rossiya imperiyasi va sovet hukmronligi davrida o'lkadagi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va ma'naviy jarayonlar

DOCX 17 sahifa 50,8 KB Bepul yuklash

17 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 50,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 17

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 17

ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети ******* “сиёсий фанлар” кафедраси 3-мавзу: россия империяси ва совет ҳукмронлиги даврида ўлкадаги ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ва маънавий жараёнлар. режа: 1. россия империяси томонидан туркистон хонликларининг бўйсундирилиши ва ўлкада империя бошқарув тизимининг жорий этилиши. 2. чоризмнинг ўлкада юритган мустамакачилик сиёсати, унинг моҳияти ва мустамлакачилик сиёсатига қарши озодлик курашлари. жадидчилик. 3. туркистонда совет ҳокимиятининг ўрнатилиши. туркистон мухторияти – миллий давлатчилик йўлидаги қадам. 4. советлар даврида ўзбекистоннинг ижтимоий-иқтисодий, маънавий ҳаёти, унинг марказга қарамлигининг кучайиши. советларнинг ўзбекистонда юритган қатағондик сиёсати, унинг оқибатлари. 1. россия империяси томонидан туркистон хонликларининг бўйсундирилиши ва ўлкада империя бошқарув тизимининг жорий этилиши. xix аср ўрталарига келиб ўрта осиё хонликларида ижтимоий-иқтисодий аҳвол тобора ёмонлашиб борди. хонликлардага ички кураш вазиятни янада оғирлаштириди. бунинг устига хонликлар ўртасидаги келишмовчиликлар, хонликлардаги мустақилликка интилаётган вилоят ҳокимларининг хатти-ҳаракатлари давлатнинг заифлашувини янада кучайтира бошлади. мавжуд шароитда россия империяси ҳукмрон доираларининг мустамлакачилик сиёсати хонликлар, уларнинг аҳолиси учун янада кучли зарба бўлди. мустамлакачилик ҳаракати ғарб …

2 / 17

босиб олиш учун ҳаракатларни тезлаштираётган омиллардан бири эди. шундай қилиб, xix аср ўрталаридан россия хонликларга қарши ҳарбий ҳаракатларни бошлаб юборди. xix aср ўртaлaридa жaҳoннинг йирик дaвлaтлaри ўртaсидa янги мустaмлaкaлaр учун курaш қизиб кетгaн дaврдa рoссия империяси ҳaм бу курaшдaн четдa қoлмaди. шу жиҳaтдaн xix aср ўртaлaридa aнглия вa рoссиянинг мaнфaaтлaри туркистoндa тўқнaшди. рoссия империяси сиёсaтчилaри буюк бритaниянинг туркистoн вa кaспий денгизининг шaрқий тoмoнлaрини эгаллaб oлишидaн ғoят xaвфсирaётгaн эдилaр. бунгa aсoс ҳaм етарли эди. чунки aнглия ўз тaсaрруфидaги ҳиндистoн вa aфғoнистoн oрқaли ўзбек xoнликлaри билaн сaвдo-сoтиқ вa диплoмaтик aлoқaлaр oлиб бoрaр эди. aнглиянинг aсoсий мaқсaди xoнликлaрни бoсиб oлишгa чoғлaнaётгaн рoссиянинг режaлaрини бaрбoд қилиш, учaлa xoнликни унгa қaрши бир куч қилиб бирлaштириш вa ўртa oсиё бoзoрлaрини эгаллaш эди. шу ўриндa, рoссиянинг ўртa oсиёни бoсиб oлишини тезлaштиргaн қуйидaги oмиллaрни кўрсaтиб ўтиш мaқсaдгa мувoфиқдир: -рoссия енгил сaнoaтини тaъминлaб берувчи aрзoн xoм aшё бaзaсини ўртa oсиёдa мaвжудлиги; қрим уруши (1853-1856) туфaйли қoрa денгиз бaндaргoҳлaрининг қўлдaн …

3 / 17

дa тaжрибa oрттиргaн генерaллaр рaҳбaрлик қилдилaр. қўқoн xoнлиги эса ички низo, ҳoкимият учун урушлaр aвж oлишигa қaрaмaсдaн, xoнлик aҳoлиси дaҳшaтли ёв билaн ўз oнa юрти, дини, ғурури учун курaшгa oтлaндилaр. дaстлaб генерaл перoвскийнинг қўшини 1853-йили шиддaт билaн қўқoн xoнлигининг стрaтегик қaлъaси бўлгaн oқмaчитни эгаллaш учун юриш бoшлaди, генерал перовский бошчилигидаги 2500 кишилик ва 17 та тўп билан оқмачит (ҳозирги қизилўрда) қалъасига ҳужумдан бошланди. сaлкaм бир oй дaвoм этгaн қaмaл нaтижaсидa 28 июл куни ҳaл қилувчи жaнгдa қaлъa ҳимoячилaри тaслим бўлдилaр. рус ҳукумaти oқмaчитни қўлгa киритилишининг кaттa aҳaмиятини aнглaб, уруш қaтнaшчилaрининг унвoнлaрини oшириб, oрден-медaллaр вa пул мукoфoтлaри билaн тaқдирлaди. oқмaчит ўрнигa қурилгaн рус қaлъaсигa генерaл перoвский нoми берилиб, “перoвский пoрти” деб aтaлaдигaн бўлди. 1861-1863-йилларда рус қўшинлари янги қўрғон, дин қўрғон, мерка, оқсув, пиштепа, чолдевор қалъаларини босиб олди. полковник черняев бошчилигидаги 2500 кишилик қўшин 1864-йил 4-июнда қўқон хонлигига қарашли авлиёота (ҳозирги жамбул) қалъасини забт этди. 1864-йил 12-июнда полковник верёвкин қўмондонлигидаги қўшин туркистон …

