ijtimoyilashuv tushunchasi jarayoni, vositalari

DOCX 7 pages 26.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.4 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

1-mavzu: ijtimoyilashuv tushunchasi jarayoni, vositalari. mavzu rejasi: 1. ijtimoyilashuv tushunchasi mazmuni. 2. ijtimoiy tarbiya va uning bosqichlari. 3. ijtimoiylashtirish-tarbiyaning bosh maqsadi. tayanch tushunchalar: ijtimoiylashuv; tarbiyalash; ijtimoiy madaniy; ijtimoiy muhit; ijtimoiylashuv mexanizmlari. ijtimoyilashuv tushunchasi mazmuni. bolaning ijtimoiylashuvi xususan insonning ijtimoiy moslashuvi uning hamma narsani egallashga bo’lgan ob’ektiv ehtiyoji jarayonidapaydo bo’ladi. biroq bu bilan uzviy ravishda bola boshqa bir ob’ektiv ehtiyoj -o’ziga xosligini namoyon qilish hissi ham shakllanadi. bola uni yuzaga chiqarish uchun turli usul va vositalarni qidira boshlaydi va buning natijasida uning individuallashuvi ro’y beradi. bu hodisa shunda namoyon bo’ladiki, shaxsning ijtimoiy ahamiyatga ega hislatlari individual, faqat shu shaxsga tegishli tarzda namoyon bo’ladi, uning ijtimoiy yurish-turishi takrorlanmas jihatlarga ega bo’ladi. shunday qilib bolaning ijtimoiy rivojlanishi ikki o’zaro bog’liq yo’nalishda olib boriladi: ijtimoiylashuv ( ijtimoiy madaniy tajriba madaniyatni o’zlashtirish) va individuallashuv (mustaqillik, nisbiy o’ziga xoslikni qo’lga kiritish). shu tarzda ijtimoiylashuv tushunchasi zamonaviy fanda moslashuv (birlashish) va individuallashuv jarayonlari bilan bog’liq ijtimoiylashuv jarayonining …

2 / 7

higa xalaqit beradigan hayotiy holatlarga qarshi turish xohishi sifatida namoyon bo’ladi. agar shaxsning jamiyatga kirishida ijtimoiylashuv va individuaalashuv jarayonlari o’rtasida tenglik yuzaga kelsa, insonning jamiyatga yaqinlashuvi ro’y beradi. shu bilan birga bu yerda shaxs va muhitning o’zaro ta’sir etish ham sodir bo’ladi. shunday qilib, muvaffaqqiyatli ijtimoiylashuv moslashuv va individuallashuv o’rtasida muvozanat saqlangandagina amalga oshishi mumkin. bu jarayon 3 asosiy sohada amalga oshadi: - faoliyat-turlarning kengayishi, uning shakl va vositalarini qo’lga kiritish, erkin mo’ljal olish. - muomala-muomala doirasini kengaytirish, uning mazmunini chuqurlashtirish, xulq-atvor me’yorlarini o’zlashtirish. - anglash-shaxsiy men obrazini faoliyatning faol ishtirokchisi sifatida shakllantirish, o’z ijtimoiy mansubligi va o’rnini anglash, o’ziga baho berishni shakllantirish. ijtimoiylashuv vositalari. inson ijtimoiylashuvi u yoki bu jamiyat ijtimoiy qatlamlariga xos bo’lgan universal vositalar orqali amalga oshiriladi, ularga: go’dakni emizish va g’amxo’rlik qilish usullari, maishiy va gigiyenik yurish-turish qoidalari, insonni o’rab turuvchi moddiy madaniyat mahsulotlari, ma’naviy madaniyat unsurlari(alladan boshlab ertaklargacha), muomala usuli va mazmuni, shuningdek oilada jazolash …

3 / 7

a rivojlanishining eng muhim shartlaridan biri bu muomala. muomala va faoliyatning yetakchi turlariga nisbatan quyidagi yosh davrlari qo’llaniladi: -go’daklik davri-bevosita hissiy-ruhiy; -go’daklikdan keyingi davr-predmetli faoliyat; -maktabgacha davr-rolli o’yinlar; -ilk maktab davri-o’quv faoliyati; - o’smirlik davri-kasb ta’limi faoliyati; -o’spirinlik davri-shaxsiy muloqot faoliyati. ijtimoiylashuv agentlari. insonning voyaga yetishida, uning shakllanishi jarayonida, u bevosita munosabatda bo’lgan kishilar muhim o’rin tutishadi. ularni ijtimoiy pedagogikaga oid adabiyotlarda ijtimoiylashuv agentlari deb ham nomlanadi. turli yosh davrlarida agentlarning tarkibi turli bo’ladi. bolalar va o’smirlar uchun ota-ona, aka-uka, opa-singillar, qarindoshlari, tengdoshlari, qo’shnilar agent bo’lishlari mumkin. yoshlik davrig kelib agentlar qatoriga turmush o’rtog’i, hamkasblari ham qo’shilishlari mumkin. ijtimoiylashuvdagi tutgan o’rinlariga, inson uchun qanchalik ahamiyatli ekanligiga qarab agentlar ham farqlanadi: faol ta’sir etuvchi va faol ta’sir ko’rsatmaydigan. ijtimoiylashuv mexanizmlari. insonning ijtimoiylashuvi turli omillar, agentlar bilan hamkorlikda va bir qator mexanizmlar asosida amalga oshadi. fransuz olimi gabriel tard amerikalik uri bronfenbrener, rus olimlari v.s.muxina va a.v.petrovskiylarning tadqiqotlari ijtimoiylashuv mexanizmlariga turli yondoshuvlarni …

