mikroiqtisodiyotning umumiy va nazariy asoslari

DOC 16 pages 181.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 181.0 KB

File type DOC

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mikroiqtisodiyotning umumiy va nazariy asoslari. mikroiqtisodiyot” fani korxonalar, firmalar va shu kabi mamlakat xalq xo’jaligining quyi bo’g’inidagi ob’ektlar faoliyatiga taalluqli fan bo’lganligi uchun, u shu korxonalarda cheklangan resurslardan maqsadga muvofiq tarzda foydalangan holda kishilar ehtiyoji uchun zarur bo’lgan moddiy ne’matlarni ko’paytirishni tashkil etishda muhim rol o’ynaydi. korxonalar mavjud cheklangan imkoniyatlar sharoitida o’z faoliyatlari yo’nalishlarini belgilashda 3 ta asosiy vazifani hal qilishlariga to’g’ri keladi. birinchidan, nima ishlab chiqarishi; ikkinchidan, qanday ishlab chiqarishi; uchinchidan, kimga va qancha ishlab chiqarishi lozimligini aniqlashi lozim. xulosa qilib aytish mumkinki, “mikroiqtisodiyot” fani mamlakat xalq xo’jaligini asosiy bo’g’ini bo’lgan korxonalar faoliyatini tartibga solishda, rivojlantirishda, mamlakat milliy boyligini ko’paytirishda, bozor iqtisodiyoti qonuniyatlarini ishlab chiqarishga tadbiq qilishda, mavjud iqtisodiy muammolarni bartaraf etishda muhim rol o’ynaydi. 2. fanning maqsadi, vazifasi va o’rganish usullari. mikroiqtisodiyot (yunoncha “mikro” kichik) so’zidan olingan bo’lib, iqtisodiyotning dastlabki hal qiluvchi bo’g’ini bo’lgan firma, korxona, mikrofirma, turli xil xalq xo’jaligi sohalaridagi xizmat ishlarini bajaruvchi xo’jalik va tashkilotlarda …

2 / 16

ariyasiini korxona faoliyatidagi ahamiyati to’g’risida tushuncha berish, raqobatlashgan va raqobatlashmagan bozorlar to’g’risida hamda ularda narxni shakllanishi bo’yicha bilimga ega bo’lish, bozor strukturasi sharoitida firmalarning harakatini tahlil etish, davlatni bozor iqtisodiyotiga aralashuvi va buning oqibatlari to’g’risida tushunchaga ega bo’lish. “mikroiqtisodiyot” fani barcha iqtisodiy fanlar bilan uzviy bog’langan holda amal qiluvchi fan bo’lib, tarmoq iqtisodiyotiga taalluqli bo’lgan fanlar bilan ham aloqada bo’ladi.bular jumlasiga: “sanoat iqtisodiyoti”, “qishloq xo’jaligi iqtisodiyoti”, “fermer xo’jaliklari iqtisodiyoti” kabi fanlarni kiritish mumkin. “mikroiqtisodiyot” fani matematik usuldan keng foydalanadi. bunda iqtisodiyotda sodir bo’ladigan barcha o’zgarishlarga sabab bo’ladigan omillarni ta’sirini, ularni o’zaro bog’liqligini aniqlashda matematik funktsiyalar tuziladi. funktsiyalarning mohiyati, o’zgaruvchan miqdorlarning o’zaro bog’liqligini ifoda etishdan iborat. funktsiyaning quydagi 3 xil ko’rinishidan foydalanish mumkin: algebraik ko’rinishi. bunda funktsional o’zaro bog’liqlik algebraik formula shaklida yoziladi. masalan, turli xildagi istemolchilarning ma’lum turdagi tovarga bo’lgan talabi aniq bo’lsa, shu tovarga bo’lgan jami talab miqdorini aniqlash mumkin: qd = qd1 + qd2 + qd3 fanning mazmuni, …

3 / 16

il bo‘lganligidan, uning tarkibi ham turlichadir. fikrning sodda, qisqa, aniq ifoda etilishi rasmiy ish qog‘ozlari uslubining asosiy talabidir. ular o‘ziga xos leksik va grammatik xususiyatlarga ega: -professional terminlar (guvohnoma, dalolatnoma, bayonot, elchixona, ishonchli vakil, qidiruv); -turg‘un iboralar (imzo chekuvchilar, yuqorida ko‘rsatilganlar);-tilga olinayotgan kishilar o‘z nomi bilan atalmasdan, buning o‘rniga ularning belgisi yoki biror harakati, biror narsaga munosabatini ifodalovchi otlar qo‘llanadi (guvoh, da’vogar, ijrochi); -noaniqlikka yo‘l qo‘ymaslik uchun otlar olmoshlar bilan almashtirilmaydi; -fe’lning majhul darajadagi, shart, buyruq-istak va harakat nomi shakllari ko‘proq qo‘llanadi (bajariladi, belgilansin, chora ko‘rish); -uyushiq bo‘lakli sodda gaplar ko‘p qo‘llaniladi; -shart ergash gapli qo‘shma gaplardan keng foydalaniladi. rasmiy uslubda og‘zaki so‘zlashuv uslubiga xos so‘zlar, dialektizmlar, jargonlar deyarli ishlatilmaydi. iste’molchi va korxonalarning bozordagi harakati. iste’molchilar xatti-harakatining tahlili iste’molchi – bozor mexanizmining asosiy subyektlaridan biri bo‘lib uning bozordagi iqtisodiy ahamiyati va roli juda muhim hisoblanadi. aynan iste’molchilarning u yoki bu tovarni sotib olishiga bo‘lgan talabi bozor talabini keltirib chiqaradi, narxlar …

