laboratoriya ishi № 2. stoks qonuni yordamida suyuqliklarni qovushoqligini aniqlash

DOCX 7 pages 510.7 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 510.7 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

laboratoriya ishi № 2. stoks qonuni yord amida suyuqliklarni qovushoqligini aniqlash. ishning maqsadi : suyuqlikning qovushoqlik koeffitsientini tajriba yo’li bilan aniqlash va uning molekulyar mexanizmi bilan tanishish.kerakli asbob va materiallar: uzunligi 1 m, diametri 3-4 sm bo’lgan silindrik shisha idish, sekundomer, gliserin (etalon suyuqlik sifatida) diametri 0,3—0,5 sm bo’lgan ko’rg’oshin sharchalar,chizg’ich ish to’g’risida nazariy tushuncha suyuqlikning tarkibi va molekulyar tuzilishiga bog’liq bo’lgan asosiy xossalaridan biri—qovushoqlikdir. qovushoqlikning molekulyar mexanizmini o’rganishda quyidagi manzarani fikran ko’z oldimizga keltiraylik. bizga katta (molekula o’lchamidagi) qatlamlardan tashkil topgan suyuqlik berilgan bo’lib, uning biror qatlamini sirtiga parallel υ1 tezlik bilan siljitaylik. bu xolda xarakatlanuvchi qatlamga tegib turgan qatlam ham unga ergashib, υ2 tezlik bilan ko’chadi. ammo bu υ2- tezlik birinchi qatlamning tezligi υ1 dan kichik bo’ladi. sabab—ikkinchi qatlamning ko’chishiga unga yondoshgan uchinchi qatlam to’sqinlik qiladi. boshqacha qilib aytganda, qatlamlar molekulalari orasida tortishish kuchi bo’lganligi uchun ular bir-birlari bilan o’zaro ta’sirlashadilar, ya’ni yuqoridagi qatlamda joylashgan molekula quyi qatlamdagi …

2 / 7

i qatlamlarga o’tishdagi bitta molekula harakat miqdorining o’zgarishi mδυ ni bir sekund davomida yondosh qatlamlarning biridan ikkinchisiga o’tgan molekulalar soniga ko’paytirib, 1 sek dagi xarakat miqdorlari o’zgarishining yig’indisini topamiz. bu esa qatlamlarni ko’chishga majbur etuvchi tashqi kuchga tengdir. yoki boshqacha qilib aytganda, bu kuch bir qatlamning ikkinchi qatlamga ishqalanish kuchi bo’lib,u qatlamning s yuzasiga va uning - gradientiga proporsionaldir. yuqorida aytilgan kattaliklar orasidagi bog’lanishni nyuton quyidagi ko’rinishda ifodalagan: f=η (1) va uni ichki ishkalanish qonuni deb ataladi. bu yerda tezlik gradienti suyuqlik xarakati yo’nalishiga perpendikulyar yo’nalgandir. agar tezlik gradienti =1 va yuza s=1 ga teng desak, (1) dan ichki ishkalanish koeffitsienti η ning fizikaviy ma’nosi kelib chiqadi. ichki ishqalanish koeffitsienti son jixatdan qatlamlar orasidagi tezlik gradienti 1 birlikka teng bo’lganda ularning 1 birlik yuzasiga ta’sir etuvchi ishqalanish kuchini xarakterlaydi. sgs sistemada qovushoqlik birligi qilib η=1 din-1 sek/1 sm2 -puaz (pz) olinadi. puaz shunday qovushoqlikka tengki, unda tegib turgan qatlamlarning har …

