iroda

PPT 39 pages 8.8 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.8 MB

File type PPT

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

slide 1 8-mavzu: iroda sulaymanova d.n. * odamning harakatlari odamning ixtiyorsiz harakatlari qat'iy bir maqsadsiz, ko’pincha impul'siv tarzda, ya'ni reflektor tarzda yuzaga keladi ixtiyoriy harakatlar oldindan belgilangan maqsad asosida to’la ongli ravishda amalga oshiriladigan harakatlardir. ixtiyorsiz ixtiyoriy umuman olganda iroda shaxs faolligining ko’rinishi hisoblanadi. shu bois uning yuzaga kelishi bir qator harakatlarni amalga oshirilishi bilan izohlanadi. irodaviy harakatlar bosqichlari qabul qilingan qarorni amalga oshirish irodaning nerv-fiziologik asoslari irodaviy ya'ni ixtiyoriy harakatlarning nerv - fiziologik asosida bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’ining shartli reflekslar hosil qilishdan iborat bo’lgan murakkab faoliyati yotadi. irodaviy harakatlar har doim to’la ongli harakatlar bo’lgani uchun bosh miya po’stlog’ida yuzaga keladigan optimal qo’zg’alish manbalari bilan ham bog’liq bo’ladi. bu haqda akademik i.p.pavlov shunday deb yozgan edi: "mening tasavvurimcha, ong ayni shu chog’da xuddi shu sharoitning o’zida ma'lum darajada optimal (har holda o’rtacha bo’lsa kerak) qo’zg’alishga ega bo’lgan bosh miya katta yarim sharlarining ayrim joylaridagi nerv faoliyatidan iborat". …

2 / 39

ini tasavvur etish demakdir. maqsad ko’zlash kishining avvalo shaxsiy (biologik va madaniy ruhiy) ehtiyojlariga bog’liq. ko’pincha kishining maqsad ko’zlashi va biron-bir narsaga intilishi tevarak-atrofdagi tabiiy vaziyatga, yoki xuddi shu paytda kishi yashayotgan jamiyatga bog’liq bo’ladi. istak shunday holatki, bunda odam o’ziga allanima kerakligini his qilib turadi-yu, bu narsani nima ekanligini aniqlab ololmaydi, ya'ni uni tasavvur qilolmaydi, fahmiga yetmaydi. bunday odamning o’zi ba'zan "menga bir narsa kerak, bir narsa yetishmayapti, ammo bu narsaning nima ekanligini o’zim ham bilmayman" degan gapni ko’ngildan o’tkazadi. ehtiyoj ko’ngildan kechib, mudom kuchaygan shu ehtiyojni qondirishga intilish maqsadi ham anglanila boshlaydi. bunday anglanilgan ehtiyojlar tilak-havaslar deb ataladi. ammo odam o’z intilishlarining maqsadini tasavvur qilganda ham shu maqsadga yetishish yo’llari va vositalarini hali tasavvur qila olmasligi mumkin. bunday to’la anglanilmagan intilishlar (tilak, havas) ba'zan zo’r xayol surish bilan, ba'zan esa cheksiz orzu bilan bog’liq bo’ladi. ba'zan (xayolparast insonlarda) bunday tilak havaslar ko’ngildan kechirish orqali orzu (fantaziya) doirasida qolib …

3 / 39

n qiyinchiliklar va to’siqlar hisobga olinadi, ish-harakat natijalariga dastlabki baho beriladi. kishi biron maqsadni, ayniqsa, shu maqsadga yetish uchun biron yo’l va usulni tanlar ekan, nega boshqa maqsadni emas, xuddi shu maqsadni tanlashi kerak, bu maqsadga nima uchun boshqa yo’llar bilan emas, balki mana shu yo’llar bilan hal etishi kerak degan savolni ko’ngildan o’tkazadi. maqsadni va unga yetish yo’lini tanlash jarayonida unga ma'qul yoki noma'qulligi nuqtayi nazaridan baho beriladi. maqsadni va unga yetishish yo’llarining ma'qulligi yoki noma'qulligini belgilab beradigan hamma narsa ish-harakat motivlari deb ataladi. kishi nega boshqa bir maqsadni emas, balki xuddi shu vositalar bilan ish ko’rishni, yoki ish ko’rmoqchi bo’layotganining sababi nima degan savolga javob motiv mazmunini tashkil etadi. biron maqsad va bu maqsadni amalga oshirish yo’llarini belgilab beruvchi yoki belgilab bermovchi har qanday narsa harakatning motivi deb ataladi. maqsadlarga erishish yo’llarini va vositalarini tanlash sharoiti ba'zan ichki kurash xarakteriga ega bo’ladi, bu kurashda turli kuch va jozibaga …

