rim huquqida shaxslar tushunchasi

PPTX 431.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1715080487.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: rim huquqida shaxslar tushunchasi rim huquqida shaxslar tushunchasi reja: “persona” tushunchasi rim huquqi bo‘yicha huquq layoqati tushunchasi (status libertatis, status civitatis status familia) rim fuqarolarining muomala layoqati tushunchasi muomalaga layoqatsizlar va muomalaga layoqatni cheklash qullar (servi) erkinlikka chiqarilganlar (liberti) ajnabiylar (peregrini) lotinlar kolonat. homiylik (tutela) va vasiylik (cura) huquqiy layoqatning kamaytirilishi (capitus deminitio) yuridik shaxslar. fondlar va korporatsiyalar vakillik va uning turlari “persona” tushunchasi shaxslar – huquqiy munosabatlarni amalga oshiruvchi, ularni amaliyotga tatbiq etuvchi subyektlar shaxslar huquqiy munosabatlarning subyekti sifatida quyidagi turlarga bo’lingan: jismoniy va yuridik shaxslar jismoniy shaxslarning xususiyatlari: 1) asosiy huquq subyektlari, ommaviy va xususiy huquq asosida berilgan vakolatlarni va majburiyatlarni amalga oshiruvchi individlar; 2) har qanday individning qonunlar tomonidan berilgan huquq bo’yicha o’z daxlsizligini, yashash huquqini, sha’nini, or-nomusini, qadr-qimmatini, ularda mustahkamlangan huquqlari va erkinliklarini amalga oshira oladigan va uni kafolatlaydigan huquq va burchlarga ega bo’lgan shaxs; 3) mulkka egalik qilish huquqi bo’lishi, shartnomaviy munosabatlarga …

arni vujudga keltirish qobiliyatiga ega bo’lishi lozimligi farzand tug’ilmasdan oldin ham, ona qornida shakllanib qolishining o’zi va farzand tug’ilmasdan oldin otasi vafot etgan taqdirda, u otasining qolgan merosidan o’z hissasini, ulushini olish huquqiga egaligi hatto tug’ilmagan farzandning otasi ozod bo’lgan rim fuqarosi hisoblangan bo’lsa, hatto onasi qul bo’lgan taqdirda ham tug’ilishi lozim bo’lgan farzand “ozod inson” ya’ni rim davlatining fuqarosi sifatida tan olinishi qadimgi rim quldorlik davlatida hamma insonlar ham bir me’yordagi huquq layoqatiga ega bo’lmaganligi rim huquqi rim davlatining quldorlik xarakteri, ekspluatatsiyaga asoslanganligi, arzon bo’lgan mehnatning mavjudligidan kelib chiqib, rim davlati o’zida istiqomat qiluvchi barcha insonlarning huquq layoqatini tenglashtirish tarafdori bo’lgani emasligi rim davlatining iqtisodiy va siyosiy rivojlanishi, respublika davridan monarxiyaga o’tishi, printsipat va dominat davridan monarxiyaga o;tishi, printsipat va dominat davrlarida yangi ekspluatatsiya qilish shakllarining vujudga kelishi, qullar institutining saqlab qolinishi ba’zi bir guruhlarning huquqlarini kengaytirgani, ba’zi birlarining huquqlari chegaralab, umrbod yer bilan bog’liq qilib, feodal munosabatlarni keltirib …

un quyidagi elementning vujudga kelishi taqozo etilgan: 1) rim huquqi bo’yicha nikohga kirishish va oila qurish huquqiga ega bo’lishi 2) barcha mulkiy munosabatlarning subyekti bo’lishi va shartnomaviy munosabatlarga kirisha olish huquqlariga ega bo’lishi kerakligi “persona” tushunchasi to’liq huquqiy layoqatga ega bo’lgan insonlar – ozod bo’lgan, ozod bo’lib tug’ilgan shaxslar qullar huquqiy munosabatning subyekti emas, balki ular obyekt sifatida “gapiruvchi qurol” sifatida e’tirof etilgan, qullarning huquqiy holati ashyolarni huquqiy holati bilan tenglashtirilganligi, hatto rim huquqshunoslari qullik bu qadimgi rim davlatining yoki quldorlik tizimini boshdan kechirgan barcha davlatlarga taalluqli bo’lgan institutidir ozod bo’lgan shaxslarning hammasi ham to’liq huquq layoqatiga ega bo’lmaganligi, ba’zi ozod bo’lgan shaxslar hech qanday huquq layoqatiga ega bo’lmaganligi ozod bo’lgan fuqarolar rim davlatining siyosiy, oilaviy va mulkiy munosabatlarida to’liq qatnashishi uchun rim davlatida yashab turgan, uning fuqaroligiga ega bo’lgan (civis romani quirites) huquqiga erishgan shaxslar hisoblanganligi chet davlatlardan kelib qolgan ozod bo’lgan fuqarolar siyosiy, oilaviy yoki mulkiy munosabatlarda qatnasha …

