molekular biologiya

PPTX 35 pages 3.2 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

molekular biologiya. genlar ekspressiyasi: dnk biosintezi (replikatsiya), rnk biosintezi (transkripsiya). molekular biologiya. genlar ekspressiyasi: dnk biosintezi (replikatsiya), rnk biosintezi (transkripsiya). hujayraning asosiy nukleotidlari. ikki xil nuklein kislota – dnk (dezoksiribonuklein) va rnk (ribonuklein) tafovut qilinadi. odam hujayralaridagi dnk molekulalarining uzunligi bir necha santimetrdir. har bir xromosoma dnksi nihoyat darajada katta bo‘lgan bir molekuladan yoki kamgina sondagi shunday molekulalardan iborat bo‘lishi mumkin. odamning 23 juft xromosomalaridagi dnkning umumiy uzunligi taxminan 1,5 mga teng. rnk molekulalari kaltaroqdir: ularning uzunligi odatda 0.01mmdan ortmaydi. hujayralarda rnk miqdori yuqori bo‘1ib, dnk miqdoridan 5-10 marotaba ko‘pdir, oqsil sintezi jadal kechuvchi hujayralarda rnk/ dnk nisbati 4 - 10 ni tashkil qiladi. eukariot hujayralarda rnkning 11 %i yadroda, 15%i mitoxondriyalarda, 50 %i — ribosomalarda, 24 %i - sitoplazmada joylashgan. dnk va rnklarning tavsifi nk mol. massa s % joylashishi funksiyasi dnk 10» 97-99 1-3 yadro mitoxondriyalar nasliy axborotni saqlash va uzatish mrnk 4-10’-1,2-10‘ 6-25 25 yadro. sitoplazma nasliy …

2 / 35

di va u hujayra umumiy massasini 5-10% ini tashkil etadi. nuklein kislotalar nukleotidlarning polimerlaridir. nukleotidlar uch tarkibiy qismdan – pirimidin yoki purin asosi, pentoza va fosfat kislotadan tuzilgan. purin va pirimidin tuzilishining asosida 2 ta aromatik geterotsiklik birikmalar – purin va pirimidin yotadi. purin molekulasi ikkita kondensirlangan halqa – pirimidin va imidazoldan tarkib topgan. replikatsiya – genetik axborotni o‘tkazish usuli uotson – krikning gipotezasiga asosan dnk qo‘sh spiralining har bir zanjiri komplementar qiz zanjirlar hosil qilishda qolip (matritsa) vazifasini o‘taydi. bunda ona dnkga o‘xshash ikkita ikki zanjirli qiz dnk molekulasi hosil bo‘ladi, ularning har bir molekulasi bitta o‘zgarmagan ona dnk zanjirini saqlaydi. uotson – krik gipotezasi met mezelson va franklin stal tomonidan 1957-yilda bajarilgan tajribalar bilan tasdiqlangan. tekshirish natijalari shuni ko‘rsatdiki, uotson – krik gipotezasiga to‘la rioya qilgan holda har bir qiz dnk dupleksi hujayraning 2 ta ko‘payish siklidan keyin bitta ona zanjir, bitta yangi hosil bo‘lgan dnk qiz zanjirini …

3 / 35

hini ta'minlaydi. har bir dnk molekulasi asl ota-ona molekulasining bitta zanjiri va bitta yangi sintezlangan zanjirdan iborat. ushbu replikatsiya mexanizmi yarim konservativ deb ataladi. hozirgi vaqtda ushbu mexanizm metyu meselson va franklin stol (1958) tajribalari tufayli isbotlangan deb hisoblanadi. ilgari yana ikkita model mavjud edi: "konservativ" - replikatsiya natijasida faqat ota-ona zanjirlaridan iborat bitta dnk molekulasi va faqat qiz zanjirlaridan iborat; "dispersiv" - replikatsiya natijasida olingan barcha dnk molekulalari zanjirlardan iborat bo'lib, ularning ayrim qismlari yangi sintez qilinadi, boshqalari esa ota-ona dnk molekulasidan olinadi. dnk molekulasi ikkiga bo'linadi va ikkita shablon hosil bo'ladi. replikatsiya vilkasidan ikkita andoza chiqadi. (1957) e coli kulturasi avlodlari birdan-bir azot manbai 15n 15nh cl li muhitda o‘stiriladi. natijada e coli hujayralarini tarkibiga kiradigan barcha azot saqlovchi moddalar odatdagi 14n saqlaydigan dnk tarkibida 15n saqlaydigan dnk ga nisbatan katta zichlikka ega bo‘ladi va uni saqlaydigan dnk ga nisbatan katta zichlikka ega bo‘lib, bu jarayonni sentrifugalash yo‘li …

