global iqtisodiyotning o‘zgaruvchan konturlari va drayverlari

PDF 6 pages 76.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 6
global iqtisodiy rivojlanish.cdr ii bob. global iqtisodiyotning o‘zgaruvchan konturlari va drayverlari 2.1. iqtisodiyotning globallashuvi nazariyalarining transformatsiyalashuvi va xususiyatlari turli qit’alardagi atmosfera haroratining ko‘tarilishi va boshqa anomaliyalar bilan kuzatilayotgan tabiiy ofatlar ob-havo tizimining keskin o‘zgarayotganligini ko‘rsatadi. bunday o‘zgarishlar chegaralari endi yil fasllariga qarab odatiy tebranishlarni o‘z ichiga olmaydi, uning ichida oldindan bashorat qilinmagan yangi jarayonlar yuzaga kelmoqdaki, bu mavjud tizimning odatdagi tuzilmalari o‘zgarayot- ganligini va ularni tushuntiruvchi nazariyalar eskirayotganini ko‘rsa- tadi. tabiiy o‘zgarishlar bilan birga siyosiy hamda iqtisodiy o‘zga- rishlar qonuniyatlarida ham yuqoridagi kabi tizim o‘zgarishlari yuz berayotganligini ko‘rish mumkin. shunisi xarakterliki, so‘nggi yillarda iqtisodiy globallashuvning salbiy jihatlarini tanqidiy baholash kuchaydi va bu jarayondagi ziddiyatlarni tahlil qilish g‘arb olimlari, shuningdek, o‘z hukumatlari va nufuzli xalqaro tashkilotlarda muhim lavozimlarni egallagan amaliy siyosatchilar tomonidan ham avj oldi. ana shunday tanqidchilarning yorqin misoli sifatida 2001-yilda asimmetrik axborotli bozorlar yo‘nalishidagi tadqiqotlari uchun nobel mukofoti sovrindori bo‘lgan j.stiglitsni ko‘rsatish mumkin. j.stiglits iqtisodiy fanlarning yangi tarmog‘i hisoblanuvchi …
2 / 6
n holda, u o‘zining “globalizatsiya va uning nomutanosibliklari” nomli mono- grafiyasida shunday deydi: “men globalizatsiya ya’ni erkin savdo va 58 milliy iqtisodiyotlarning yaqinroq integratsiyalashuvi yo‘lidagi to‘siq- larni olib tashlash yo‘lidagi kuch bo‘lishi mumkin, deb hisoblayman va u yer yuzidagi barcha odamlarning hayotini yaxshilash mumkin bo‘lgan rivojlanish salohiyatiga ega. globallashuvning salbiy ta’siri rivojlanayotgan mamlakatlarga mafkuraviy siyosat tufayli yetkazilgan zarardan emas, balki global savdo tizimiga xos adolatsizliklardan xabardorlik hamdir. bugungi kunda rivojlangan mamlakatlarning ikkiyuzlamachiligi, adolatsizligi ayon bo‘lib qoldi, bu - o‘z bozorlarini yopiq qoldirgan holda, turli yordamlar bahonasida rivojlanayotgan mamlakatlarni o‘z mahsulotlari uchun bozorlarni ochishga majbur qilishda ko‘rinadi. hozirgi vaqtda bu ikkiyuzlamachi siyosatni faqat tor egoistik monopol manfaatlari rivojlangan mamlakatlarning yopiq bozorlariga bog‘liq bo‘lgan kishilargina oqlaydilar. bunday siyosat boylarni boyitib, kambag‘allarni yanada kambag‘allashtirishi va o‘sib borayotgan norozilikni yanada kuchaytirishi ko‘pchilikka ayon bo‘lib bormoqda”. tabiiy o‘zgarishlar jamiyat haqidagi oldingi bilimlarning haqiqat- ligini shubha ostiga oladigan chuqur ijtimoiy o‘zgarishlar bilan birga keladi. xxi asrda …
3 / 6
an aytib bo‘lmasligini juda aniq aks ettirayotgani tasodifiy emas. turbulentlik (lotincha “turbulentus” - turbulent, tartibsiz) - suyuqliklar va gazlarga xos hodisa bo‘lib, ularning oqimlarida turli kattalikdagi ko‘plab quyunlar hosil bo‘ladi, natijada ularning gidro- dinamik va termodinamik xususiyatlari odatdagi ko‘rsatkichlardan tashqariga chiqadigan tebranishlarni boshdan kechiradi14. bu atama 14 большой энциклопедический словарь. 2-е российская энциклопедия; спб.: норинт, 1998. 59 изд., перераб. - с. 1233. и доп. м.: большая jismoniy va ijtimoiy muhitda yuz berayotgan tasodifiy o‘zgarishlarni tavsiflash uchun ishlatiladi. jahon siyosatida turbulentlik tushunchasini globallashuvning transformatsion nazariyasi asoschilaridan biri - amerikalik siyosat- shunos j.rozenau taklif etgan bo‘lib, u 1990-yilda ko‘rib o‘tilayotgan holatni keng yorituvchi “jahon siyosatida turbulentlik: o‘zgarishlar va davomiylik nazariyasi” asarini nashr etdi15. bu tushunchaga ko‘ra, jahon tizimi keskin o‘zgarishlar natijasida yuqori tanglikni boshdan kechirmoqda, bu esa jahon siyosatini qo‘llab-quvvatlovchi tuzilmalar va jarayonlarni beqaror holga keltirib, ularni qayta tashkil etmoqda. tizimning odatiy o‘zgarishlari anomaliyalar bilan almashtiriladi, tashkil etilgan tuzilmalar tarqalib ketadi, yangi …
4 / 6
ologiyalarning rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan industrial jahon tartibidan postindustrial jahon tartibiga o‘tish; - transmilliy xarakterga ega bo‘lgan atmosferaning ifloslanishi, terrorizm, narkotrafik, valyuta inqirozlari va oits kabi hodisalarning paydo bo‘lishi; - davlatlarning tobora yirik xalqaro masalalar bilan uzviy bog‘ligi ortishi natijasida o‘z vakolati doirasida yirik siyosiy masalalarni samarali hal eta olmasligi; - barcha tashkiliy darajalarda markazdan qochish tendensiya- larining keng tarqalishi; 15 rosenau j.n. turbulence in world politics. a theory of change and continuity. - princeton (n. j.): princeton university press, 1990. - 480 p. 60 - dunyoni idrok qilishning o‘zgarishi va dunyo aholisi tahliliy qobiliyatining ortishi. nemis siyosatshunosi xanns maull turbulentlikni quyidagi uchta keng qamrovli tendensiya ta’siridagi xalqaro munosabatlarning globallashuvi oqibatlari sifatida tavsiflaydi: - geosiyosatning geoiqtisodiyot ustidan hukmronligi; - davlatlararo munosabatlardan jamiyat va transmilliy sohaga tobora ko‘proq o‘tayotgan global xavfsizlik muammosining muta- tsiyalari; - turli qadriyatlar tizimi va mafkuralar o‘rtasidagi ziddiyatlar intensivligining ortib borishi16. uning fikricha, yuqori o‘zaro bog‘liqlik bilan …
5 / 6
hbu yagona kuchning jahon miqyosida tartibni saqlash va maqsadlariga erishish imkoniyatlari cheklangan. masalan, aqsh imkoniyatlari turli soha- larni tobe uchun yetarli harbiy kuchga ega, biroq yuz berayotgan vazi- yatlarning aksariyatini harbiy kuch bilan barqarorlashtirib bo‘lmaydi. global jarayonlarining murakkablashib borishi sharoitida jahon miqyosida hokimiyatni jamlash masalasi dolzarb bo‘lib qoladi. shu bois muayyan muammolarni hal etishga qaratilgan xalqaro tuzilmalar oldingi o‘ringa chiqadi va ularning hamkorligi jahon siyosatida yuzaga 16 maull h.w. world politics in turbulence // internationale politik und gesellschaft online. 2011, n.1. - p. 11-25. - http://library.fes.de/pdf-files/ipg/ipg-2011-1/2011-103 a maull.pdf 17 rosenau j.n. along the domestic-foreign frontier: exploring governance in a turbulent world. - cambridge: cambridge university press, 1997. - p. 144-173 61 http://library.fes.de/pdf-files/ipg/ipg-2011-1/2011-1__03_a_maull.pdf kelayotgan tahdid va qiyinchiliklarni bartaraf etishga samarali ta’sir ko‘rsatadi. siyosiy turbulentlikka avval belgilangan tartib va madaniy an’ana- lar qarshilik ko‘rsatadi. mavjud tartibni saqlovchi kuchlar va transformatsiyaga intiluvchi kuchlar o‘rtasidagi kurash natijalarini bashorat qilish uchun turbulentlik tushunchasi ichidagi mavjud …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "global iqtisodiyotning o‘zgaruvchan konturlari va drayverlari"

