мат фаолиятининг рефлектор тамойилари. асаб марказларнинг хоссалари

PPT 62 pages 2.7 MB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPT

Pages 62

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

powerpoint presentation мавзу: мат фаолиятининг рефлектор тамойилари. асаб марказларнинг хоссалари режа: организмнинг интегратив-мослашиш фаолиятида маснинг роли. нейрон – матнинг структура-функционал бирлиги. мас рефлектор фаолиятининг асосий механизми. «асаб маркази» тушунчаси. асаб марказларнинг хоссалари. матнинг асосий функцияси ташқи ва ички муҳитдан келётган ахборотларни қабул қилиш, уларни тахлил қилиб, организмни ўзгариб турувчи ташқи мухит шароитлрига узлуксиз мослашиб боришини таъминлаш ҳисобланди. мас га киради бош мия орқа мия спинал ганглийлар бош мия ганглийлари органлар ичидаги ганглийлар масни ўрганиш усуллари таъсирлаш – адекват ва ноадекват таъсирувличилар ёрдамида олиб ташлаш – экстирпация қўзғалишни ўтишини блоклаш денервация электрик потенциалларни қайд этиш реоэнцефалография стереотаксик усул радиозатоп усуллар (нейронларни) шартли рефлекслар ёрдамида психофизиологик усуллар мас ни асосий, хусусий функциялари. таянч – харакат аппаратининг фаолиятини бошқариш (мускуллар тонуси, холатни сақлаб туриш, харакат активлигини хамма турлари) ички органлар ишини бошқариш - вегетатив ва эндокрин система орқали. тинч ва иш фаолиятида. гомеостазни таъминлаш. онгни ва психик фаолиятини хамма турларини таъминлаш (онг, хотира, …

2 / 62

ужайраси нейрофибриллар митохондриялар мотонейрон охири кундаланг тарғил мушак толаси тинчлик қўзғалиш миниатюр потенциал пресимпатик мембрана постсимпатик мембрана қпсп нейронларни функционал структуралари. макромолекуляр синтезини таъминловчи структура- сома – трофик вазифани бажаради. бошқа нерв хужайралардан импульсларни қабул қилиб олувчи структура – сома, дендритлар. хп хосил қиладиган структура – аксон тепачаси. бошқа нейронга ва эффекторларга импульсларни ўтказиб берувчи структура- аксон. бошқа хужайраларга импульсларни ўтказувчи структура – синапс. нейрон класификацияси. мас бўлимига қараб – соматик ва вегетатив нейронлар. информацияни ўтказиш йўналишига қараб – афферент, эфферент, оралиқ. медиатор турига қараб – адренэргик, холинэргик, серотонинэргик ва х.к. таъсирига қараб – қўзғатувчи ва тормозловчи парабиоз (хаёт олди) – кимёвий моддалар (спирт, новокаин, нҳ3) таъсирида асаб толасининг қўзғалувчанликни ўтиши ўзгаради. парабиоз механизми –рефрактерлик хусусиятини ўзгариши парабиозни 3 фазаси фарқланади. 1.тенглаштирувчи 2.ғайритабиий фаза 3.тормозловчи фаза мия суюқлиги – ликвор. хажми 100-200 мл., 1 суткада 600 мл ишланади, 4-8 марта янгиланади, босими – 7-14 мм сим.уст. тенг, вертикал холатда 2 …

3 / 62

– қон томирларни харакатлантирувчи, нафас, иссиқлик хосил қилувчи ва х.к. марказларга бўлинади. афферентларни қабул қилишига қараб – кўриш, эшитиш, хид сезиш ва х.к. ларга бўлинади. сеченов – павловларнинг рефлектор назариясининг асосий принциплари детерминизм структура анализ ва синтез таъсирланганда рецепторлар қаерда жойлашганига қараб, рефлекслар: эсктерорецептив (яъни гавда сиртидаги рецепторларнинг таъсирланишидан келиб чиқадиган), висцеро-, ёки интерорецептив (ички органлар ва томирлардаги рецепторларнинг таъсирланишидан келиб чиқадиган), проприорецептив (скелет мусқўллари, бўғимлар, пайлардаги рецепторларнинг таъсирланишидан келиб чиқадиган) рефлексларга бўлинади. миянинг қайси бўлимлари зарурлигига қараб хам классификация қилинади. спинал (орқа мия нейронларнинг иштирокида келиб чиқадиган), бульбар (узунчоқ мия нейронлари иштироки билан юзага чиқадиган), мезэнцефал (ўрта мия нейронларнинг иштирокида юзага чиқадиган), диэнцефал (оралиқ мия нейронлари иштироки билан юзага чиқадиган), кортикал (бош мия катта ярим шарлари пўстлоғидаги нейронлар иштироки билан юзага чиқадиган) рефлексларга блинади. жавоб реакциясининг характерига қараб хам ажратилади. харакатлантирувчи-мотор (бунда мускўллар ижрочи орган хисобланади), секретор (безлар секрецияси билан тугайдиган), томир харакатлантирувчи (қон томирларнинг торайишида ёки кенгайишида намоён …

