борлиқ фалсафаси (онтология)

PPT 70 pages 2.2 MB Free download

70 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPT

Pages 70

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 70

5-мавзу: борлиқ фалсафаси 2-мавзу: борлиқ фалсафаси (онтология). жамият фалсафаси ва инсон борлиғи. ривожланиш назарияси (диалектика) режа. борлиқ фалсафаси (онтология). 2. жамият фалсафаси ва инсон борлиғи. 3. ривожланиш назарияси (диалектика) фалсафанинг онтология соҳасида тадқиқ этилади. борлиқ борлиқнинг асосий шакллари: табиат борлиғи. инсон борлиғи. маънавий борлиқ. ижтимоий-социал борлиқ. табиат борлиғи: бирламчи иккиламчи турларга эга. маънавий борлиқ маданият ва санъат асарлари, тил, илмий кашфиётлар, ғоялар, ахлоқ-одоб қоидалари, фалсафий, эстетик, бадиий, сиёсий, тафаккурлаш маданияти, руҳий кечинмалар, диний тасаввурлар, тушунчалар ва х.к. мажмуи киради. жамият, шахс, миллат тараққиётининг манбаидир. ижтимоий борлиқ ҳодисаларнинг барча турларини ўз ичига қамраб олади. иқтисодий, ижтимоий, сиёсий, ижтимоий этник, оилавий ва х.к. муносабатлардан таркиб топган, доимо тараққий этиб, ривожланиб турадиган жонли организмдир. материя абстракция, фикрнинг махсулидир. оламда «умуман материя» учрамайди материянинг конкрет кўринишлари учрайди. барча моддий объектларга хос хусусиятларни умумий тарзда ифодалаш учун қўллайдиган тушунча. материя тушунчасининг фалсафий мазмуни: а)нарсаларнинг бизнинг онгимиз, хохишимизга боғлиқ бўлмаган холда мавжуд эканлиги; б) улар бизнинг …

2 / 70

1) механик ҳаракат (жисмларнинг фазодаги силжиши); 2) физик ҳаракат (иссиқлик, ёруғлик, электр, магнитизм); 3) кимёвий ҳаракат (кимёвий бирикиш ва парчаланиш, агрегат холатларнинг бир-бирига ўтиши) 4) биологик ҳаракат (органик ҳаёт) 5) ижтимоий ҳаракат. фазо ва вақтнинг умумий томонлари -1. объектив, инсон онги, иродаси ва ғояларига боғлик эмасдир. -2. абадий азалийдир. фазо билан вақтнинг абадийлиги материянинг абадийлигидан келиб чиқади, -3. чексиз чегарасиз бепаёндир. фазо ва вақтнинг ўзига хос хусусияти фазо уч ўлчовга эгадир (бўйига ва баландлигига, олдига ва орқасига) ҳозирги замон физикасига кўра тўртинчи ўлчов сифатида вақт олинган. вақтнинг хусусияти бир ўлчовлигидадир, қайтарилмаслигидадир. вақт материянинг мавжудлик шаклидир моддий жараённинг кенг ёйилиш изчиллигини англатади. жараённинг турли босқичлари, бир-биридан ажралганлиги, уларнинг давом этишини, уларнинг ривожланишини билдиради. ҳар бир нарса ўз ўтмиши, ҳозири ва келгусига эга. булар эса вақт тушунчасини ифодалайди. фазо ҳаракатдаги материя мавжудлигининг туб объектив шаклидир. моддий объектларинг биргаликда мавжудлигини ва бир биридан узоқлигини уларнинг кўламини, бир-бирига нисбатан жойлашиш тартибини ифодалайди. jamiyat tushunchasi …

3 / 70

munini yoritib berishdan iborat. tarix falsafasining funksiyalari. tarix falsafasining funksiyalari to‘g‘risidagi masalani hal qilmasdan uning predmeti va o‘ziga xos jihatlarini to‘la anglab yetish mumkin emas. tarix falsafasi falsafaning tarkibiy qismi ekanligiga asoslanib, tarix falsafasining funksiyalari umuman falsafaning funksiyalari bilan asosan bir xil, deb taxmin qilish mumkin. ayni vaqtda shuni ham unutmaslik kerakki, tarix falsafasi o‘z alohida ob'ekti, predmeti, metodlari, tadqiqot maqsadlari va vazifalariga ega va bu uning muayyan xususiyatlari mavjudligidan dalolat beradi. madaniyat tushunchasi. madaniyat – shaxs va jamiyat hayotining barcha jabhalarini qamrab oluvchi o‘ta serqirra hodisa. «madaniyat» atamasi arabcha «madina» so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, «shahar» degan ma'noni anglatadi. arablar kishilar hayotini ikki turga ajratib, birini badaviy yoki sahroyi turmush, ikkinchisini madaniy turmush deb ataganlar. madaniyat tushunchasining mazmuni moddiy va ma'naviy qadriyatlar, ularni yaratish, ajdodlar tajribasini o‘zlashtirib, undan yangi qadriyatlar yaratish uchun foydalanishga qodir bo‘lgan insonni shakllantirish usullari tizimidan iborat. madaniyat yaxlit bo‘lib, ancha murakkab tuzilishga ega. sivilizatsiya tushunchasi sivilizatsiya …

