rim huquqida oilaviy-huquqiy munosabatlar

PPTX 368.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1715075914.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: rim huquqida oilaviy-huquqiy munosabatlar rim huquqida oilaviy-huquqiy munosabatlar reja: rim oilasining umumiy tavsifi rim oilasining tuzilishi patria potestas (ota hukmronligi)ni qo‘lga kiritilishi va bekor bo‘lishi nikoh. rim nikohiga umumiy tavsif manus (er hukmronligi ostida o‘tish) cum manu va sine manu nikohlari nikohni bekor bo‘lishi: obyektiv va subyektiv asoslar er-xotin o‘rtasidagi mulkiy munosabatlar sep (dos): tushunchasi va uni belgilash usullari konkubinat. otalik. qonuniy va noqonuniy bolalar. qonuniylashtirib olingan va farzandlikka olingan bolalar agnat va kognat qarindoshlik qarindoshlik darajalari vasiylik va homiylik rim oilasining umumiy tavsifi oila – uy xo’jaligini boshqaruvchisi, ota-ona, aka-uka, opa-singillar, qullar, vasiylik yoki homiylikda bo’lgan shaxslarning jamoasi ii asr mashhur huquqshunosi gay rim oila tizimini shunday tipik xususiyatga egaki, u hech qanday xalqlar tomonidan barpo qilingan oilalarga o’xshamaydigan “rim xalqining erishgan buyuk yutug’idir” deb ta’riflagan rim davlatining oilasi oila boshlig’i (paterfamilias)ning chegaralanmagan dastlabki davrda mutlaq huquqlarga, hokimiyatga (manus) ega bo’lganligi asosida, ya’ni o’z bolalari, nevaralari, …

ha shaxslarning jamoasi oila boshlig’ining qizi turmushga chiqib, boshqa oilaga tushgan bo’lsa va uning turmush o’rtog’i ota hukmronligi ostida bo’lsa, u ham shu ota hukmronligi boshqaruviga o’tardi va agnatlar oilasiga tushardi. o’zining aka-ukalari va ota-onalari uchun faqat qavm-qarindoshlik, bayram munosabatlarida ko’rishish, hol-ahvol so’rashish bilan bog’liq bo’lgan, ya’ni ota-onalari uchun “begona” deb hisoblangan qadimgi rim jamiyatida oila boshlig’ining huquqi chegaralanmagan. u 1) o’zining oila a’zolarini sotish, 2) qarzni to’lash uchun uni qarz olgan shaxsga, qarzni to’lash uchun ishlab berish, xizmat ko’rsatish, hatto xotinini (xotini o’zining qizi qanday vakolatlarga ega bo’lsa, shunday huquqlarga ega bo’lgan) majburiyatni bajarish nuqtayi nazaridan kelib chiqib, uni ma’lum bir muddatga boshqa shaxsga xizmat ko’rsatish uchun berib yuborish huquqiga ega edi. u 3) o’z bolalarini o’ldirish, ayniqsa voyaga yetgan o’g’lini uch martagacha sotish va qizini va kichik ukalarini, nevaralarini bir marta sotib yuborish huquqiga ega bo’lgan. patria potestas (ota hukmronligi)ni qo‘lga kiritilishi va bekor bo‘lishi o’g’illari yoki oilada …

oshlashi, natijada ota hukmronligi instituti dastlabki hokimiyat bilan bog’liq bo’lgan mohiyatini yo’qota boshlashi va agnatlar oilasining o’rniga qon-qarindoshlik bilan bog’liq bo’lgan kognatlar urug’lari vujudga kela boshlaganligi nikoh. rim nikohiga umumiy tavsif rim quldorlik jamiyatida nikoh orqaligina oila vujudga kelganligi rim huquqshunosi modestin: “nikoh – er va xotin o’rtasida xudo va insoniyat huquqlariga asoslanib, butun umr bo’yi tuziladigan, hamda o’ziga tegishli bo’lgan munosabatlarni muddatsiz amalga oshiradigan ittifoq” “sim mani” – oilada erning ustunligini tan oladigan nikoh, ota hukmronligi instituti er va xotinning tengligini hech qachon e’tirof etmagan, chunki turmushga chiqqan xotin doimo oila boshqaruvchisi homiyligiga o’tgan rim huquqi o’zining rivojlanish tarixida 2 xil nikohni tan olgan: 1) qonuniy nikoh; 2) nikohning konkubinat usuli (noqonuniy nikoh) qonuniy nikoh – (ius conubii) qonuniy nikohga kirish huquqi asosida vujudga kelgan, tug’ilgan farzandlar rim davlatining fuqarosi hisonlanadigan va otasining o’z bolalariga bo’lgan hukmronligini, hokimiyatini ta’minlab bera oladigan nikoh munosabatlari konkubinat usuli - (ius conubii)ga ega …

