tarix falsafasi

PPTX 21 pages 4.2 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.2 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

tarix falsafasi. tarix falsafasi. 20xx presentation title 2 tarix falsafasi — bu insoniyat tarixining ma’nosi, mazmuni, qonuniyatlari va yo‘nalishini tushunishga qaratilgan falsafiy tahlildir. u tarixiy voqealarni faqat sanalar va faktlar sifatida emas, balki ular ortidagi ichki sabablar, mazmun va taraqqiyot qonuniyatlarini o‘rganadi. qisqacha aytganda, tarix falsafasi quyidagilarni o‘rganadi: • tarix nima? — bu oddiy voqealar ketma-ketligi emas, balki insoniyat tafakkuri, madaniyati va jamiyatining rivojlanish yo‘li. • tarixda qonuniyat bormi? — voqealar tasodifmi yoki ular ma’lum mantiqqa asoslanganmi? • inson taqdiri va jamiyat taraqqiyoti qanday bog‘langan? • tarixni kim yaratadi? — buyuk shaxslar, omma, yoki ijtimoiy kuchlar? tarix falsafasining predmeti — bu insoniyat tarixining mazmuni, rivojlanish qonuniyatlari, sabab-oqibat bog‘liqliklari, va tarixiy jarayonlarning ma’nosini o‘rganishdir. u quyidagi savollarga javob izlaydi: • insoniyat tarixining ichki harakatlantiruvchi kuchlari nima? • tarixiy jarayonlar qanday qonuniyatlar asosida kechadi? • tarixda taraqqiyot bormi yoki u takrorlanadimi? • tarixda shaxs va jamiyatning o‘rni qanday? asosiy tushunchalar: • qonuniyat …

2 / 21

mazmuni, maqsadi va qonuniyatlarini falsafiy jihatdan tahlil qiladi.asosiy savol: “nima bo‘lgan?”,asosiy savol: “nega bunday bo‘lgan?” va “bu nimani anglatadi?”dalillar, hujjatlar va faktlarga asoslanadi.,falsafiy tafakkur, umumlashtirish va mantiqiy tahlilga asoslanadi.tarixchilar tomonidan yoziladi.,falsafachilar yoki falsafiy yondashuvga ega tarixchilar tomonidan ishlab chiqiladi.masalan: ikkinchi jahon urushi tafsilotlari.,masalan: urushlar insoniyat taraqqiyotiga qanday ta’sir qilgan? 20xx presentation title 5 tarix falsafasining ikki asosiy yo‘nalishi tarix falsafasi odatda ikkita asosiy yo‘nalishga bo‘linadi: 1. ratsionalistik (yoki spekulyativ) yo‘nalish • tarixning umumiy qonuniyatlari, maqsadi va yo‘nalishini aniqlashga harakat qiladi. • tarixiy jarayonlar mantiqiy asosda tahlil qilinadi. • insoniyat taraqqiyoti ma’lum bir yo‘nalishda harakat qiladi deb qaraladi. • vakillar: gegel, marks, herder 2. iratsionalistik (yoki analitik/empirik) yo‘nalish • tarix tasodifiy va murakkab jarayon, uni qat’iy qonunlarga bo‘ysundirish mumkin emas deb hisoblaydi. • tarixiy voqealar tashqi va ichki omillar ta’sirida shakllanadi. • inson harakati, madaniyat, shaxsiy tajriba asosiy rol o‘ynaydi. • vakillar: nietzsche, toynbee, karl popper xulosa: ratsionalistlar tarixda tartib va …

3 / 21

a yuksalish mavjud. mashhur vakillar: • gegel – tarixni “jahon ruhi”ning rivoji sifatida ko‘radi. • herder – har bir xalq tarixiy taraqqiyotning alohida bosqichini ifodalaydi. • karl marks – tarixni iqtisodiy asosdagi sinfiy kurashlar orqali tahlil qilgan. 20xx 9 xulosa: ratsionalistik tarix falsafasi tarixga mantiq va maqsad bilan rivojlanadigan jarayon sifatida qaraydi. keyingi slayd — iratsionalistik tarix falsafasi bo‘ladi. tayyorlaymi? 20xx presentation title 10 albatta! quyida “analitik tarix falsafasi” haqida slaydga mos matn keltiraman: analitik tarix falsafasi mazmuni: analitik tarix falsafasi — bu tarixiy bilim va tushunchalarni mantiqiy tahlil qilishga, til, tushuncha, va dalil asoslarini aniqlashga yo‘naltirilgan yo‘nalishdir. asosiy xususiyatlari: • tarixiy tushunchalarning aniq ma’nosi va mantiqiy tuzilishini o‘rganadi. • “tarixiy voqea”, “sabab”, “izoh”, “dalil” kabi tushunchalarni falsafiy jihatdan tahlil qiladi. • tarixiy bilishning metodologiyasini o‘rganadi — tarix qanday o‘rganiladi, qanday asoslarda ishonchli deb topiladi. • tarixga nazariy asoslarni aniqlash orqali yondashadi. 20xx presentation title 11 mashhur vakillar: • karl …

