proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli

PDF 7 pages 619.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 619.3 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

1 m12: proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli. o’quv mashg’ulotining maqsadi: proyeksiyalar tеkisliklarini almashtirish usulida masalalar yechish haqidagi materiallarni talabalarga o‘rgatish. talabalarning e'tiborini jalb etish va bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor savollar -proyeksiyalar tekisliklarni almashtirish usulining mohiyati nimadan iborat? -umumiy vaziyatdagi uchburchakning haqiqiy kattaligini yasash uchun proyeksiyalar tekisliklari ketma-ket qanday vaziyatlarda almashtiriladi? vizual materiallar 1-savol. proyeksiyalar tekisliklarining bittasini almashtirish. proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usulida geometrik shaklning dastlabki fazoviy vaziyati saqlanib qoladi. proyeksiyalar tekisliklari berilgan geometrik shaklga nisbatan xususiy (parallel yoki perpendikulyar) vaziyatda bo‘lgan yangi proyeksiyalar tekisliklari bilan almashtiriladi. bunda dastlabki va yangi proyeksiyalar tekisliklarining o‘zaro perpendikulyarlik sharti bajarilishi talab qilinadi. bu usulda geometrik shaklning fazoviy vaziyati o‘zgarmaydi, balki proyeksiyalash yo‘nalishi yangi proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar qilib olinadi. geometrik masalada qo‘yilgan shartga ko‘ra, proyeksiyalar tekisliklari bir yoki ikki marta ketma-ket almashtirish mumkin. proyeksiyalar tekisliklarining ikki marta almashtirilganda, ular ketma-ket ravishda, masalan, avval geometrik shaklga nisbatan parallel, so‘ngra unga perpendikulyar yoki aksincha qilib almashtiriladi. fazodagi biror …

2 / 7

‘lgan masofaga tengdir, ya’ni a″1ax1=a″ax. 2 nuqtaning yangi proyeksiyalar tizimidagi chizmasini yasash uchun yangi proyeksiyalar tekisligi dastlabki proyeksiyalar tekisligi bilan jipslashtiriladi. chizmada a nuqtaning yangi a″1 proyeksiyasini yasash uchun a nuqtadan o1x1 ga perpendikulyar tushiriladi (12.1,b–rasm). uning davomiga a″ax masofa qo‘yiladi. natijada, hosil bo‘lgan a′ va a″1 lar a nuqtaning yangi h v1 tekisliklar sistemasidagi proyeksiyalari bo‘ladi. frontal proyeksiyalar tekisligi yangi proyeksiyalar tekisligi bilan almashtirilganda nuqtaning z koordinatasi o‘zgarmaydi. 2-savol. proyeksiyalar tekisliklarini ketma-ket ikki marta almashtirish. ayrim geometrik masalalarni yechishda proyeksiyalar tekisliklarini ketma-ket ikki marta almashtirish zarur bo‘ladi. 12.2–rasmda a nuqtaning н v tizimida berilgan a′ va a″ proyeksiyalari orqali uning yangi a′1 va a″1 proyeksiyalarini yasash ko‘rsatilgan. buning uchun avval v tekislikni v1 tekislik bilan almashtirib, н v1 tizimi hosil qilinadi. buning uchun chizmada ixtiyoriy vaziyatda o1x1 proyeksiyalar o‘qi tanlab olinadi, a nuqtaning yangi a″1 proyeksiyasini yasash uchun uning a′ proyeksiyasidan o1x1 proyeksiyalar o‘qiga perpendikulyar o‘tkazib, uning davomiga a″ax …

3 / 7

lgan ab(a′b′, a″b″) kesmaning haqiqiy uzunligi aniqlash talab etilsin (12.4-rasm). yechish. buning uchun umumiy vaziyatda berilgan ab kesmaga parallel qilib gorizontal yoki frontal proyeksiyalar tekisligini yangi proyeksiyalar tekisligi bilan almashtiriladi. chizmada masalani yechish uchun uning yangi o1x1 proyeksiyalar o‘qini kesmaning biror, masalan, a′b′ gorizontal proyeksiyasiga parallel qilib olinadi. hosil bo‘lgan н v1 proyeksiyalar tekisliklari tizimida ab kesma v1 proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘ladi va bu tekislikda u haqiqiy uzunligiga teng bo‘lib proyeksiyalanadi. 3 12.2-rasm. 12.3-rasm. 12.4-rasm. 2–masala. umumiy vaziyatdagi p(pn, pv) tekislikni frontal proyeksiyalovchi tekislik vaziyatiga keltirish talab etilsin (12.5–rasm). yechish. ma’lumki, frontal proyeksiyalovchi tekislikning gorizontal izi ox o‘qiga perpendikulyar bo‘ladi. shuning uchun umumiy vaziyatdagi p tekislikni frontal proyeksiyalovchi vaziyatga keltirish uchun yangi o1x1 proyeksiyalar o‘qini tekislikning pn gorizontal iziga ixtiyoriy joydan perpendikulyar qilib olinadi. tekislikning yangi pv1 izining yo‘nalishini aniqlash uchun tekislikning pv iziga tegishli biror, masalan, a(a′,a″) olib, uning yangi a″1 frontal proyeksiyasi yasaladi. tekislikning yangi p1v izini px1 …

