"olmosh va uzangi"

PDF 5 pages 524.2 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 524.2 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

u – i.(turkiycha so‘z) olmosh, kоʻrsatish olmoshi, birlik(ol>ul>u). bu olmosh qadimgi turkiy tilda “ol” tarzida talaffuz qilingan bоʻlib, nariroqdagi kishi yoki narsani kоʻrsatish olmoshi (sh.rahmatullayev, оʻtel, i, 377). u. sоʻzlovchidan naridagi yoki uzoqdagi kimsa, narsani kоʻrsatish uchun qоʻllanadi. m: bu kitobni emas, u kitobni bering (оʻtil, iv, 260). u. ii.(turkiycha so‘z) olmosh, kishilik olmoshi, birlik, iii shaxs (ol>ul>u). bu olmosh qadimgi turkiy tilda “ol” kоʻrsatish olmoshidan оʻsib chiqqan.eski оʻzbek tilidagi birlik shakli “ul” bоʻlib, kоʻplik shakli ul (ul+ar) va al(al+ar) bоʻlgan (sh.rahmatullayev, оʻtel, i, 377 ). u. iii. sоʻzlovchi va tiinglovchidan boshqa shaxsni nutq jarayonida qatnashmayotgan shaxs (оʻzga) ni bildiradi. m: u ketgandan keyin, sidiqjon shu yerning оʻzida chоʻkka tushdi (оʻtil, iv, 260). uzangi – (turkiycha so‘z) ot, turdosh ot, aniq ot, birlik, bosh kelishik, yasama sоʻz (uza + n = uzan + gu = uzangu >uzangi). bu ot qadimgi turkiy tilda “yuqoriga kоʻtar” ma’nosini anglatgan “uza” fe’liga “оʻzlik” ma’nosini …

2 / 5

m olish uyi. 4. biror oila yoki xonadon оʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; bino, hovli. m: qizlik uyga qirq ot bogʻlanar. 5. oila; xonadon. m: qirq uy quda bоʻlsa, qirq yil qirgʻin bоʻlmas (оʻtil, iv, 269). uyqu – (turkiycha so‘z) ot, turdosh ot, mavhum ot,birlik, bosh kelishik, yasama sоʻz(uyu+qu=uyuqu>uyqu). bu ot qadimgi turkiy tildagi “fiziologik sokinlik holatida bоʻl” ma’nosini anglatgan uyu fe’liga -qu qоʻshimchasini qоʻshish bilan yasalgan (sevortyan, i,579; ds, 607). uyqu. 1. odam va hayvonlarda davriy yuz beradigan fiziologik holat (uyquda asab tizimi, asosan bosh miya pоʻstlogʻining faolligi pasayadi, ong, muskul tonusi va sezuvchanlik susayadi). m: qattiq uyqu. 2. kоʻchma ma’noda. “hayot”dan tоʻxtagan, harakatsiz, shovqin-suronsiz, tinch holat(tabiat hodisalari va sh.k.ga nisbatan). m: ona tabiat, ertangi kurash oldidan miriqib dam olishga chogʻlangan pahlavonlarday ogʻir uyquga chоʻmgandi (оʻtil, iv, 273). ukki – (turkiycha so‘z) ot, turdosh ot, aniq ot, birlik, bosh kelishik, tub sоʻz(uki>ukki). qadimgi turkiy tilda bu ot …

3 / 5

umurtqa – (turkiycha so‘z) ot, turdosh ot, aniq ot, birlik, bosh kelishik, yasama sоʻz (ong + ur = ongur + t = ongurt + q = ongurtqa > ungurtqa > umurtqa ). bu ot qadimgi turkiy tildagi “qismlarga ajra” ma’nosini anglatgan “ong” fe’liga -ur orttirma nisbat qоʻshimchasini qоʻshish orqali hosil bоʻlgan “ongur” fe’liga “takror” ma’nosini ifodalovchi -t qоʻshimchasini qоʻshib hosil qilingan sоʻzga -qa qоʻshimchasini qоʻshish orqali ot yasalgan (sevortyan, i, 462-464). umurtqa. odam va umurtqali hayvonlar skeletining umurtqalarining оʻzaro ustma-ust qоʻshilishidan vujudga keladigan asosiy qismi(uning bоʻyin, kоʻkrak, bel, dumgʻaza va dum bоʻlimlari bor) (оʻtil, iv,287). umr – (arabcha so‘z) ot, turdosh ot, mavhum ot, birlik, bosh kelishik, tub sоʻz (umr (un) > umr). bu sоʻz arab tilidagi “yashadi”, “hayot kechirdi” ma’nosini anglatuvchi kоʻp ma’noli “amara” fe’lidan оʻsib chiqqan (ars, 539). umr. tugʻilgandan to оʻlgungacha bоʻlgan davr, yashash muddati, shu muddat davomidagi hayot, yashash. m: uzoq umr kоʻrmoq (оʻtil, iv,285). uvun-tоʻda …

4 / 5

onning mayda bоʻlakchalari; uvoq. m: patir ushogʻi. 2. jussasi, gavdasi kichik, zaif, nimjon. m: ushoq kishi. hikoyani tinglagan sarim, bu qotma, ushoq chol kоʻz оʻngimda salobat kasb etib, gavdalanardi. 3. shevada. bola, bola-chaqa. m: mоʻgʻul kelib, оʻzimizni qul qilib olsa, xotin, ushogʻimizni bozorga chiqarib sotsa, yaxshimi? (оʻtil, iv, 312).

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""olmosh va uzangi""

u – i.(turkiycha so‘z) olmosh, kоʻrsatish olmoshi, birlik(ol>ul>u). bu olmosh qadimgi turkiy tilda “ol” tarzida talaffuz qilingan bоʻlib, nariroqdagi kishi yoki narsani kоʻrsatish olmoshi (sh.rahmatullayev, оʻtel, i, 377). u. sоʻzlovchidan naridagi yoki uzoqdagi kimsa, narsani kоʻrsatish uchun qоʻllanadi. m: bu kitobni emas, u kitobni bering (оʻtil, iv, 260). u. ii.(turkiycha so‘z) olmosh, kishilik olmoshi, birlik, iii shaxs (ol>ul>u). bu olmosh qadimgi turkiy tilda “ol” kоʻrsatish olmoshidan оʻsib chiqqan.eski оʻzbek tilidagi birlik shakli “ul” bоʻlib, kоʻplik shakli ul (ul+ar) va al(al+ar) bоʻlgan (sh.rahmatullayev, оʻtel, i, 377 ). u. iii. sоʻzlovchi va tiinglovchidan boshqa shaxsni nutq jarayonida qatnashmayotgan shaxs (оʻzga) ni bildiradi. m: u ketgandan keyin, sidiqjon shu yerning оʻ...

This file contains 5 pages in PDF format (524.2 KB). To download ""olmosh va uzangi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "olmosh va uzangi" PDF 5 pages Free download Telegram