global iqtisodiy rivojlanish.cdr ii bob. global iqtisodiyotning o‘zgaruvchan konturlari va drayverlari 2.1. iqtisodiyotning globallashuvi nazariyalarining transformatsiyalashuvi va xususiyatlari turli qit’alardagi atmosfera haroratining ko‘tarilishi va boshqa anomaliyalar bilan kuzatilayotgan tabiiy ofatlar ob-havo tizimining keskin o‘zgarayotganligini ko‘rsatadi. bunday o‘zgarishlar chegaralari endi yil fasllariga qarab odatiy tebranishlarni o‘z ichiga olmaydi, uning ichida oldindan bashorat qilinmagan yangi jarayonlar yuzaga kelmoqdaki, bu mavjud tizimning odatdagi tuzilmalari o‘zgarayot- ganligini va ularni tushuntiruvchi nazariyalar eskirayotganini ko‘rsa- tadi. tabiiy o‘zgarishlar bilan birga siyosiy hamda iqtisodiy o‘zga- rishlar qonuniyatlarida ham yuqoridagi kabi tizim o‘zgarishlar...

This file contains 6 pages in PDF format (76.6 KB). To download "global iqtisodiyotning o‘zgaruvchan konturlari va drayverlari", click the Telegram button on the left.

Tags: global iqtisodiyotning o‘zgaruv… PDF 6 pages Free download Telegram