4 / 7

‘ladi. bu nuqtani teskari yo‘nalishda proyeksiyalab, berilgan to‘g‘ri chiziq kesmasi bilan tekislikning kesishish nuqtasining k′ va k″ proyeksiyalari yasaladi. xuddi shu usul bilan ab(a′b′, a″b″) to‘g‘ri chiziqning ∆cde(∆c′d′e′, ∆c″d″e″), bilan kesishish nuqtasining f′ va f″ proyeksiyalarini yasaladi (12.7–rasm). bunda mazkur uchburchak tekislik proyeksiyalovchi tekislik vaziyatga keltiriladi. buning uchun chizmada ∆cde tekislikning biror bosh chizig‘iga, masalan, c1(c′1′,c″1″) frontaliga perpendikulyar qilib yangi o1x1 proyeksiyalar o‘qini o‘tkaziladi. uchburchakning c′1d′1e′1 to‘g‘ri chiziq kesmasi tarzida proyeksiyalangan proyeksiyasi va kesmaning a′1b′1 yangi proyeksiyalari yasaladi. ularning o‘zaro kesishgan f′1 nuqtasi belgilanadi, so‘ngra f nuqtaning frontal f″ va gorizontal f′ proyeksiyalarini yasaladi. 4 12.5-rasm. 12. 6-rasm. 12.7-rasm. 1. almashtirish usuli aylantirish usulidan qanday farq qiladi? proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usulida geometrik shaklning dastlabki fazoviy vaziyati saqlanib qoladi proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usulida geometrik shaklning dastlabki fazoviy vaziyati o`zgaradi proyeksiyalar tekisliklari almashtirish usulida qo`zg`almas hisoblanadi proyeksiyal ar tekisliklari almashtirish usulida yangi proeksiyalar tekisliklarig a jipislashtiril adi 2. nuqtaning qanday vaziyati topilgan …

5 / 7

umumiy vaziyatdagi p(pn, pv) tekislikni frontal proyeksiyalovch i tekislik vaziyatiga keltirilgan umumiy vaziyatdagi p(pn, pv) tekislikni gorizontal proyeksiyalovch i tekislik vaziyatiga keltirilgan umumiy vaziyatdagi p(pn, pv) tekislikni profil proyeksiyalovc hi tekislik vaziyatiga keltirilgan umumiy vaziyatdagi p(pn, pv) tekislikni frontal tekislik orasidagi burchak topilgan 6. berilgan chizmada qanday shrt bajarilga ab(a′b′, a″b″) to‘g‘ri chiziqning umumiy vaziyatdagi q(qh, qv) tekislik bilan kesishish nuqtasi yasalgan ab(a′b′, a″b″) to‘g‘ri chiziqning umumiy vaziyatdagi q(qh, qv) tekislik bilan almashtirish usuli ko`rsatilgan ab(a′b′, a″b″) to‘g‘ri chiziq umumiy vaziyatdagi q(qh, qv) tekislik bilan perpendikulyar vaziyatga keltirilgan ab(a′b′, a″b″) to‘g‘ri chiziq bilan umumiy vaziyatdagi q(qh, qv) tekislik orasidagi burchak aniqlangan 7. qanday masala sharti a(a′,a″) a(a′,a″) a(a′,a″) a(a′,a″) 6 bajarilgan nuqtadan ∆bcd(∆b′c′d′, ∆b″c″d″) tekislikkacha bo‘lgan masofani aniqlangan nuqtadan ∆bcd(∆b′c′d′, ∆b″c″d″) tekislikkacha bo‘lgan burchak aniqlangan nuqtadan ∆bcd(∆b′c′d ′,∆b″c″d″) tekislikkacha bo‘lgan masofaning gorizontal proeksiyasi aniqlangan nuqta bilan ∆bcd(∆b′ c′d′,∆b″c″ d″) tekislikning gorizontal proeksiyasi dagi haqiqiy kattaligi aniqlangan 8. qanday masala sharti …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli"

1 m12: proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli. o’quv mashg’ulotining maqsadi: proyeksiyalar tеkisliklarini almashtirish usulida masalalar yechish haqidagi materiallarni talabalarga o‘rgatish. talabalarning e'tiborini jalb etish va bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor savollar -proyeksiyalar tekisliklarni almashtirish usulining mohiyati nimadan iborat? -umumiy vaziyatdagi uchburchakning haqiqiy kattaligini yasash uchun proyeksiyalar tekisliklari ketma-ket qanday vaziyatlarda almashtiriladi? vizual materiallar 1-savol. proyeksiyalar tekisliklarining bittasini almashtirish. proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usulida geometrik shaklning dastlabki fazoviy vaziyati saqlanib qoladi. proyeksiyalar tekisliklari berilgan geometrik shaklga nisbatan xususiy (parallel yoki perpendik...

This file contains 7 pages in PDF format (619.3 KB). To download "proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: proyeksiyalar tekisliklarini al… PDF 7 pages Free download Telegram