lirik va epik sherlar bilan tanishtirish usullari

PPTX 16 pages 46.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.5 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti boshlangʻich taʼlim yoʻnalishi 239- guruh talabasi qurbanbayeva nilufarning mutaxassislika kirish fanidan tayyorlagan mustaqil taʼlimi lirik va epik sherlar bilan tanishtirish usullari reja: 1) lirika haqida tushuncha 2) lirik sheʼrlar 3) epik sheʼrlar lirika — (yunoncha „cholgʻu asbobi“ degan maʼnoni anglatadi) adabiy tur sifatida qadimdan rivojlanib, oʻzining bir qator xususiyatlariga egadir. lirikaning bosh obrazi lirik qahramon hisoblanadi. lirikada lirik qahramonning ichki dunyosi birinchi oʻrinda turadi. barcha ifoda shoirning „men“i orqali oʻtadi. l.da, eposdan farqli oʻlaroq, muayyan epik syujet boʻlmaydi. dramatik turdan ajralib turadigan jihati esa, l.da subʼyektivlik kuchli. ayni paytda l. emotsionalligi, oʻquvchi qalbini hayajonga solishi bilan farqlanadi. lirik asarda subʼyekt va obʼyekt bir shaxsda mujassam topadi, undagi markaziy „personaj“ ijodkorning oʻzi, yanada aniqrogʻi, uning ichki maʼnaviy-ruhiy olami sanaladi. l. ijtimoiy, madaniy, maishiy, ishqiy mavzularni qamrab olishi va juda katta ijtimoiy, estetik mohiyat kasb etishi ham mumkin. biroq bunda ham, baribir, lirik asar oʻzagida individual …

2 / 16

marali ijod qildilar. -asrda l. shakl va mazmun-mohiyati jihatidan boyidi. pablo neruda (chili), nozim hikmat (turkiya), garsiya lorka (ispaniya), a. blok (rossiya) singari shoirlar ijodi koʻpchilikning eʼtiborini qozondi. 20-asr oʻzbek adabiyotida esa badiiy-estetik tamoyillarning yangilanishida l. muhim rol oʻynadi. choʻlpon, oybek, gʻafur gʻulom, hamid olimjon, usmon nosir, erkin vohidov, abdulla oripov, rauf parfi, halima xudoyberdiyeva, omon matjon, shavkat rahmon, usmon azim sheʼrlarida oʻzbekona lirik tafakkur imkoniyatlarining rang-barangligi aks etdi. l. jahon adabiyotida oʻzining ichki janrlariga koʻra turli hajmiy koʻri-nishga ega boʻlgan va yuksak musiqiylik kasb etgan. l.dagi musiqiylik, ohangdorlik barcha zamonlarda bosh xususiyat sanalgan. 20-asr dunyo adabiyotida va, qisman, oʻzbek adabiyotida nisbatan musiqiylikdan xoli lirik asarlar ham bitildi: ularni musiqa asbobi bilan ijro etish qiyin. biroq bu turdagi modern l.da shoirning qalb ohangi, ijodkor uslubiga, janr pafosiga xos ichki — sirli musiqadorlik mavjud l.dagi xarakter ham, konflikt ham subʼyekt isteʼdodi, mahoratidan kelib chiqadi. xususan, l.da konflikt soʻzlarda, misralarda, tasviriy ifodada …

3 / 16

iladi. shoir oʻzi uchun yozadi; oʻquvchini koʻzlamaydi; individual ruhiy holat misralarga koʻchadi. adabiyotshunos olimlarning shoir abdulhamid choʻlpon qalamiga mansub „aldanish“ sarlavhali sheʼrini turlicha talkin etishlari buning isbotidir. lirik asar aksar holatlarda har qanday insonga tushunarli, uning dardiga, zavqiga mos boʻladi. ammo jahon adabiyotida „sanʼat sanʼat uchun“ qoidasiga muvofiq ravishda „sof sanʼat“, „sof l.“ tushunchalari ham vujudga kelgan. „sof l.“ xususiyati shuki, bunda „men“ sof sanʼat tili, ramzlar tili orqali yuksak badiiy-estetik maqomda ifoda etiladi. shoir oʻzi uchun yozadi; oʻquvchini koʻzlamaydi; individual ruhiy holat misralarga koʻchadi. adabiyotshunoslar l.ni mavzusiga qarab shartli ravishda ishq-muhabbat, falsafiy, peyzaj, publitsistik va boshqa l.larga ajratadilar. shuningdek, l. gʻazal, ruboiy, tuyuq, muhammas, qasida, marsiya, sonet singari koʻplab adabiy janrlarga boʻlinib ketadi. ayni choqda, l.ni davr eʼtibori bilan mumtoz l. va zamonaviy l. tarzida tasniflash ham mumkin dunyoda hech bir narsa oʻz-oʻzidan paydo boʻlmaydi. hattoki eng kichik zarrachaning ham yaralishida nimadir turtki yoki taʼsir koʻrsatgan boʻlsa kerak, hoynohoy. …

4 / 16

man. xx asr intihosidagi sheʼriyatda xalqona ohang ifodasi koʻzga tashlana boshladi. shu ifoda usulida “eksperiment”lar qilish anʼanasi oʻzgacha tus oldi. aniqrogʻi – urf boʻldi. ayniqsa, uslubiy “yaqin”lik sezilib qolgan holatlar uchrab turdi. lekin bu roʻyxatda hamma shoir ham oʻziga xos uslubda ijod qila oldi deb boʻlmaydi. muhammad yusuf, sirojiddin sayyid, mahmud toir, iqbol mirzo ijodida tamomila yangicha ruh, yangicha kayfiyat borligini katta avlodga mansub munaqqidlarimiz ham eʼtirof etishdi. jumladan, xalqona ohangda bitilgan hamda shu anʼanani tadrijiy davom ettirib, oʻz hissasini qoʻshib kelayotgan iqbol mirzo sheʼriyati ham fikrimizning yorqin dalilidir. biz ushbu ixcham tadqiqotimizda lirik kechinma xususida bir-ikki holatni tahlil etishni lozim koʻrdik. iqbol mirzo sheʼriyatida lirik kechinma tabiati – uch tarixiy oʻlcham, kecha-bugun-ertaga tarzida namoyon boʻladi.

5 / 16

lirik va epik sherlar bilan tanishtirish usullari - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lirik va epik sherlar bilan tanishtirish usullari"

urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti boshlangʻich taʼlim yoʻnalishi 239- guruh talabasi qurbanbayeva nilufarning mutaxassislika kirish fanidan tayyorlagan mustaqil taʼlimi lirik va epik sherlar bilan tanishtirish usullari reja: 1) lirika haqida tushuncha 2) lirik sheʼrlar 3) epik sheʼrlar lirika — (yunoncha „cholgʻu asbobi“ degan maʼnoni anglatadi) adabiy tur sifatida qadimdan rivojlanib, oʻzining bir qator xususiyatlariga egadir. lirikaning bosh obrazi lirik qahramon hisoblanadi. lirikada lirik qahramonning ichki dunyosi birinchi oʻrinda turadi. barcha ifoda shoirning „men“i orqali oʻtadi. l.da, eposdan farqli oʻlaroq, muayyan epik syujet boʻlmaydi. dramatik turdan ajralib turadigan jihati esa, l.da subʼyektivlik kuchli. ayni paytda l. emotsionalligi, oʻquvchi qalbini ...

This file contains 16 pages in PPTX format (46.5 KB). To download "lirik va epik sherlar bilan tanishtirish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: lirik va epik sherlar bilan tan… PPTX 16 pages Free download Telegram