3 / 7

ing xarakatini kuzatish orqali aniqlashga asoslangandir. shunga ko’ra, biror suyuqlik ichidan m massali va g radiusli metall sharchaning r og’irlik kuchi ta’siridagi harakatini olib qaraylik. bu holda sharchaga og’irlik kuchidan tashqari, yana ikkita kuch ta’sir etadi. ulardan biri sharchaga suyuqlikning ichki ishqalanish kuchi fη ikkinchisi suyuqlikka botirilgan sharchani yuqoriga itaruvchi fa apximed kuchi. fishq ichki ishqalanish kuchi stoks qonuniga ko’ra suyuqlik ichida xarakatlanayotgan jism o’lchamiga, uning ʋ tezligiga va suyuqlikning η qovushoqligiga 1-rasm. proporsional bo’lib, uning son qiymati quyidagi tenglikdan topiladi: fishq =6πƞrυ (3) agar sharchaga qo’yilgan kuchlarning teng ta’sir etuvchisi nolga teng bo’lsa, sharchaning suyuqlik ichidagi xarakati tekis bo’lib, unga nisbatan suyuqlikning xarakati laminar (qatlam-qatlam) bo’ladi. xozirgi misolda sharchaning xarakati vertical yo’nalishda bo’lganligidan, unga qo’yilgan barchak uchlar vektorlari uning markazidan o’tuvchi to’gri chiziq bo’ylab joylashib , tekis xarakat shartiga ko’ra, ularning vector yig’indisi nolga teng bo’ladi, ya’ni: +fa +fishq = 0 (4) yoki r og’irlik kuchi yo’nalishiga proeksiyalarda p- …

4 / 7

koeffitsienti temperature va kontsentratsiyaga qanday bog‘liq? asoslab bering. 5. ishqalanish kuchi uchun nyuton formulasini yozing. 6. nyuton va nonyuton suyuqliklari deb nimaga aytiladi? 7. stoks qonunining tibbiyotdagi ahamiyati qanday? 1.qo‘rg‘oshin sharchalardan birining radiusi, shtangensirkul yordamida aniqlanadi 2.a va b orligidagi l masofa o‘lchanadi 3.sharcha suyuqlik satxining o'rtasiga tashlanadi ko'zni yuqorigi belgi ro'parasida tutib turiladi. sharcha yuqorigi belgidan o'tayotgan paytda sekundomer yurgiziladi. darxol dikkat pastki belgiga qaratiladi. sharcha bu belgidan o'tayotganda sekundomer to'xtatiladi. sharchaning l masofani bosib o'tishi vaqtni aniqlanadi. image4.wmf oleobject3.bin image5.wmf oleobject4.bin image6.png image7.wmf oleobject5.bin image8.wmf oleobject6.bin image9.wmf oleobject7.bin image13.wmf oleobject8.bin image1.jpeg image2.wmf oleobject1.bin image3.wmf oleobject2.bin image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg dx d j r h g r sh r p 3 3 4 g r r p 3 3 4 g r j r r 9 ) ( 2 0 2 - 100 h h d dx d j s dx d j

5 / 7

laboratoriya ishi № 2. stoks qonuni yordamida suyuqliklarni qovushoqligini aniqlash - Page 5

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "laboratoriya ishi № 2. stoks qonuni yordamida suyuqliklarni qovushoqligini aniqlash"

laboratoriya ishi № 2. stoks qonuni yord amida suyuqliklarni qovushoqligini aniqlash. ishning maqsadi : suyuqlikning qovushoqlik koeffitsientini tajriba yo’li bilan aniqlash va uning molekulyar mexanizmi bilan tanishish.kerakli asbob va materiallar: uzunligi 1 m, diametri 3-4 sm bo’lgan silindrik shisha idish, sekundomer, gliserin (etalon suyuqlik sifatida) diametri 0,3—0,5 sm bo’lgan ko’rg’oshin sharchalar,chizg’ich ish to’g’risida nazariy tushuncha suyuqlikning tarkibi va molekulyar tuzilishiga bog’liq bo’lgan asosiy xossalaridan biri—qovushoqlikdir. qovushoqlikning molekulyar mexanizmini o’rganishda quyidagi manzarani fikran ko’z oldimizga keltiraylik. bizga katta (molekula o’lchamidagi) qatlamlardan tashkil topgan suyuqlik berilgan bo’lib, uning biror qatlamini sirtiga parallel υ1 tezl...

This file contains 7 pages in DOCX format (510.7 KB). To download "laboratoriya ishi № 2. stoks qonuni yordamida suyuqliklarni qovushoqligini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: laboratoriya ishi № 2. stoks qo… DOCX 7 pages Free download Telegram