanadi: quloqlar tovushga, ko‘zlar nurga, terimiz haroratga, burun hidni sezish uchun. bizning sezgi organlarimiz fizik signallarni (tovush, yorug‘lik, harorat, hidlar) o‘lchaydi va o‘zgartiradi, shuningdek ularni miyaga qayta ishlash va qaror qabul qilish uchun yuboradi. signallar dinamik jarayonlarning o‘z vaqtida ishlash modeli hisoblanadi, shuning uchun bunday signallarni qayta ishlash jarayonlarning o‘zi signallar orqali o‘rganish imkonini beradi. atrofimizdagi dunyo analog (vaqt, masofa, harorat) hisoblanadi, ammo mutaxasislar signallarga aniqroq ishlov berish uchun analog-fizik parametrlarni o‘lchash va ularni raqamli shaklga aylantirishni o‘rgandilar. analog signallarga raqamli ishlov berish va saqlash qiyinroq bo‘lib, ularga raqamli texnologiyalarni qo‘llash mumkin emas. signallarning raqamli shakli, ya’ni ikkilik ko‘rinishi raqamli ishlov berish uchun qulay hisoblanadi. bunday holda nafaqat signallarni ro‘yxatdan o‘tkazish, shuningdek ularni kompyuterlarda saqlash va qayta ishlash mumkin. signallarga raqamli ishlov berishning asosiy vazifalari: - signal parametrlari - amplituda, faza, chastota, spektrni o‘lchash orqali obyekt haqida ma’lumot olish; - …

3 / 11

-raqamli o‘zgartirgich; dsp - signal protsessori (digital signal processing); rao‘- raqamli-analog o‘zgartirgich; iq - ijro qiluvchi qurilma. raqamli signalni qayta ishlash tizimining tuzilishi. alohida qurilmalarning vazifalarini ko‘rib chiqamiz. analog filtr – bu analog signal pulslarini tekislovchi va signalda foydali ma’lumotli chastotalarni ajratuvchi reaktiv elementlardan (l - induktivlik, c-sig‘im, r-rezistor) iborat elektr sxema. aro‘, rao‘ – bu signallarni diskretlash va kvantlash qurilmalari bo‘lib, ular signallarni analogdan raqamliga va aksincha raqamlidan analog ko‘rinishga o‘zgartiruvchidir. dsp (digital signal processing) – bu raqamli signallarni qayta ishlash algoritmlari asosida raqamli ishlov beruvchi signal protsessori. signal xususiyatlari. signallar bir o‘lchamli, ikki o‘lchamli yoki uch o‘lchamli bo‘lishi mumkin. matematik jihatdan bunday signallar mos ravishda bir, ikki va uch o‘zgaruvchili funksiyalar bilan tasvirlanadi. tabiatda juda ko‘p signallar davriy bo‘lib, ularning qiymatlari davrga teng oraliqlarda takrorlanadi. signal energiyasi – bu shovqinli muhitda raqamli signallarning foydali qismlarini ajratib olish uchun muhim xususiyatidir. signalning foydali komponent qismlari tasodifiy shovqinli qismiga nisbatan …

4 / 11

ignalning asosiy xususiyatlari ehtimollik ta'qsimoti: tasodifiy signallar odatda ehtimollik taqsimotlari orqali tavsiflanadi, masalan, normal (gauss) taqsimoti, eksponential taqsimoti yoki boshqa statistik modellar. o'rtacha va dispersiya: tasodifiy signalning o'rtacha qiymati va dispersiyasi uning asosiy statistik xususiyatlaridir. o'rtacha signalning markazini ifodalaydi, dispersiya esa tarqalishini ko'rsatadi. avtomatik korrelatsiya: bu signalning vaqt bo'yicha qanday bog'liqligini ko'rsatadi va uning ma'lumotlariga tahlil qilish imkonini beradi. o'lchovlarning turlari tasodifiy signallarni tavsiflash uchun bir nechta statistik o'lchovlar mavjud: - o'rtacha qiymat (mean): signalning o'rtacha darajasini ifodalaydi. - dispersiya (variance): signalning tarqalishini va diversifikatsiyasini ko'rsatadi. - standart og'ish (standard deviation): dispersiyaning ildizi. tasodifiy signallarning turi 1. aloqa signallari: masalan, radio to'lqinlari. 2. ovozli signallar: masalan, ovoz yozuvlari. 3. tabiatdagi shovqin: masalan, shamol shovqini. qayta ishlash usullari filtratsiya signalni tozalash uchun turli xil filtrlarni qo'llash mumkin: - past chastotali filtr: yuqori chastotali shovqinlarni yo'qotadi. - yuqori chastotali filtr: past chastotalarni kamaytiradi. - bantpass filtri: faqat ma'lum bir chastota oralig'idagi signalni …

5 / 11

$nal va uning fourier transformasi ko'rsatilgan: vaqt domeni: | a | /\ | / \ | / \ |____/ ______ \______ vaqt chastota domeni: | | * | * a | * * * * * |_____________ chastota tasodifiy signalni simulyatsiya qilish python yordamida tasodifiy signal yaratish va uni grafikda aks ettirish mumkin: import numpy as np import matplotlib.pyplot as plt # tasodifiy signal yaratamiz np.random.seed(0) n_samples = 1000 signal = np.random.normal(0, 1, n_samples) # grafikda chizish plt.figure(figsize=(10,5)) plt.plot(signal) plt.title("tasodifiy signal") plt.xlabel("namuna indeksi") plt.ylabel("signal qiymati") plt.grid(true) plt.show() qo'llanishi tasodifiy signallarni qayta ishlash telekommunikatsiyalar, audio va video signallarini qayta ishlash, moliya sohasidagi risklarni baholash kabi ko'plab sohalarda keng qo'llaniladi. tasodifiy signallarga ishlov berishda ushbu prinsiplar va metodlardan foydalanish orqali tizimlarning samaradorligini oshirish mumkin bo'ladi. xulosa tasodifiy signallarni analizi va qayta ishlashi hisoblash nazariyasi asoslariga tayangan holda amalga oshiriladi. ular muhandislik sohalarida keng qo'llaniladi va turli xil amaliy muammolarni hal qilishda foydalidir. …$

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "signallarni qayta ishlash tizimlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti it injiniringi fakulteti kompyuter injinirigi at-servis yo‘nalishi 3-bosqich 303-guruh talabasi g’ofirov qodirjonning tizimlar va signallarni qayta ishlash fanidan mustaqil ishi mavzu: tizimlar va signallarni qayta ishlashda tasodifiy signallarga ishlov berish. andijon-2024 mavzu: tizimlar va signallarni qayta ishlashda tasodifiy signallarga ishlov berish. reja 1. signallarni qayta ishlash tizimlarining tarkibi va tuzilishi. 2. signallarni qayta ishlash qurilmalarining asosiy elementlari va vazifalari, signallarning vaqt va chastota sohalarida ifodalanishi. 3. tasodifiy signallar va ularni qayta ishlash. signallarni qayta ishlash tizimlarining tarkibi va tuzi...

This file contains 11 pages in DOCX format (963.7 KB). To download "signallarni qayta ishlash tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: signallarni qayta ishlash tizim… DOCX 11 pages Free download Telegram