4 / 7

olish. u yoki shunga o‘xshash vazifalar tarbiyalanuvchilarning yoshi bilan bog‘liqlikda hal qilinadi. yosh bu oddiygina qancha yashaganligi son ko‘rsatkichi emas. unda egallangan ijtimoiy tajriba, psixologik va ahloqiy sifatlarning rivojlanganlik darajasi o‘z aksini topadi. aytaylik, mas’uliyat tuyg‘usini boshlang‘ich ta’lim, o‘rta ta’lim va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarida ta’lim olayotgan o‘quvchilarda ham shakllantirish mumkin. biroq har bir bosqichda mazkur sifatni shakllantirish borasida turli metodlar qo‘llaniladi. - jamoaning shakllanganlik darajasi. o‘zini o‘zi boshqarishning jamoa shaklining rivojlanishi bilan bog‘liqlikda pedagogik ta’sir ko‘rsatish metodlari ham o‘zgarmasdan qolmaydi. bizga ma’lumki boshqaruvning moslashuvchanligi tarbiyachining tarbiyalanuvchilar bilan muvafaqqiyatli hamkorligining zaruriy sharti. -tarbiyalanuvchilarning individual o‘ziga xosliklari. umumiy metodlar, umumiy dasturlarning o‘zi tarbiyaviy o‘zaro ta’sir etishning asosi bo‘la olmaydi. ularni indivudual va shaxsiy tuzatish zarur. insonparvar pedagog har bir shaxs o‘ziga xosligini rivojlanishiga, o‘ziga xosligini saqlashga, o‘zining «men»ini amalga oshirishiga imkon beradigan metodlarni qo‘llashga harakat qiladi. - tarbiyaviy shart-sharoitlar. unga moddiy, psixofiziologik, sanitar-gigienikdan tashqari sinfda yuzaga keladigan munosabatlar: jamoadagi iqlim, …

5 / 7

ti, ommaviy axborot vositalari. - pedagogik malakani egallaganlik darajasi. tarbiyachi odatda faqat o‘zi biladigan va qo‘llashni egallagan metodlarni tanlab oladi. ko‘plab metodlar murakkab bo‘lganligi bois, o‘kituvchida ko‘p kuch ishlatishni talab etadi. bunday mas’uliyatdan bo‘yin tovlaydigan pedagoglar ularsiz faoliyatni tashkil etishga harakat qiladi. natijada turli obrazli, xilma-xil maqsad, vazifa, sharoitlardan kelib chiqib metodlardan foydalanishga qaraganda samarasi past bo‘ladi. - tarbiya vaqti. qachonki, vaqt kam , maqsad esa katta bo‘lsa, «kuchli harakatlantiruvchi» metodlar qo‘llaniladi, qulay sharoitlarda esa, tarbiyaning «ayaydigan» metodlaridan foydalaniladi. tarbiyani «kuchli harakatlantiruvchi» va «ayaydigan» metodlarga bo‘linishi shartli: birinchisi tanbeh berish va majbur qilish bilan, ikkinchisi nasihat qilish va doimiy o‘rgatish bilan bog‘liq. - kutiladigan natija. metodni tanlayotganda, tarbiyachida muvafaqqiyatga erishishiga ishonch bo‘lishi kerak. buning uchun qo‘llanilayotgan metod qanday natijaga olib kelishini oldindan ko‘ra bilish kerak. 3.ijtimoiylashtirish -tarbiyaning bosh maqsadi bola shaxsining rivojlanishi inson ijtimoiy mavjudotdir degan falsafiy ta’limotga asoslanadi. ayni vaqtda inson tirik, biologik mavjudot hamdir. demak, uning rivojlanishida tabiat …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoyilashuv tushunchasi jarayoni, vositalari"

1-mavzu: ijtimoyilashuv tushunchasi jarayoni, vositalari. mavzu rejasi: 1. ijtimoyilashuv tushunchasi mazmuni. 2. ijtimoiy tarbiya va uning bosqichlari. 3. ijtimoiylashtirish-tarbiyaning bosh maqsadi. tayanch tushunchalar: ijtimoiylashuv; tarbiyalash; ijtimoiy madaniy; ijtimoiy muhit; ijtimoiylashuv mexanizmlari. ijtimoyilashuv tushunchasi mazmuni. bolaning ijtimoiylashuvi xususan insonning ijtimoiy moslashuvi uning hamma narsani egallashga bo’lgan ob’ektiv ehtiyoji jarayonidapaydo bo’ladi. biroq bu bilan uzviy ravishda bola boshqa bir ob’ektiv ehtiyoj -o’ziga xosligini namoyon qilish hissi ham shakllanadi. bola uni yuzaga chiqarish uchun turli usul va vositalarni qidira boshlaydi va buning natijasida uning individuallashuvi ro’y beradi. bu hodisa shunda namoyon bo’ladiki, shaxsning ijtimo...

This file contains 7 pages in DOCX format (26.4 KB). To download "ijtimoyilashuv tushunchasi jarayoni, vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoyilashuv tushunchasi jara… DOCX 7 pages Free download Telegram