4 / 39

n muddatda bajarish – qat’iyatni namoyon qilish demakdir. qaror qabul qilinsa-yu, keyin o’zgartirilsa, yoki boshqa qaror bilan almashtirilsa, yoxud butunlay bekor qilinsa, bunday qarorni yuzaki yoki bo’sh qaror deb ataladi. qaror unga muvofiq keladigan choralar ko’rish va harakat qilish uchun qabul qilinadi. qarordan harakatga o’tishni ijro qilish (yoki bajarish) deyiladi. irodaviy jarayonda eng muhim narsa-qabul qilingan qarorni ijro etishdir. irodaviy harakatlar 1 jismoniy har xil mehnat operasiyalari, o’yin, sport mashg’ulotlari va b.q. 2 aqliy masala yechish, yozma ishlar, dars tayyorlash, ilmiy tadqiot ishlarini olib borish va b.q. shunday hollar ham bo’ladiki odam ko’pgina qaror qabul qiladi, ammo qarorning ijrosi cho’zilib ketadi, paysalga solinadi, boshqa muddatlarga ko’chiriladi. ijrosi paysalga solinadigan yoki butunlay ijro etilmaydigan qarorlar ko’pincha niyatlar deb ataladi. ancha vaqtdan keyin, lekin muayyan muddat o’tgach ijro etiladigan qarorlar ham niyatlar deb ataladi. irodaviy zo’r berish. qabul qilingan qaror to’g’ridan-to’g’ri, avtomatik ravishda amalga oshirilavermaydi. qabul qilingan qarorni amalga oshirish uchun ongli …

5 / 39

a xos xususiyatlari xarakter xislatlari deb ataladi. iroda kuchi qay holatda bilinadi? qabul qilingan qarorni o’z vaqtida bajarishda shuning uchun qarorni bajarmaslik yoki uning bajarish muddatini doimo paysalga solish, galdan-galga qoldiraverish, boshlagan ishini oxiriga yetkaza bilmaslik irodaning kuchsizligi alomatidir. “qo’rquvni his qilmasdan xavf-xatarga o’zini uradigan kishi mard emas, balki eng kuchli qo’rquvni ham bosa oladigan va qo’rquv ta'siriga berilmagan, xavf-xatarni o’ylamaydigan kishi marddir”. k.d.ushinskiy o’zini tuta bilish kishi xarakterining xislati bo’lib, asosan ichki irodaning namoyon bo’lishidan iborat. bu xislat kishining o’z xulq-atvorini nazorat qila bilishda o’zini, o’z harakatlarini, nutqini qo’lga ola bilishida, shu sharoitda keraksiz yoki zararli deb qaraladigan harakatlardan o’zini tiya bilishida ifodalanadi. o’zini tuta bilmaslik irodaning kuchsizligini yaqqol ko’rsatuvchi belgidir. odam o’zini qo’lga ola bilmaganda o’z mayllarini, ixtiyorsiz harakatlarini nazorat qila olmaganda g’ayri ixtiyoriy faollik ko’rinishlari reflekslar, instinktlar, tasodifan ko’ngildan kechadigan hislar, qo’rquv, hadik-shubha, gumon, g’azab, rashk, ichiqoralik, affektiv holatlar va shu kabilar kishi irodasini bo’g’ib qo’yadi. o’zini …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iroda"

slide 1 8-mavzu: iroda sulaymanova d.n. * odamning harakatlari odamning ixtiyorsiz harakatlari qat'iy bir maqsadsiz, ko’pincha impul'siv tarzda, ya'ni reflektor tarzda yuzaga keladi ixtiyoriy harakatlar oldindan belgilangan maqsad asosida to’la ongli ravishda amalga oshiriladigan harakatlardir. ixtiyorsiz ixtiyoriy umuman olganda iroda shaxs faolligining ko’rinishi hisoblanadi. shu bois uning yuzaga kelishi bir qator harakatlarni amalga oshirilishi bilan izohlanadi. irodaviy harakatlar bosqichlari qabul qilingan qarorni amalga oshirish irodaning nerv-fiziologik asoslari irodaviy ya'ni ixtiyoriy harakatlarning nerv - fiziologik asosida bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’ining shartli reflekslar hosil qilishdan iborat bo’lgan murakkab faoliyati yotadi. irodaviy harakatlar har doim to’la...

This file contains 39 pages in PPT format (8.8 MB). To download "iroda", click the Telegram button on the left.

Tags: iroda PPT 39 pages Free download Telegram