harakatli o'yinlar tarixi va pedagogik ahamiyati

DOCX 17 pages 39.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

1-ilova mavzu: harakatli o‘yinlar tarixi va qisqacha tushuncha, turkumlari, rivojlanish bosqichlari va pedagogik ahamiyati. reja. 1. harakatli o’yinlarning kelib chiqishi va rivojlanish tarixi. 2. harakatli o’yinlarning turkumlari va rivojlanish bosqichlari. 3. harakatli o’yinlarning pedagogik ahamiyati. o’quv mashg’ulotining maqsadi: harakatli o’yinlarning kelib chiqishi, rivojlanish tarixi turkumlari, rivojlanish bosqichlari, harakatli o’yinlarning pedagogik ahamiyati to’g’risida ma’lumotlarga ega qilish. harakatli o’yinlarning kelib chiqishi va rivojlanish tarixi haqida ma’lumotlarga ega bo’ladi. harakatli o’yinlarning turkumlari va rivojlanish bosqichlari haqida ma’lumotlarga ega bo’ladi. harakatli o’yinlarning pedagogik ahamiyati haqida ma’lumotlarga ega bo’ladi. 2-ilova talabalar bilimlarini faollashtirish maqsadida savollar. · harakatli o’yinlar deb nimalarga aytiladi? · harakatli o’yinlar o’z vazifasiga ko’ra nechaga bo’linadi? · harakatli o’yinlar qanday turkumlarga bo’linadi? · aytingchi harakatli o’yinlar o’z oldiga qanday maqsadni qo’yishi mumkin deb o’ylaysiz? · harakatli o’yinlarni paydo bo’lish tarixi haqida nimalarni bilasiz? · harakatli o’yinlarning hozirgi kundagi amaliy ahamiyati nimalarda deb o’ylaysiz? mavzu bo’yicha o’quv materiallari: 3-ilova 1. harakatli o’yinlarning kelib …

2 / 17

gdek omonqo’ton (samarqand), chorvoq atrofidagi (toshkent viloyati) yassi toshlar, g’orlarda odamlarning ov qilish va hayvonlar bilan jang qilish (olishish), turli xil o’yinlar bilan shug’ul-lanishlari aks ettirilgan. bunday holatlar surxon va qashqa vohasidagi g’orlar, sohillardagi toshlar, farg’ona vodiysidagi tog’li manzillarda (chotqol tog’lari) ham ko’p uchraydi. qadimgi ajdodlarimiz hozirgi markaziy osiyo xududlaridagi barcha xalqlar (qozoq, qirg’iz, turkman, tojik, uyg’ur va h.k) bilan yaqin aloqadorlikda hayot kechirgan. ularning ijtimoiy turmush madaniyati bir-biriga o’xshash bo’lib, urf-odatlari, turli marosimlari ham tutashib ketgan. shu sababdan ham milliy harakatli o’yinlar o’zaro aralashib ketgan. m: ko’pkari-uloq, poyga, qiz quvmoq, otdan ag’darish, otda qilichlashish (savalash), nayza sanchish, dorboz, kurash kabi murakkab harakatli o’yinlar markaziy osiyoning barcha xududlarida keng tarqalgan. ijtimoiy-madaniy turmush sharoitidan kelib chiqqan “quloq cho’zma”, “eshak mindi”, “oq suyak”, “chillik” (chillak), “qalpoq tepish”, “piyoda poyga”, “poda to’p”, palaxmon va shaxmondan tosh otish, kamondan (yoy) nayza (o’q) otish, “xo’rozlar jangi”, “mushuk va sichqon”, “bo’ta soldi”, “to’qqiz tosh”, “shuvoq”, “bekinmachoq” …

3 / 17

“quloq cho’zma”, “xo’rozlar jangi”, “to’qqiz tosh” (qizlar o’yini), “gardkam” (oshiq o’yinlari) kabi xilma-xil qiziqarli o’yinlar ham o’rin olgan. harakatli o’yinlarning mazmunlarini yozib olish, ularni yoshlarga o’rgatish masalalari asosan xix asrning ikkinchi yarmiga to’g’ri keladi. bunda rus sayyohlari, arxeologik va tarixiy qidiruv ishlarini olib boruvchi olimlarning rolini tan olish kerak bo’ladi. l.bajenko (1840), a.borj (1848), g.vamper (1877), a.arandarenko (1889) kabilarning xizmati kattadir. xx asr boshlarida arxeologik va tarix sohasidagi olimlar v.bartolьd, a.vinogradov, s.p.tolstov, a.shishkin hamda o’zbekiston arxeologi ya.g’ulomov kabilar harakatli o’yinlarga katta e’tibor berishgan. e’tirof etish lozimki, sobiq sovetlar hokimiyati yillarida (1917-1991) harakatli o’yinlar bo’yicha bir qator to’plamlar nashr etilib, ular asosan o’quv yurtlarining muhim o’quv qo’llanmalari sifatida xizmat qildi. lekin ularning tarkibida o’zbek xalq milliy harakatli o’yinlari umuman uchramaydi. rus tilidagi harakatli o’yinlarini tarjima qilib, uning mazmunini milliy harakatli o’yinlar bilan to’ldirgan va ilk bor (1963) nashrdan chiqarganlar t.s.usmonxo’jaev va h.tojiboevlar edi. so’nggi yillarda, ayniqsa mustaqillik yillari davrida “harakatli o’yinlar” …