4 / 21

dernizm – tarixning yagona haqiqatdan iborat emasligi, ko‘plik, talqinlar xilma-xilligi g‘oyalari ilgari surildi. 3. marksistik tarix falsafasining ta’siri • ayrim mamlakatlarda marksistik yondashuv hukmron bo‘ldi. • ammo xx asr o‘rtalaridan boshlab, unga ham tanqidiy munosabat kuchaydi. 4. tarix metodologiyasi rivojlandi • tarixiy izoh, dalil, sabab, tafsir kabi tushunchalarga e’tibor kuchaydi. • tarixni ilmiy tahlil qilish uchun interdisiplinar (bir necha fanlararo) yondashuvlar paydo bo‘ldi. 20xx presentation title 13 xulosa: xx asr tarix falsafasida turli yondashuvlar, tanqidiy qarashlar va filosofik tafsirlar orqali tarixga chuqurroq nazar tashlandi. keyingi slayd — postmodernizm va tarix bo‘ladimi? tayyorlab beraymi? 20xx presentation title 14 aristotel va platonning tarix falsafasiga oid qarashlari platon (mil. avv. 427–347-yillar) • platon tarixga mukammal g‘oya olami asosida yondashgan. • unga ko‘ra, dunyo va tarixiy voqealar — abadiy g‘oyalarning soyalari. • tarixiy voqealar haqiqiy bilim manbai emas, balki muayyan g‘oyaning akslari xolos. • u ideal jamiyat modelini “davlat” (respublika) asarida bayon qilgan. aristotel …

5 / 21

ltiraman: postmodernizm va tarix postmodernizm – bu nima? postmodernizm — xx asrning ikkinchi yarmida shakllangan madaniy-falsafiy yo‘nalish bo‘lib, u haqiqat, bilim, va tushuncha degan an’anaviy qarashlarni shubha ostiga oladi. 20xx presentation title 17 tarixga munosabati: • tarix — yagona haqiqat emas, balki ko‘plab talqinlar yig‘indisi. • har bir tarixiy rivoyat — bu ijtimoiy konstruksiya, ya’ni uni yozuvchi shaxs yoki guruh qarashlari ta’sirida yaratilgan. • ob’ektiv tarix degan tushunchaga ishonilmaydi. • tarix yozuvi — bu matn sifatida qaraladi, u ham adabiyotdek talqinga ochiq. asosiy vakillar: • michel foucault – tarixiy bilimlar ham hokimiyat bilan bog‘liq, har bir davr o‘z “haqiqat tizimi”ni yaratadi. • jean-françois lyotard – “katta rivoyatlar” (yagona haqiqatlar) davri tugadi, endi ko‘plik va parcha-parchalik davri. • hayden white – tarixiy matnlar badiiy tuzilmaga ega, tarix yozuvi ham bir turdagi hikoya. xulosa: postmodernizm tarixga ko‘pchilik qarashlar, subyektivlik va muallif pozitsiyasi asosida qaraydi. tarix — bu haqiqat emas, talqinlar maydoni. keyingi …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarix falsafasi"

tarix falsafasi. tarix falsafasi. 20xx presentation title 2 tarix falsafasi — bu insoniyat tarixining ma’nosi, mazmuni, qonuniyatlari va yo‘nalishini tushunishga qaratilgan falsafiy tahlildir. u tarixiy voqealarni faqat sanalar va faktlar sifatida emas, balki ular ortidagi ichki sabablar, mazmun va taraqqiyot qonuniyatlarini o‘rganadi. qisqacha aytganda, tarix falsafasi quyidagilarni o‘rganadi: • tarix nima? — bu oddiy voqealar ketma-ketligi emas, balki insoniyat tafakkuri, madaniyati va jamiyatining rivojlanish yo‘li. • tarixda qonuniyat bormi? — voqealar tasodifmi yoki ular ma’lum mantiqqa asoslanganmi? • inson taqdiri va jamiyat taraqqiyoti qanday bog‘langan? • tarixni kim yaratadi? — buyuk shaxslar, omma, yoki ijtimoiy kuchlar? tarix falsafasining predmeti — bu insoniyat tarixining maz...

This file contains 21 pages in PPTX format (4.2 MB). To download "tarix falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarix falsafasi PPTX 21 pages Free download Telegram