4 / 62

а осонлашиш посттетаник потенциация кимёвий моддаларга юқори сезгирлиги (специфик таъсир) кислород етишмовчиликга юқори сезгирлиги. қўзғалишларнинг суммацияси қўзғалишнинг бир томонлама ўтиши. нерв толаси афферент ёки эфферент тола бўлишига қарамасдан қўзғалишни икки томонга ўтказади. рефлекс ёйида қўзғалиш рецептор нейрондан оралиқ нейронлар орқали эффектор нейронга қараб ўтади. нерв марказидан қўзғалишни бир томонлама ўтишини орқа мия рефлекслари мисолида яққол кўриш мумкин. агар тажрибадаги ҳайвоннинг орқа мия орқа илдизлари қирқилиб марказга интилган қисми қўзғатилса, олдинги илдизларда электр потенциалларини қайд қилиш мумкин. агар олдинги илдизлар қўзғатилса орқа илдизларда электр потенциаллари юзага келмайди. демак, нерв марказига қўзғалишлар алоҳида йўлдан кириб, алоҳида йўлдан чиқиб кетади. қўзғалишнинг секинлаб ўтиши. қўзғалувчи рецепторларни таъсир этгандан кейин организм жавоб реакциясини юзага келиши учун кетган вақт рефлекс вақти деб аталади масалан тизза рефлексини юзага келишига 20-24 мс вақт кетади. шундан 3 мс вақт қўзғалишни марказдан ўтишига сарфланади. суммация: а-фазодаги суммация, б-кетма-кет суммация окклюзия. иккита рецептор майдонини бир вақтда қўзғатганда юзага келган жавоб реакциясининг …

5 / 62

лади. бу ходисани посттетаник потенциация деб аталади. қўзғатиш ритмларининг трансфомацияланиши. нерв марказидан ўтаётган импулслар ўз ритмини ўзгартира олади. нерв марказидаги нейронларнинг айримлари юқори частота билан жавоб берса, айримлари паст частота билан жавоб беради. улардан айримлари эса импулслар ритмини кучайтириб жавоб беради. импулслар сонини камайтириш ёки орттиришни трансформация дейилади. трансформация натижасида нерв маркази билан боғлиқ функциянинг оптимал шароитда амалга ошиши таъмин этилади. фаолият изи. аксарият ҳолларда қўзғатувчининг таъсир қилиш вақтига қараганда рефлексни жавоб реакцияси вақти узоқроқ давом этади. қўзғатувчининг кучи ва таъсир қилиш вақти қанчалик кўп бўлса жавоб реакцияси шунча узоқ давом этади, яъни нерв маркази узоқроқ қўзғалади. ҳозирги вақтда кўпчилик олимлар нерв марказида қўзғалишни узоқроқ давом этишини импулсларни марказдаги нейронлар занжирида айланиш билан изоҳлашмоқда. нерв марказларининг чарчаши. нерв толалари нисбатан чарчамайди. нерв марказлари эса жуда тез чарчайди. агар узоқ вақт битта ҳаракатни тўхтовсиз такрорласак, ҳаракатланиш кучи аста-секин сусайиб охири тўхтаб қолади, яъни ҳаракатни амалга ошираётган мускуллар қисқармай қолади. чарчашни келиб …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "мат фаолиятининг рефлектор тамойилари. асаб марказларнинг хоссалари"

powerpoint presentation мавзу: мат фаолиятининг рефлектор тамойилари. асаб марказларнинг хоссалари режа: организмнинг интегратив-мослашиш фаолиятида маснинг роли. нейрон – матнинг структура-функционал бирлиги. мас рефлектор фаолиятининг асосий механизми. «асаб маркази» тушунчаси. асаб марказларнинг хоссалари. матнинг асосий функцияси ташқи ва ички муҳитдан келётган ахборотларни қабул қилиш, уларни тахлил қилиб, организмни ўзгариб турувчи ташқи мухит шароитлрига узлуксиз мослашиб боришини таъминлаш ҳисобланди. мас га киради бош мия орқа мия спинал ганглийлар бош мия ганглийлари органлар ичидаги ганглийлар масни ўрганиш усуллари таъсирлаш – адекват ва ноадекват таъсирувличилар ёрдамида олиб ташлаш – экстирпация қўзғалишни ўтишини блоклаш денервация электрик потенциалларни қайд этиш реоэнцефа...

This file contains 62 pages in PPT format (2.7 MB). To download "мат фаолиятининг рефлектор тамойилари. асаб марказларнинг хоссалари", click the Telegram button on the left.

Tags: мат фаолиятининг рефлектор тамо… PPT 62 pages Free download Telegram