yo‘l harakati xavfsizligi sohasidagi hujjatlar tarixi

DOCX 9 pages 252.6 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 252.6 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

1-mavzu. yo‘l harakati xavfsizligi sohasidagi qonun hujjatlari. reja: 1.yo‘l harakati xavfsizligi sohasidagi qonun hujjatlari tarixi. 2.respublikamizda yo’l harakati xavfsizligi to’g’risidagi qonun hujjatlarining roli va ahamiyati. shahar transportini tartibga solish bo’yicha qadimgi rimda yuliy sezar tomonidan amalga oshirilgan. uning farmoni bilan miloddan avvalgi 50-yillarda shaharning ayrim ko’chalarida bir tomonlama harakat joriy etilgan edi. quyosh chiqqandan boshlab “ish kuni” tugagunga qadar (quyosh botishidan taxminan ikki soat oldin) shaxsiy aravalarning harakatlanishi taqiqlab qo’yilgan. tashrif buyiruvchilar transport vositalarini shahar tashqarisida qoldirishlari va rim bo’ylab piyoda sayr qilishlari kerak edi. imperiya yo’llarida chap tomondan haydash joriy qilingan, bu esa o’ng (qurolli) qo’lni bo’sh qoldirish imkonini bergan. shu bilan birga, ushbu qoidalarga rioya etilishini nazorat qilish bo’yicha maxsus xizmat ham tashkil etilgan va ular asosan ozod qilinganlar orasidan sobiq o’t o’chiruvchilardan jalb qilingan. bunda yo’l nazoratchilarining asosiy vazifalari transport vositalari egalari o’rtasidagi nizo va janjallarning oldini olishdan iborat bo’lgan. ko’pgina chorrahalar tartibga solinmagan bo’lib, zodagonlar shahar …

2 / 9

gaz chiroqlar yoqilgan. semaforga qo’lbola xizmatkor tayinlangan bo’lib, uning vazifalari qanotni ko’tarish-tushirish va chiroqni aylantirishni o’z ichiga olgan. biroq, qurilmaning texnik tatbiq etilishi muvaffaqiyatsiz bo’ldi: ko’tarish mexanizmi zanjirining tovushi shunchalik kuchli ediki, hatto o’tib ketayotgan otlar qochib ketishgan. 1865-yilda britaniya parlamenti qonun qabul qildi, unga ko’ra transport tezligi 6 km/soat bilan cheklandi va odam qizil bayroq ko’tarib mashina oldidan yurishi kerak edi. boshqa ma’lumotlarga ko’ra, “qizil bayroq” qoidasi faqat 1896 yilda, tezlikni 23 km/soatgacha oshirish va uch kishilik ekipaj (haydovchi, yordamchi va o’t o’chiruvchi) bo’lishi talabini bekor qilish bilan birga bekor qilingan. yengil dvigatelli transport vositalari (og’irligi 3 tonnagacha) otsiz transport vositalari, ya’ni avtomobillar va lokomotivlar o’rtasidagi farq qonuniy ravishda tan olindi, bu britaniya avtomobil sanoatining rivojlanishiga turtki berdi. tezlik chegarasi 1903 yilda yana oshirildi va bunday qonunlar buyuk britaniyada faqat 1930 yilda bekor qilindi. 1893-yil 14-avgustda fransiyada avtomobillar uchun birinchi yo’l harakati qoidalari qabul qilingan. zamonaviy yo’l belgilarining prototiplarini …

3 / 9

ydo bo’la boshladi. 1920 yillarda amerika qo’shma shtatlarda avtotransport vositalarining javobgarligini majburiy sug’urtalash paydo bo’ldi - transport vositalari egalarining ulardan foydalanish va jabrlanuvchilarning mulki, sog’lig’i yoki hayotiga zarar yetkazishi natijasida kelib chiqadigan majburiyatlar uchun fuqarolik javobgarligi bilan bog’liq majburiy sug’urta turi joriy qilindi. 2-rasm: 1914 yilda qo’shma shtatlarda ikkita signalli (yashil va qizil) birinchi elektr svetoforlar hozirgi ko’rinishdagi uch xil rangda ishlaydigan ilk svetoforlar 1920 yilda ixtirochilar uilyam pots va jon f.harris tomonidan ishlab chiqildi (3-rasm). bunday svetoforlar birinchi bo’lib aqshning detroyt hamda nyu-york shahridagi chorrahalarga o’rnatilgan. o’sha paytda pots va harris o’z svetoforiga patent olmagan edilar. aqshda uch xil rangda ishlaydigan svetoforga ilk patentni 1923 yilda garret morgan olgan. u avtomobil va ot qo’shilgan aravaning to’qnashuviga guvoh bo’lgach pots va harrisning ixtirosidan bexabar holda uch xil rangda yonadigan svetofor tayyorlaydi. shu tariqa garret morgan svetofor uchun patent olgan birinchi ixtirochi sifatida tarixda qolgan. 3-rasm: uch xil rangda ishlaydigan ilk …