4 / 70

on birligining tavsifi sifatida xarakterlanadi. . an'anaviy, liberal va oraliq sivilizatsiyalar liberal sivilizatsiya yoki g‘arb sivilizatsiyasi madaniy va siyosiy plyuralizm hamda jamiyatning asosiy qadriyati – huquq tizimining vujudga kelishi bilan bog‘liq. an'anaviy sivilizatsiyalar ijtimoiy hayotning varvarlikka chek qo‘yish bilan bog‘liq dastlabki shaklidan iborat. oraliq sivilizatsiya yoki o‘tish davri sivilizatsiyasi ulkan inshootlar (to‘g‘onlar, kanallar va sh.k.) barpo etish, yangi hududlarni bosib olish yoki o‘z hududini tashqi dushmandan himoya qilish (masalan, buyuk xitoy devori) zaruriyati tufayli vujudga keladi. ong inson borlig‘ining eng muhim omilidir. ong shak-shubhasiz mavjud, ammo u mavhum bo‘lib, balki bilvosita – odamlar tili va muayyan faoliyati orqali namoyon bo‘ladi. ongning tabiati nafaqat falsafada, balki fiziologiya, psixologiya, sotsiologiya, kibernetika, informatika va boshqa ijtimoiy va tabiiy fanlarda ham o‘rganiladi. ongning tarkibiy elementlari. ong va ongsizlikning aloqadorligi. ruhiyat – ongga qaraganda murakkabroq tuzilma bo‘lib, u aks ettirishning ikki sohasi – ong va ongsizlikni o‘z ichiga oladi. ongsizlik sohasi – bu aqldan tashqaridagi …

5 / 70

eva. zardushtiylik dinida esa iyim nomlari ostida beriladi. insonning yaratilishi to‘g‘risidagi diniy qarashlar va kelib chiqqanligi haqidagi an’anaviy ilmiy nazariyalar dastlabki asotiriy tushunchalarga ko‘ra inson yaratilgan mavjudot hisoblanadi. shumerliklarning saqlanib qolgan miflaridan birida tasvirlanishicha, erkak va ayol xudolar suv xudosi bo‘lgan eng dono enkiga oziq-ovqat va ichimlik miqdorini ko‘paytirish usulini topishini so‘rab murojaat qiladilar. u yer boyliklari xudosi bo‘lgan xotini ninmax bilan birgalikda mastlik holatida loydan birinchi odamni nuqsonli qilib yasaydi. loydan ikkinchi yasalgan odamlar erkak va ayol bo‘lgan. birinchi insonning paydo bo‘lishi xususida qadimgi yunon miflarida hikoya qilinishicha, olimp cho‘qqisida yashagan xudolardan odamlar tug‘ilgan. nasroniylikning muqaddas kitobi «injil»da aytilishicha, «…yana xudo: «o‘z suratimizga ko‘ra, o‘zimizga o‘xshash odamni yarataylik. u dengizdagi baliqlar, ko‘k yuzidagi parrandalar, chorvalar, ha, butun yer yuzi va yerda harakat qiluvchi barcha maxluqot ustidan hokimlik qilsin», dedi … xudovandi karim yerning tuprog‘idan odamni yasab, uning dimog‘iga hayot nafasini pufladi. shu yo‘sinda odam tirik jon bo‘ldi»1. qur’oni karimda …

Want to read more?

Download all 70 pages for free via Telegram.

Download full file

About "борлиқ фалсафаси (онтология)"

5-мавзу: борлиқ фалсафаси 2-мавзу: борлиқ фалсафаси (онтология). жамият фалсафаси ва инсон борлиғи. ривожланиш назарияси (диалектика) режа. борлиқ фалсафаси (онтология). 2. жамият фалсафаси ва инсон борлиғи. 3. ривожланиш назарияси (диалектика) фалсафанинг онтология соҳасида тадқиқ этилади. борлиқ борлиқнинг асосий шакллари: табиат борлиғи. инсон борлиғи. маънавий борлиқ. ижтимоий-социал борлиқ. табиат борлиғи: бирламчи иккиламчи турларга эга. маънавий борлиқ маданият ва санъат асарлари, тил, илмий кашфиётлар, ғоялар, ахлоқ-одоб қоидалари, фалсафий, эстетик, бадиий, сиёсий, тафаккурлаш маданияти, руҳий кечинмалар, диний тасаввурлар, тушунчалар ва х.к. мажмуи киради. жамият, шахс, миллат тараққиётининг манбаидир. ижтимоий борлиқ ҳодисаларнинг барча турларини ўз ичига қамраб олади. иқтисодий...

This file contains 70 pages in PPT format (2.2 MB). To download "борлиқ фалсафаси (онтология)", click the Telegram button on the left.

Tags: борлиқ фалсафаси (онтология) PPT 70 pages Free download Telegram