4 / 17

lari bo’yicha, o’tkaziladigan darslar, sport mashg’ulotlarida (trenirovka) maqsadli foydalanish yo’lga qo’yilgan. bu o’z navbatida milliy harakatli o’yinlarning nufuzini oshirishga ko’mak beradi. o’zbekiston respublikasining “ta’lim to’g’risida” (1997), “jismoniy tarbiya va sport to’g’risida”gi (2000, 2015 yil yangi taxriri) qonunlarga rioya qilish hamda o’zrning davlat ta’lim standartlari, kadrlar tayyorlash milliy dasturi, sog’lom avlod davlat dasturini amalda bajarishda “milliy harakatli o’yinlar” fani asosida yangi vazifalar mujassamlashadi. ularni quyidagi yo’nalishlarda ijro etish maqsadga muvofiq bo’ladi, ya’ni: 1. harakatli o’yinlarni shug’ullanuvchilarning yoshiga qarab belgilash va turkumlarga ajratish (jismoniy sifatlarni tarbiyalovchi). 2. bolalar bog’chalarida tashkil etiladigan harakatli o’yinlarning tartib va tizimlarini qo’llash. 3. boshlang’ich (i-iv) va yuqori sinflarda (v-vii, viii-ix, x-xi) o’tiladigan harakatli o’yinlarning ijtimoiy-tarbiyaviy xususiyatlariga e’tiborni kuchaytirish. 4. aholi istiqomat joylari, istirohat va ko’ngil ochish bog’lari, o’quvchi-yoshlar va talabalarning yozgi dam olish oromgohlari, sog’lomlashtirish sport markazlarida tashkil etiladigan harakatli o’yinlarni sharoitlarga qarab belgilash va h.k. eng muhimi esa talabalarga harakatli va milliy o’yinlarning ijtimoiy-madaniy, tarbiyaviy, sog’lomlashtirish …

5 / 17

zimi, jismoniy tarbiya va sport tashkilotlari ko’magida singdirish kerak”, - deb haqli ravishda aytgan. o’zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i.a.karimov harakatli o’yinlar o’z nomi bilan inson faoliyatini ta’minlovchi mazmunga egadir. buni eng qadimgi ajdodlarimiz ham ongli ravishda chuqur bilishgan va amal qilishgan. boshda takidlanganidek kurash, ot o’yinlari, kamondan (yoy) nayza (o’q) otish, nayza sanchish, kaltak, tosh va boshqa moslamalarni uloqtirib yovvoyi hayvonlarni ov qilishgan. ijtimoiy tuzumlar (formatsiya) almashishi va rivojlanishi tufayli turmush sharoit ham o’zgargan, rivoj topgan. mehnat qilish, oilada bolalarni tarbiyalash, ov qilish, dushmanlarga qarshi jang qilish va boshqa juda ko’p sabablarga ko’ra harakatli o’yinlar, turli jismoniy mashqlar maqsadli hamda keng qo’llangan. jismoniy tarbiya va jismoniy madaniyatning ibtidoiy jamoa davrida paydo bo’lishi haqidagi n.i.ponamarevning monografiyasida (leningrad, 1972 y) ta’kidlanishicha qadimgi kishilar yashash, mehnat qilish uchun tabiat bilan qarama-qarshi turishgan. osiyo, yevropa qit’alarida yashagan odamlar asosan ov bilan shug’ullanib, turli xil harakatli o’yinlarni nashr etishgan. bunda hayvonlarning hatti-harakati, tabiatdagi turli o’zgarishlarga …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "harakatli o'yinlar tarixi va pedagogik ahamiyati"

1-ilova mavzu: harakatli o‘yinlar tarixi va qisqacha tushuncha, turkumlari, rivojlanish bosqichlari va pedagogik ahamiyati. reja. 1. harakatli o’yinlarning kelib chiqishi va rivojlanish tarixi. 2. harakatli o’yinlarning turkumlari va rivojlanish bosqichlari. 3. harakatli o’yinlarning pedagogik ahamiyati. o’quv mashg’ulotining maqsadi: harakatli o’yinlarning kelib chiqishi, rivojlanish tarixi turkumlari, rivojlanish bosqichlari, harakatli o’yinlarning pedagogik ahamiyati to’g’risida ma’lumotlarga ega qilish. harakatli o’yinlarning kelib chiqishi va rivojlanish tarixi haqida ma’lumotlarga ega bo’ladi. harakatli o’yinlarning turkumlari va rivojlanish bosqichlari haqida ma’lumotlarga ega bo’ladi. harakatli o’yinlarning pedagogik ahamiyati haqida ma’lumotlarga ega bo’ladi. 2-ilova talabalar bil...

This file contains 17 pages in DOCX format (39.0 KB). To download "harakatli o'yinlar tarixi va pedagogik ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: harakatli o'yinlar tarixi va pe… DOCX 17 pages Free download Telegram