4 / 9

bra” deb nomlanadi. jahon yo’l harakati xavfsizligiga navbatdagi 1949 yilda jenevada bo’lib o’tgan xalqaro konferensiyada qabul qilingan “yo’l harakati to’g’risida”gi konvensiya va “yo’l belgilari va signallari to’g’risida”gi protokol bo’ldi. ushbu protokol asosida barcha davlatlar o’z yo’l harakati qoidalarini ishlab chiqishni boshladilar. ammo yo’l harakati qoidalari tarixidagi eng muhim kun 1968 yil 8 noyabrda, bmtning vena shahrida bo’lib o’tgan yo’l harakati bo’yicha konferensiyasida 68 ta davlat, shu jumladan sssr vakillari tomonidan imzolangan “yo’l harakati to’g’risidagi konvensiya” qabul qilingan kichik o’zgartirish va qo’shimchalar bo’lib, unga hali ham amal qilinadi. yo’l harakati xavfsizligi sohasida vaziyatga ta’sir ko’rsatuvchi asosiy omillar xavfsizlikning muhim elementi sifatida yaqqol ko’zga tashlanadi. jumladan: · yo’l harakati xavfsizligi sohasidagi huquqiy munosabatlarni tartibga soluvchi normativ-huquqiy bazaning sifati va ma’lum bir tarixiy davrda uning amaliy samaradorligi; · transportda haydovchilarni malakali ishtirok etishga tayyorlash darajasi; · yo’llardan foydalanuvchilarning huquqiy ongi darajasi va ularning yo’llarda o’zini tutish madaniyati; · ko’cha-yo’l tarmoqlarining holati; · yo’l …

5 / 9

tlaridan himoya qilish darajasini aks ettiradi. aholining tobora ortib borayotgani, jamoat transportining kamayishi va shaxsiy transport vositalarining ko’payishi, zamonaviy transport oqimlari uchun mo’ljallanmagan transport vositalarining ko’payishi yo’l-transport xodisalari sonining ortib ketishiga olib keladi. bunday holatlarda qonunchilikni, aniqrog’i ma’muriy omillarni yanada takomillashtirish maqsadida yo’l harakati xavfsizligiga ta’sir etuvchi omillarni tahlil qilish maqsadga muvofiqdir. yo’l harakati xavfsizligi sohasidagi huquqbuzarliklarning aksariyati ma’muriy huquqbuzarliklar bo’lib, bu kabi munosabatlarni tartibga soluvchi ma’muriy-huquqiy normalar mavjuddir. yo’l harakati xavfsizligiga ta’sir etuvchi quyidagi asosiy omillardir: ya’ni, yo’llarda ma’lum bir muhitda ishlaydigan odam, avtomobil, yo’l bir qator elementlarni o’z ichiga olgan murakkab dinamik tizim mavjuddir.yagona avtomobil transport tizimining ushbu elementlari bir-biri bilan muayyan munosabatda bo’lib, yaxlitlikni tashkil etadi. ular o’z navbatida baxtsiz hodisalarga olib keladigan xavf omillarini shakllantiradilar. bundan ko’rinib turibdiki, aksariyat holatlarda yo’l-transport xodisalarining sabablari aynan inson omili hisoblanadi. tahlillarga asosan baxtsiz hodisalarning sababi yo’lning nosozligi, avtomobilning texnik nosozligi, svetofor nosozligi va boshqalar sabablar juda kam uchraydi. 1999-yil …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yo‘l harakati xavfsizligi sohasidagi hujjatlar tarixi"

1-mavzu. yo‘l harakati xavfsizligi sohasidagi qonun hujjatlari. reja: 1.yo‘l harakati xavfsizligi sohasidagi qonun hujjatlari tarixi. 2.respublikamizda yo’l harakati xavfsizligi to’g’risidagi qonun hujjatlarining roli va ahamiyati. shahar transportini tartibga solish bo’yicha qadimgi rimda yuliy sezar tomonidan amalga oshirilgan. uning farmoni bilan miloddan avvalgi 50-yillarda shaharning ayrim ko’chalarida bir tomonlama harakat joriy etilgan edi. quyosh chiqqandan boshlab “ish kuni” tugagunga qadar (quyosh botishidan taxminan ikki soat oldin) shaxsiy aravalarning harakatlanishi taqiqlab qo’yilgan. tashrif buyiruvchilar transport vositalarini shahar tashqarisida qoldirishlari va rim bo’ylab piyoda sayr qilishlari kerak edi. imperiya yo’llarida chap tomondan haydash joriy qilingan, bu esa o...

This file contains 9 pages in DOCX format (252.6 KB). To download "yo‘l harakati xavfsizligi sohasidagi hujjatlar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: yo‘l harakati xavfsizligi sohas… DOCX 9 pages Free download Telegram