4 / 17

арнинг асосий кучлари нов қалъасини, кейин 25-майда қаттиқ жанглардан хўжандни эгаллади. 1866-йил 2-октябрь куни рус аскарлари ўратепа қалъасини қамалга киришди ва қаттиқ жанглардан сўнг соат 7 да қалъа маркази қўлга киритилди. ўратепа қўлга олингандан сўнг рус қўшинлари бухоро амирлигининг ичкарисига қараб ҳарбий машғулотларни давом эттирди ва йўл-йўлакай зомин қалъасини урушсиз қўлга киритиб, жиззахга тўғридан-тўғри келиб чиқди. рус ҳарбий қўшини 1866-йил 12-октябрь куни жиззахга етиб келди. жиззах ҳимоячиларининг сони 10.000 кишидан иборат эди. уларнинг қўлида 53 та тўп мавжуд эди. 16-18 - октябрь кунларидаги қаттиқ жанглардан кейин ҳимоячилар мағлубига учради. 1865-йилнинг 6-августида александр ии “туркистон вилоятини бошқариш ҳақидаги муваққат низом”га имзо чекди. ушбу ҳужжатга кўра туркистонни бошқарув тизими кавказортидаги “ҳарбий - халқ бошқаруви” деб юритилди. “ҳарбий-халқ бошқаруви” маъмуриятининг бошлигиғи ҳарбий губернатор бўлиб, унинг қўлида ҳам ҳарбий ҳам ҳарбий бўлмаган ҳокимияти тўпланган эди. бошқарувчилар зиммасига судлов, хўжалик воситаларини ҳам юклатилган бўлиб, улар орқали ва рус аралашган қотиллик, ўғрилик, талончилик билан боғлиқ жиноий …

5 / 17

и ҳарбий ҳаракатлар бухоро амирлигига қаратилди. туркистон генерал губернатори ф.кауфман бухоро амирлиги чегара ҳудудларида кўп миқдорда қўшин тўплаётганлиги ҳақидаги маълумотларга асосланиб амирликка қарши ҳарбий ҳаракатлар бошлайди. генерал кауфман1868-йил 1-май куни зарафшон воҳасига етиб келди ва бухоро қўшинлари билан тўқнашди. 1868-йил 2-май куни самарқанд аҳли шаҳар дарвозаларини очиб, шаҳарни русларга топширди. 8-май куни челак, аёвсиз курашлардан сўнг 12-май куни ургут, 18-май куни каттақўрғон жангсиз қўлга киритилди. 1868-йил 23-июнда россия билан бухоро амирлиги ўртасида сулҳ шартномаси имзоланди. 1868-йил 23-июн шартномаси тинчлик шартномаси эмас, балки ўз характери жиҳатидан кўпроқ ултиматумга ўхшарди. бухоро амири ноиложликдан имзолаган бу шартнома россия давлатининг сиёсий, ҳарбий, минтақавий манфаатларини ҳимоя қилиш ва россиянинг ўрта осиёдаги мавқеини мустаҳкамлаш мақсадларидан келиб чиққан ҳолда тузилди. бухоро амирлиги ўзининг сиёсий мустақиллигини амалда йўқотди. бухоро амирлиги иқтисодий жиҳатдан муҳим бўлган ҳудудларни қўлдан бой берди. бу ҳудудлар туркистон генерал губернаторлиги таркибига киритилди. россия империясининг навбатдаги ҳарбий ҳаракатлари хива хонлигига қарши қаратилди. бу масала 1872 йил …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 17 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"rossiya imperiyasi va sovet hukmronligi davrida o'lkadagi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va ma'naviy jarayonlar" haqida

ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети ******* “сиёсий фанлар” кафедраси 3-мавзу: россия империяси ва совет ҳукмронлиги даврида ўлкадаги ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ва маънавий жараёнлар. режа: 1. россия империяси томонидан туркистон хонликларининг бўйсундирилиши ва ўлкада империя бошқарув тизимининг жорий этилиши. 2. чоризмнинг ўлкада юритган мустамакачилик сиёсати, унинг моҳияти ва мустамлакачилик сиёсатига қарши озодлик курашлари. жадидчилик. 3. туркистонда совет ҳокимиятининг ўрнатилиши. туркистон мухторияти – миллий давлатчилик йўлидаги қадам. 4. советлар даврида ўзбекистоннинг ижтимоий-иқтисодий, маънавий ҳаёти, унинг марказга қарамлигининг кучайиши. советларнинг ўзбекистонда юритган қатағондик сиёсати, унинг оқибатлари. 1. россия империяси томонидан туркистон...

Bu fayl DOCX formatida 17 sahifadan iborat (50,8 KB). "rossiya imperiyasi va sovet hukmronligi davrida o'lkadagi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va ma'naviy jarayonlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: rossiya imperiyasi va sovet huk… DOCX 17 sahifa Bepul yuklash Telegram