tarix falsafasi

PPTX 21 pages 4.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 21
tarix falsafasi. tarix falsafasi. 20xx presentation title 2 tarix falsafasi — bu insoniyat tarixining ma’nosi, mazmuni, qonuniyatlari va yo‘nalishini tushunishga qaratilgan falsafiy tahlildir. u tarixiy voqealarni faqat sanalar va faktlar sifatida emas, balki ular ortidagi ichki sabablar, mazmun va taraqqiyot qonuniyatlarini o‘rganadi. qisqacha aytganda, tarix falsafasi quyidagilarni o‘rganadi: • tarix nima? — bu oddiy voqealar ketma-ketligi emas, balki insoniyat tafakkuri, madaniyati va jamiyatining rivojlanish yo‘li. • tarixda qonuniyat bormi? — voqealar tasodifmi yoki ular ma’lum mantiqqa asoslanganmi? • inson taqdiri va jamiyat taraqqiyoti qanday bog‘langan? • tarixni kim yaratadi? — buyuk shaxslar, omma, yoki ijtimoiy kuchlar? tarix falsafasining predmeti — bu insoniyat tarixining mazmuni, rivojlanish qonuniyatlari, sabab-oqibat bog‘liqliklari, va tarixiy jarayonlarning ma’nosini o‘rganishdir. u quyidagi savollarga javob izlaydi: • insoniyat tarixining ichki harakatlantiruvchi kuchlari nima? • tarixiy jarayonlar qanday qonuniyatlar asosida kechadi? • tarixda taraqqiyot bormi yoki u takrorlanadimi? • tarixda shaxs va jamiyatning o‘rni qanday? asosiy tushunchalar: • qonuniyat …
2 / 21
mazmuni, maqsadi va qonuniyatlarini falsafiy jihatdan tahlil qiladi.asosiy savol: “nima bo‘lgan?”,asosiy savol: “nega bunday bo‘lgan?” va “bu nimani anglatadi?”dalillar, hujjatlar va faktlarga asoslanadi.,falsafiy tafakkur, umumlashtirish va mantiqiy tahlilga asoslanadi.tarixchilar tomonidan yoziladi.,falsafachilar yoki falsafiy yondashuvga ega tarixchilar tomonidan ishlab chiqiladi.masalan: ikkinchi jahon urushi tafsilotlari.,masalan: urushlar insoniyat taraqqiyotiga qanday ta’sir qilgan? 20xx presentation title 5 tarix falsafasining ikki asosiy yo‘nalishi tarix falsafasi odatda ikkita asosiy yo‘nalishga bo‘linadi: 1. ratsionalistik (yoki spekulyativ) yo‘nalish • tarixning umumiy qonuniyatlari, maqsadi va yo‘nalishini aniqlashga harakat qiladi. • tarixiy jarayonlar mantiqiy asosda tahlil qilinadi. • insoniyat taraqqiyoti ma’lum bir yo‘nalishda harakat qiladi deb qaraladi. • vakillar: gegel, marks, herder 2. iratsionalistik (yoki analitik/empirik) yo‘nalish • tarix tasodifiy va murakkab jarayon, uni qat’iy qonunlarga bo‘ysundirish mumkin emas deb hisoblaydi. • tarixiy voqealar tashqi va ichki omillar ta’sirida shakllanadi. • inson harakati, madaniyat, shaxsiy tajriba asosiy rol o‘ynaydi. • vakillar: nietzsche, toynbee, karl popper xulosa: ratsionalistlar tarixda tartib va …
3 / 21
a yuksalish mavjud. mashhur vakillar: • gegel – tarixni “jahon ruhi”ning rivoji sifatida ko‘radi. • herder – har bir xalq tarixiy taraqqiyotning alohida bosqichini ifodalaydi. • karl marks – tarixni iqtisodiy asosdagi sinfiy kurashlar orqali tahlil qilgan. 20xx 9 xulosa: ratsionalistik tarix falsafasi tarixga mantiq va maqsad bilan rivojlanadigan jarayon sifatida qaraydi. keyingi slayd — iratsionalistik tarix falsafasi bo‘ladi. tayyorlaymi? 20xx presentation title 10 albatta! quyida “analitik tarix falsafasi” haqida slaydga mos matn keltiraman: analitik tarix falsafasi mazmuni: analitik tarix falsafasi — bu tarixiy bilim va tushunchalarni mantiqiy tahlil qilishga, til, tushuncha, va dalil asoslarini aniqlashga yo‘naltirilgan yo‘nalishdir. asosiy xususiyatlari: • tarixiy tushunchalarning aniq ma’nosi va mantiqiy tuzilishini o‘rganadi. • “tarixiy voqea”, “sabab”, “izoh”, “dalil” kabi tushunchalarni falsafiy jihatdan tahlil qiladi. • tarixiy bilishning metodologiyasini o‘rganadi — tarix qanday o‘rganiladi, qanday asoslarda ishonchli deb topiladi. • tarixga nazariy asoslarni aniqlash orqali yondashadi. 20xx presentation title 11 mashhur vakillar: • karl …