4 / 35

ikatsiyasi natijasida ikkala asl dnk zanjiridan iborat bo'lgan molekula (asl dnk molekulasi bilan bir xil) va yana ikkita yangi zanjirdan (asl molekula bilan bir xil ketma-ketlikdagi) boshqa molekula hosil bo'ladi. dispersiv replikatsiya. dispersiv modelda dnkning replikatsiyasi natijasida ota-ona va qizi dnklarining aralashmalari yoki "duragaylari" bo'lgan ikkita dnk molekulasi paydo bo'ladi. dnkning replikatsiyasi hujayralar bo'linishidagi asosiy hodisadir. bo'linish paytida dnkning to'liq takrorlanishi va faqat bir marta bo'lishi juda muhimdir. bu dnk replikatsiyasini tartibga solishning ma'lum mexanizmlari bilan ta'minlanadi. replikatsiya uch bosqichda amalga oshiriladi: -takrorlashni boshlash; -cho'zish; -replikatsiyani tugatish muhim replikatsiya fermentlari dnk polimeraza - komplementarlik printsipi asosida dnk matritsasida dezoksiribonukleotidlarning polimerizatsiyasini katalizlovchi ferment. dnk ligaza - dnkning ikki zanjirli uzilish joylarida qo'shni deoksinukleotidlarning 5'-fosforil va 3'-gidroksil guruhlari o'rtasida fosfodiester bog'lanishini katalizlovchi ferment. dnk helikazasi ikki zanjirli dnk zanjirlarini bitta zanjirga ajratuvchi fermentdir. dnk topoizomerazasi - bu dnkga bir zanjirli uzilishlar kiritish orqali dnkning supercoiling darajasini o'zgartiruvchi ferment . dnk primazasi - …

5 / 35

siya paytida dumaloq g'ildirak replikatsiyasi orit ketma-ketligidan boshlanadi. f-plazmidlar . ko'pgina organizmlarning mitoxondriyal dnksi ikkita ori ketma-ketligini o'z ichiga oladi. odamlarda ular dnkning og'ir va engil iplari uchun mos ravishda orih va oril deb ataladi. 22 replikatsiya vilkasida dnk asosiy fermenti dnk polimeraza bo'lgan katta protein kompleksini (replikizom) ko'chiradi. replikatsiya vilkasi prokaryotlarda daqiqada taxminan 100000 tayanch juftlik tezligida va eukaroyitlarda 500-5000 ta tezlikda harakatlanadi. okazaki r, okazaki t, sakabe k, sugimoto k. dnk replikatsiyasi mexanizmi va dnk zanjiri o'sishining mumkin bo'lgan uzluksizligi // jpn j med sci biol. 1967 yil iyun;20(3):255-260. tsuneko va reiji okazaki leonard xeyflik 1960-yillarda u hujayra madaniyatida inson hujayralarining bo'linish sonining chegarasini topdi: hujayralar taxminan 50 bo'linishdan keyin o'ladi va bu chegaraga erishilganda qarish belgilari namoyon bo'ladi. (hayflick chegarasi) telomerlar o'ziga xos telomerik oqsillar tomonidan barqarorlashtirilgan ko'plab saqlanib qolgan tg takrorlaridir . replikatsiya siklidan o'tib, telomerlarni 100-200 bp ga qisqartirgandan so'ng. eukariotlarda telomeraza deb ataladigan maxsus …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekular biologiya"

molekular biologiya. genlar ekspressiyasi: dnk biosintezi (replikatsiya), rnk biosintezi (transkripsiya). molekular biologiya. genlar ekspressiyasi: dnk biosintezi (replikatsiya), rnk biosintezi (transkripsiya). hujayraning asosiy nukleotidlari. ikki xil nuklein kislota – dnk (dezoksiribonuklein) va rnk (ribonuklein) tafovut qilinadi. odam hujayralaridagi dnk molekulalarining uzunligi bir necha santimetrdir. har bir xromosoma dnksi nihoyat darajada katta bo‘lgan bir molekuladan yoki kamgina sondagi shunday molekulalardan iborat bo‘lishi mumkin. odamning 23 juft xromosomalaridagi dnkning umumiy uzunligi taxminan 1,5 mga teng. rnk molekulalari kaltaroqdir: ularning uzunligi odatda 0.01mmdan ortmaydi. hujayralarda rnk miqdori yuqori bo‘1ib, dnk miqdoridan 5-10 marotaba ko‘pdir, oqsil sintezi ...

This file contains 35 pages in PPTX format (3.2 MB). To download "molekular biologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: molekular biologiya PPTX 35 pages Free download Telegram