uglevodlar va ularning organizm dagi ahamiyati

PPTX 57 pages 4.8 MB Free download

57 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.8 MB

File type PPTX

Pages 57

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 57

alfraganus university fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: uglevodlar almashinuvi va funksiyalari. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh alfraganus university fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: uglevodlar almashinuvi va funksiyalari. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh ko`riladigan savollar ovqat tarkibidagi asosiy karbonsuvlar va ularning organizmdagi ahamiyati. karbon suvlarning hazmlanishi va so'rilishi, bu jarayonlarni yoshga bog'liqligi. bijg’ish. sutni ko'tara olmaslik. so'rilgan monosaxaridlarning to'qimalardagi taqdiri. jigar va muskullarda glikogen biosintezi va uning safarbar etilishi. glikogen to'planishi va safarbar bo'lishining idora etilishi. glikogensintaza va fosforilaza fermentlarning fosforillangan, defosforillangan shakllari. tmi: 1. glikogen kasalliklari (glikogenoz va aglikogenozlar), 2.glyukoza tashuvchilarining tuzilishi, spesifikligi, klinik аhamivati. ovqat tarkibiga kiruvchi uglevodlar va ularning funksiyasi uglevodlar tabiatda keng tarqalgan organik moddalar bo‘lib, o‘simliklar tanasining quruq og‘irligini 70-80% ini, inson va hayvonlar organizmining taxminan 2% ini tashkil etadi. uglevodlar inson organizmida miqdori juda oz bo‘lsa(700 g) ham, katta …

2 / 57

ishlaridan; patogen bakteriyalar va viruslar kirishidan asraydi. ovqat tarkibiga kiruvchi uglevodlar va ularning funksiyasi boshqaruv funksiyasi – ovqat tarkibidagi murakkab uglevodlarga mansub kletchatka ichaklarni mexanik ta’sirlantiradi va peristaltikani kuchaytiradi. shuning uchun ich qotish kuzatilganda tarkibida kletchatkasi ko‘p bo‘lgan qora non iste’mol qilish tavsiya etiladi. spesifiklik funksiyasi – uglevodlarning ayrim vakillari qon gruppalarining spetsifikligini ta’minlash: antitelalarning hosil bo‘lishi; nerv impulslarini o‘tkazish kabi muhim jarayonlarda qatnashadi. zaxira oziq moddalik funksiyasi – kraxmal (o‘simliklarda) va glikogen (hayvon va inson organizmida) zahira oziq moddalarga kiradi. ulardan glikogen jigar va muskul to‘qimasida to‘planib, lozim bo‘lganda sarflanadi. glikogen glyukozaning vaqtinchalik deposidir. organizmda uglevodlar almashinuvi ham og'iz bo'shlig'idan boshlanadi. bu erda so'lak fermenti amilaza polisaxaridlar - kraxmal va glikogenga ta'sir qiladi. amilaza polisaxaridlarni gidrolizlaydi (parchalaydi) yirik bo'laklarga - dekstrinlarga, ular oshqozonga kiradi. uglevodlarga ta'sir qiluvchi fermentlar yo'q, shuning uchun oshqozondagi dekstrinlar hech qanday tarzda o'zgarmaydi va ovqat hazm qilish trakti bo'ylab o'tib, ingichka ichakka kiradi. bu erda …

3 / 57

yukozaga, glyukoza esa fruktozaga aylanishi mumkin. glyukoneogenez reaktsiyalari ushbu organda sodir bo'ladi -karbongidrat bo'lmagan prekursorlardan glyukoza sintezi - aminokislotalar, glitserin, sut kislotasi. shuningdek, u insulinaza fermenti yordamida insulin gormonini neytrallaydi. qondagi glyukoza darajasi doimiy qiymat bo'lib, 4 - 6 mmol / l ni tashkil qiladi. qondagi ushbu elementning asosiy manbalari: oziq-ovqat uglevodlari. jigar glikogeni. aminokislotalar. glyukoza organizmda quyidagilar uchun iste'mol qilinadi: energiya ishlab chiqarish, jigar va mushaklarda glikogen sintezi, aminokislotalarning sintezi, yogʻ sintezi. ovqat tarkibiga kiruvchi uglevodlar va ularning funksiyasi organizm bir sutkada, tarkibida 400-600 g uglevod mavjud bo‘lgan oziq-ovqat qabul qilishi kerak. uglevodlar, asosan, glyukoza va uning unumlaridan tashkil topgandir. bu organik moddalarning 1844-yili «uglevodlar» deb atalishini derpt (hozirgi tartu) universitetining professori k. shmidt taklif etgan. bu nomga ko‘ra uglevodlar «c» (uglerod) va h2o (suv) dan tashkil topadi va umumiy formulasi cn(h2o)m dir. m: glyukozaning emperik formulasi c6h12o2 bo‘lib, u yuqoridagi formulaga qo‘yilganda c6(h2o)6 holatga ega bo‘ladi. ammo, uglevod …