4 / 16

iga, ya’ni iste’mol tovarlarini xarid etishda chegarali daromadga duch kelishlari ko‘rib chiqiladi. iste’molchilar daromadi turli tovarlar narxiga qarab ularga ma’lum chegarali to‘plamdagi tovarlar sotib olish imkonini beradi. uchinchi bosqichda iste’molchi nimani afzal ko‘rishini byudjetning chegaralanishi bilan birga qo‘shib iste’molchi tanlovi aniqlanadi. iste’molchi tanlovi. bozor talabining shakllanishi asosida shaxsiy (individual) talab yotadi, ya’ni alohida iste’molchining talabi, har bir shaxs o‘zining fiziologik ehtiyojlarini qondirish uchun qandaydir mahsulotdan, qanchadir sotib olishi kerak, sotib olish uchun ma’lum miqdorda mablag‘i bo‘lishi kerak. iste’molchining mablag‘i chegaralangan. iste’molchi har doim tanlov oldida turadi: qaysi mahsulotdan qancha olishi kerak. iste’molchining qaror qabul qilishi, mavjud imkoniyat doirasida maksimal darajada o‘z ehtiyojini qondirishga, turmush farovonligining darajasini oshirishga harakat qiladi. ushbu, ehtiyojni qondirish darajasi yoki turmush farovonligi darajasi naflik (poleznost) deyiladi. ne’matning nafligi - ne’matning inson ehtiyojini qondira olish xususiyatidir. iste’mol nazariyasida ne’mat - bu iste’molchining ehtiyojini qondira oladigan har qanday iste’mol ob’ektidir. ko‘p hollarda ne’matlar yakka tartibda emas, balki majmua …

5 / 16

siya qiladi va bir-biri bilan solishtira oladi. boshqacha aytganda, iste’molchi ikkita va ne’matlar majmualaridan majmuani ga nisbatan ko‘proq xohlashi yoki majmuani ga nisbatan ko‘proq xohlashi yoki ikkalasini ham naflik darajasi bir xil deb, qarashi mumkin: agar majmua majmuaga nisbatan nafliroq bo‘lsa, . majmua ga nisbatan nafliroq bo‘lsa, . ikkalasi ham bir xil darajadagi nafga ega bo‘lsa . shuni ta’kidlash kerakki, bu tanlash majmualar qiymatiga bog‘liq emas. iste’molchi apelsinni limonga nisbatan ko‘proq xohlashi mumkin, lekin limon arzonroq bo‘lgani uchun, iste’molchi limonni sotib oladi. 2. iste’molchi xohishi tranzitivdir. agar iste’molchi majmuani ga nisbatan ko‘proq xohlasa va majmuani majmuadan ko‘ra ko‘proq xohlasa, unda u majmuani majmuaga nisbatan ko‘proq xohlagan bo‘ladi, ya’ni: naflilik funksiyasi,umumiy naflilik va chekli naflilik nafillik funksiyasi, yalpi va chekli nafillik naflilik – tovar va xizmatlarning moddiy va ma’naviy ehtiyojlar qondirilishini ta’minlash, ya’ni ularning qanoatlantirish manbai bo‘lish xususiyati hisoblanadi. naflilik – jamiyat yoki biror bir shaxsni ehtiyojlarini qondira olish qobiliyatidir. tovar …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroiqtisodiyotning umumiy va nazariy asoslari"

mikroiqtisodiyotning umumiy va nazariy asoslari. mikroiqtisodiyot” fani korxonalar, firmalar va shu kabi mamlakat xalq xo’jaligining quyi bo’g’inidagi ob’ektlar faoliyatiga taalluqli fan bo’lganligi uchun, u shu korxonalarda cheklangan resurslardan maqsadga muvofiq tarzda foydalangan holda kishilar ehtiyoji uchun zarur bo’lgan moddiy ne’matlarni ko’paytirishni tashkil etishda muhim rol o’ynaydi. korxonalar mavjud cheklangan imkoniyatlar sharoitida o’z faoliyatlari yo’nalishlarini belgilashda 3 ta asosiy vazifani hal qilishlariga to’g’ri keladi. birinchidan, nima ishlab chiqarishi; ikkinchidan, qanday ishlab chiqarishi; uchinchidan, kimga va qancha ishlab chiqarishi lozimligini aniqlashi lozim. xulosa qilib aytish mumkinki, “mikroiqtisodiyot” fani mamlakat xalq xo’jaligini asosiy bo’g’ini b...

This file contains 16 pages in DOC format (181.0 KB). To download "mikroiqtisodiyotning umumiy va nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroiqtisodiyotning umumiy va … DOC 16 pages Free download Telegram