oshqa kambag’al bo’lgan shaxslar nikohga kirisha olmaganlar, chunki ularning nikoh tuzishlari uchun mablag’i, uy-joyi ham bo’lmagan rim davlati ko’p urushlar olib borishi natijasida erkaklar qirilib ketganligi uchun konkubinat usuliga yo’l qo’yilgan i asrda 2 ta qonun qabul qilinib, ularda erkaklar 25 yoshdan 60 yoshgacha, xotin-qizlar 20 yoshdan 50 yoshgacha turmush qurishlari shart qilib qo’yilgan nikohda turmagan shaxslarning mulkiy huquqlari chegaralangan, ya’ni bu qonunlarga binoan vasiyatnoma asosida meros olish huquqidan mahrum qilingan. agar farzandlarga ega bo’lmasa, qoldirilgan merosning yarmini olishi mumkin edi xatto, er kishiga 1 bola, xotin kishiga 3 boladan to’g’ri kelmasa, ozod qilingan xotinlar 4 bolaga ega bo’lmasa, ular “farzandlari yo’q” bolasizlar deb atalgan hamda ular jamiyatning huquqiy normalari yoki odat normalari, yashash qoidalari orqali ularning huquqlari chegaralangan. shuning uchun oilaning asosini nikoh tashkil etgan cum manu va sine manu nikohlari imperator yustinian davriga qadar rim davlatida nikoh shakllari 2 xil tuzilishda amalga oshirilgan: cum manu mariti – oilada …

ik berishi uchun majbur qilishi mumkin edi nikoh yoshiga yetish, ya’ni balog’atga yetish – qizlar uchun 12 yosh, yigitlar uchun 14 yosh, jinsiy balog’atga yetish – bola tug’ish qobiliyatini hamda umr bo’yi birga yashayman, bizlarning tuzgan ittifoqimiz bu nikoh, muqaddas narsa degan ma’nolarni xayolidan hech qachon chiqarmagan holda umrini davom ettirishga tushunilishi er yoki xotindan birining nikohi hali ajratilmagan bo’lsa, ya’ni boshqa shaxs bilan nikoh munosabatlari hali ham davom etayotgan bo’lsa nikohga kiruvchi shaxslar qonuniy asosda nikohga kirish huquqiga, ya’ni “ius conubii”ga ega bo’lishi shartligi nikoh. rim nikohiga umumiy tavsif rim davlatining imperator yustinian boshqaruv davriga qadar chet el fuqarolari rim fuqarolari bilan nikohga kirisha olmaganlar, chunki chet el fuqarolari qonuniy asosda nikohga kirish huquqi (ius conubii)ga ega bo’lmaganligi, hatto ularni nikohdan o’tkazmaslik masalasiga siyosiy nuqtayi nazardan yondashib, che tel fuqarolarini rim oilasiga aralashtirmaslik hamda ularga rim davlati fuqaroligi huquqini bermaslikni ko’zlaganligi qadimgi rim tarixi nikohga kirishish marosimlarining quyidagi turlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "rim huquqida oilaviy-huquqiy munosabatlar"

1715075914.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: rim huquqida oilaviy-huquqiy munosabatlar rim huquqida oilaviy-huquqiy munosabatlar reja: rim oilasining umumiy tavsifi rim oilasining tuzilishi patria potestas (ota hukmronligi)ni qo‘lga kiritilishi va bekor bo‘lishi nikoh. rim nikohiga umumiy tavsif manus (er hukmronligi ostida o‘tish) cum manu va sine manu nikohlari nikohni bekor bo‘lishi: obyektiv va subyektiv asoslar er-xotin o‘rtasidagi mulkiy munosabatlar sep (dos): tushunchasi va uni belgilash usullari konkubinat. otalik. qonuniy va noqonuniy bolalar. qonuniylashtirib olingan va farzandlikka olingan bolalar agnat va kognat qarindoshlik qarindoshlik darajalari vasiylik va homiylik rim oilasining umumiy tavsifi oila – uy xo’jaligini boshqaruvchisi, ota-ona, aka-uka, opa-singillar, qulla...

PPTX format, 368.2 KB. To download "rim huquqida oilaviy-huquqiy munosabatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: rim huquqida oilaviy-huquqiy mu… PPTX Free download Telegram