4 / 57

6 ta «c» li) - glyukoza, fruktoza, galaktozalar kiradi. trioza, tetroza, peptozalar asosan, glyukozaning to‘qimada parchalanishidan hosil bo‘ladilar. monosaxaridlardan glyukoza, tabiatda keng tarqalgan aldegidospirt bo‘lib, disaxarid va polisaxaridlarning asosiy komponentidir. glyukozadan tashqari hayvonlar va odam organizmida qisman erkin holatda, asosan esa di- va polisaxaridlar tarkibida fruktoza, galaktoza kabi monosaxaridlar ham uchraydi. monosaxaridlar oksidlanish qobiliyatiga ega bo‘lib, bunda 6-atomli spirt yuzaga keladi (masalan, d-glyukoza qaytarilganda 6-atomli spirt– sorbitol hosil bo‘ladi). uglevodlar organizmda fosforlanish kabi muhim hususiyatga ega bo‘lib, ularning fosforli efirlari modda almashuvida nihoyatda katta rol o‘ynaydi. masalan, geksozomonofosfat (glyukoza-fosfat, fruktoza fosfat); geksozo-difosfat (fruktoza-1,6-difosfat). monosaxaridlar yana aminoqandlar hosil qiladilar; bunda monosaxariddagi gidroksil gruppalardan biri h2n-guruh bilan o‘rin almashadi. bu aminoqandlar asosan muko‘polisaxaridlar tarkibiga kiradi ovqat tarkibiga kiruvchi uglevodlar va ularning funksiyasi disaxaridlarga: saxaroza (glyukoza va fruktozadan tashkil topgan); laktoza (glyukoza va galaktozadan); maltoza (ikki molekula glyukozadan) kiradi. polisaxaridlar tuzilishlariga ko‘ra gomopolisaxaridlar va geteropolisaxaridlarga bo‘linadilar. gomopolisaxaridlarga glikogen, kraxmal, kletchatka, sellyulozalar kiradi. ular …

5 / 57

idlar oshqozon-ichak traktida hazmlanib mono saxaridlarga aylanadi. hazmlanish og‘iz bo‘shlig‘ida so‘lak tarkibidagi amilaza va maltaza fermentlari ta’sirida boshlanib, asosiy hazmlanish o‘n ikki barmoqli ichak va ingichka ichakning boshlang‘ich qismida (ph 8-9) boradi. oshqozonda uglevodlarning parchalovchi fermentlar yo‘q. uglevodlarning hazmlanishini ta’minlaydigan amilaza, saxaroza, maltaza, laktaza, amilo-1,6-glyukozidaza fermentlari oshqozon osti bezi va ingichka ichak shilliq qavatida ishlanib chiqadi. kletchatka (oshqozon-ichak traktida) hazmlanmaydi va najasni hosil bo‘lishini ta’minlaydi. uglevodlarning hazmlanishi va so‘rilishi monosaxaridlar (asosan glyukozaga aylangan holatda) ingichka ichak epiteliysidagi mikrovorsinkalar orqali atf sarflanishi bilan (konsentratsiya gradiyentiga qarshi) so‘rilib qonga o‘tadi. (ovqat bilan uglevodlar oshiqcha miqdorda iste’mol qilinganda, oz miqdorda saxaroza, laktozalar ham so‘rilishi mumkin. ammo ular organizmda foydalanilmaydi, siydik orqali chiqarilib yuboriladi). qon bilan glyukoza jigarga boradi va uning ma’lum miqdori glikogenga aylanadi, asosiy miqdori esa qon bilan hamma to‘qima hujayralariga yetkaziladi. qonda glyukozaning miqdori normada (sog‘lom kishilar qonida) 70-120 mg % (yoki «ci» bo‘yicha 3,6-6,1 mmol/l) bo‘ladi. uglevodlarning hazmlanishi va so‘rilishi …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlar va ularning organizm dagi ahamiyati"

alfraganus university fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: uglevodlar almashinuvi va funksiyalari. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh alfraganus university fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: uglevodlar almashinuvi va funksiyalari. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh ko`riladigan savollar ovqat tarkibidagi asosiy karbonsuvlar va ularning organizmdagi ahamiyati. karbon suvlarning hazmlanishi va so'rilishi, bu jarayonlarni yoshga bog'liqligi. bijg’ish. sutni ko'tara olmaslik. so'rilgan monosaxaridlarning to'qimalardagi taqdiri. jigar va muskullarda glikogen biosintezi va uning safarbar etilishi. glikogen to'planishi va safarbar bo'lishi...

This file contains 57 pages in PPTX format (4.8 MB). To download "uglevodlar va ularning organizm dagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlar va ularning organizm… PPTX 57 pages Free download Telegram