abiylar (peregrini) 212-yildagi imperator karakalli tomonidan imperiyada yashab turgan barcha fuqarolarga rim davlatining fuqaroligi berilishi va ular barcha fuqarolarga rimliklar kabi teng huquq va burchlarga ega ekanligi ta’minlangani peregrinlar – siyosiy huquqlardan hamda “rim nikohi”ga kirishish huquqlaridan mahrum bo’lsa ham, ular o’ziga xos bo’lgan oilaviy hamda mulkiy munosabatlarga kirishish bilan rim fuqarosining huquqiy layoqatiga qaraganda, bir muncha chegaralangan huquq layoqatiga ega bo’lganligi imperator yustinian qonunlari bilan peregrinlar rim fuqarolari deb tanib, teng huquq va burchlarga ega bo’lish imkoniyatini yaratib berishi “persona” tushunchasi rimda to’liq huquq layoqatiga ega bo’lgan oila – oila a’zolarining “ota hukmronligi” institutiga bo’ysunmaydigan, mustaqil hayotni, faoliyatni amalga oshiruvchi ittifoqi ota hukmronligi institutida yashovchi barcha shaxslar uy boshqaruvchisiga, ya’ni otaga bo’ysungan va shartnomaviy munosabatlarga kirishganda o’zlari uchun huquq va majburiyatlar vujudga keltirmasdan, ota uchun vujudga keltirgan, lekin ota majburiyatlarni bajarishdan xalos bo’lgan ota hukmronligi ostidagi shaxslarning shartnoma munosabatlariga kirishishini sharoit taqozo etib, ularni bu munosabatlarda qatnashishini ta’minlagan, chunki …

si nikohsiz, rim davlatiga mansub bo’lmagan shaxsdan tug’ilgan bo’lib hisoblansa, undan farzand rim fuqarosi deb hisoblanmasligi b) rim fuqarolik huquqi hali tug’ilmagan, lekin ona homilador bo’lgan holatida otasi rim fuqarosi bo’lib hisoblangan bo’lsa, u vafot etgandan keyin, tug’ilgan chaqaloq ozod bo’lgan rim fuqarosi sifatida e’tirof etilganligi c) nikohda turmasdan farzand ko’rgan bo’lsa va onasi farzandning tug’ilish davrida rim fuqaroligiga ega bo’lsa, bunday holatda farzand fuqaroligi onaning huquqiy holati bilan belgilanganligi “persona” tushunchasi 2) rim davlatida qulning o’z xo’jayini tomonidan ozod etilishi 3) fuqarolikka ega bo’lmagan shaxsning rim fuqarosi tomonidan farzandlikka olinishi oqibatida 4) davlat tomonidan qabul qilingan hujjatlar, normativ aktlar asosida hamda provinsiya va obshinalar (jamoalar) qarorlari asosida fuqarolar ozod bo’lib, ularga rim fuqarolik huquqi layoqati yoki huquqiy holatni berilganligi asosida rim fuqarolarining xususiy huquq va oilaviy huquqlarga ega bo’lishida ularning huquqlari bir-biridan biroz farq qilganligi yoki ularning qisman huquqlari chegaralanganligi erkinlikka chiqarilganlar (liberti) rim fuqarolari o’zining huquqiy holati nuqtayi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "rim huquqida shaxslar tushunchasi"

1715080487.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: rim huquqida shaxslar tushunchasi rim huquqida shaxslar tushunchasi reja: “persona” tushunchasi rim huquqi bo‘yicha huquq layoqati tushunchasi (status libertatis, status civitatis status familia) rim fuqarolarining muomala layoqati tushunchasi muomalaga layoqatsizlar va muomalaga layoqatni cheklash qullar (servi) erkinlikka chiqarilganlar (liberti) ajnabiylar (peregrini) lotinlar kolonat. homiylik (tutela) va vasiylik (cura) huquqiy layoqatning kamaytirilishi (capitus deminitio) yuridik shaxslar. fondlar va korporatsiyalar vakillik va uning turlari “persona” tushunchasi shaxslar – huquqiy munosabatlarni amalga oshiruvchi, ularni amaliyotga tatbiq etuvchi subyektlar shaxslar huquqiy munosabatlarning subyekti sifatida quyidagi turlarga bo’linga...

PPTX format, 431.6 KB. To download "rim huquqida shaxslar tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: rim huquqida shaxslar tushuncha… PPTX Free download Telegram