4 / 21
dernizm – tarixning yagona haqiqatdan iborat emasligi, ko‘plik, talqinlar xilma-xilligi g‘oyalari ilgari surildi. 3. marksistik tarix falsafasining ta’siri • ayrim mamlakatlarda marksistik yondashuv hukmron bo‘ldi. • ammo xx asr o‘rtalaridan boshlab, unga ham tanqidiy munosabat kuchaydi. 4. tarix metodologiyasi rivojlandi • tarixiy izoh, dalil, sabab, tafsir kabi tushunchalarga e’tibor kuchaydi. • tarixni ilmiy tahlil qilish uchun interdisiplinar (bir necha fanlararo) yondashuvlar paydo bo‘ldi. 20xx presentation title 13 xulosa: xx asr tarix falsafasida turli yondashuvlar, tanqidiy qarashlar va filosofik tafsirlar orqali tarixga chuqurroq nazar tashlandi. keyingi slayd — postmodernizm va tarix bo‘ladimi? tayyorlab beraymi? 20xx presentation title 14 aristotel va platonning tarix falsafasiga oid qarashlari platon (mil. avv. 427–347-yillar) • platon tarixga mukammal g‘oya olami asosida yondashgan. • unga ko‘ra, dunyo va tarixiy voqealar — abadiy g‘oyalarning soyalari. • tarixiy voqealar haqiqiy bilim manbai emas, balki muayyan g‘oyaning akslari xolos. • u ideal jamiyat modelini “davlat” (respublika) asarida bayon qilgan. aristotel …
5 / 21
ltiraman: postmodernizm va tarix postmodernizm – bu nima? postmodernizm — xx asrning ikkinchi yarmida shakllangan madaniy-falsafiy yo‘nalish bo‘lib, u haqiqat, bilim, va tushuncha degan an’anaviy qarashlarni shubha ostiga oladi. 20xx presentation title 17 tarixga munosabati: • tarix — yagona haqiqat emas, balki ko‘plab talqinlar yig‘indisi. • har bir tarixiy rivoyat — bu ijtimoiy konstruksiya, ya’ni uni yozuvchi shaxs yoki guruh qarashlari ta’sirida yaratilgan. • ob’ektiv tarix degan tushunchaga ishonilmaydi. • tarix yozuvi — bu matn sifatida qaraladi, u ham adabiyotdek talqinga ochiq. asosiy vakillar: • michel foucault – tarixiy bilimlar ham hokimiyat bilan bog‘liq, har bir davr o‘z “haqiqat tizimi”ni yaratadi. • jean-françois lyotard – “katta rivoyatlar” (yagona haqiqatlar) davri tugadi, endi ko‘plik va parcha-parchalik davri. • hayden white – tarixiy matnlar badiiy tuzilmaga ega, tarix yozuvi ham bir turdagi hikoya. xulosa: postmodernizm tarixga ko‘pchilik qarashlar, subyektivlik va muallif pozitsiyasi asosida qaraydi. tarix — bu haqiqat emas, talqinlar maydoni. keyingi …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarix falsafasi"

tarix falsafasi. tarix falsafasi. 20xx presentation title 2 tarix falsafasi — bu insoniyat tarixining ma’nosi, mazmuni, qonuniyatlari va yo‘nalishini tushunishga qaratilgan falsafiy tahlildir. u tarixiy voqealarni faqat sanalar va faktlar sifatida emas, balki ular ortidagi ichki sabablar, mazmun va taraqqiyot qonuniyatlarini o‘rganadi. qisqacha aytganda, tarix falsafasi quyidagilarni o‘rganadi: • tarix nima? — bu oddiy voqealar ketma-ketligi emas, balki insoniyat tafakkuri, madaniyati va jamiyatining rivojlanish yo‘li. • tarixda qonuniyat bormi? — voqealar tasodifmi yoki ular ma’lum mantiqqa asoslanganmi? • inson taqdiri va jamiyat taraqqiyoti qanday bog‘langan? • tarixni kim yaratadi? — buyuk shaxslar, omma, yoki ijtimoiy kuchlar? tarix falsafasining predmeti — bu insoniyat tarixining maz...

This file contains 21 pages in PPTX format (4.2 MB). To download "tarix falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarix falsafasi PPTX 21 pages Free download Telegram