kimyotarixifanidanmustaqilta’limishi

PPTX 10 sahifa 425,6 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 425,6 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

nizomiy nomidagi tdpu kimyo kechki ta’lim yunalishi 1-kurs 102- guruh talabasi abdulhakimov dostonning kimyo tarixi fanidan mustaqil ta’lim ishi kimyo tarixi fanidan mustaqil ta’lim ishi alkimyo – 1) kimyo fanining arabcha nomi; 2) hozirgi kimyoning ibtidosi. a. ning rivojlanishida uch davr farq qilinadi: 1davr – 2–6-asrlar, ikkinchi davr – 12–14-asrlar va uchinchi davr – 15–17-asrlar. bu davrlarda misr, xitoy, as-suriya, movarounnahr va hindistonda hamda yevropada a.ning asosiy masalasi "past va noraso" metallarni oltin va kumushga aylantirishdan iborat bulgan. olimlar metallarni bir-biriga qorishtirib oltin va kumush qotishmalarini tayyorlashgan. 8-asr oxiri va 9-asr boshlariga kelib qishloq xoʻjaligi, konchilik va hunarmandchilik ishlari bir muncha rivoj topdi. bu esa uz navbatida tabiiy fanlarning rivojlanishiga imkon berdi. konchilik, kunchilik, shisha va qogʻoz tayyorlash ishlari kimyo ilmining rivo-jiga ta’sir koʻrsatdi. sohaning yetuk olimlari yetishib chiqdi. shulardan biri oʻrta asr kimyogarlarining ustozi jobir ibn xayyom (721–813) metallarning vu-judga kelishi nazariyasini ishlab chiqdi. olimning fikricha, yer ostida ikki …

2 / 10

rda sharqning ikkinchi bir kimyogari ar-roziy aristotel fikrlariga toʻzatish kiritdi. uning fikricha, metallar murakkab moddalar boʻlib, oʻziga xos xossa va xususiyatlarga ega. u koʻplab tajribalar utkazdi. ar-roziy oʻzining 200 dan ortiq ilmiy ishlarida, shu jumladan kimyoga oid mashhur "sirlar kitobi" asarida oʻsha davr kimyosida qoʻllanilgan barcha moddalar, asbob-an-jomlar va tadbirlarni mufassal bayon etdi. roziy ham, jobir singari, iksir yordamida bir metallni ikkinchi me-tallga aylantirish mumkin deb oʻylardi; bundan tashqari, metallarni turli nis-batda bir-biriga qoʻshish orqali ham oltinga oʻxshash metall hosil qilish ustida koʻp tajribalar oʻtkazdi. biroq roziy shu usudda tayyorlangan metallar koʻrinish jihatidan oltinga oʻxshasada, hali ular yuqori sifatli oltin emas deb ta’kidladi. buning isboti uchun u oʻsha qotishmalarni oʻz tarkibiy qismlariga ajratdi. xorazmlik ikki olim – abu abdullo muhammad ibn yusuf kotibiy xorazmiy va abdulhakim ibn abdulmalik al-kosiy ham kimyo tarixiga katta hissa qoʻshdilar. oʻrta osiyoda, umuman, sharqda kimyo fanining taraqqiyotida buyuk tabib va faylasuf abu ali ibn sinoning …

3 / 10

a.sining ilmiy 347kimyoga oʻsib oʻtishida katta rol oʻynadi. oʻrta asr kimyogarlari oddiy metallarni oltinga aylantirish haqidagi oʻz naza-riyalarini amalga oshirish yoʻlida koʻp kuch va vaqt sarfladilar. natijada ular turli moddalar va asboblarni kashf etdilarki, bularning koʻp qismi hozirgi kimyo ilmida keng qoʻllaniladi.a. sohasida oʻtkazilgan tadqiqotlar tufayli metallurgiyani rivojlantirishga, keramika, shisha, millionlab tonna nitrat kislota ishlab chiqarishga, gazmollarni boʻyash ishlarini maromiga yetkazishga, novshadil, kinovardan simobni ajratib olish va boshqa ishlarni amalga oshirishga muvaffaq boʻlindi. amalgama (oltin suvini yuritish) kabi muhim ishlar ham alkimyogarlar xizmatining samarasidir. alkimyo asoslari. kimyo fanining rivojlanishida alkimyoning roli. „alkimyo“ asoschisi jobir ibn xayyom metallarning paydo boʻlishidagi oltingugurt-simob nazariyasini olgʻa surgan, yaʼni yer qaʼrida quruq bogʻlanishdan oltingugurt („metallar otasi“), nam bugʻlanishdan esa simob („metallar onasi“) paydo boʻladi degan fikrni aytadi. ularning turli xil nisbatlarda birikishidan oltin, kumush, mis, temir, qalay, qoʻrgʻoshin, shisha hosil boʻladi. shu asnoda oddiy metallarni nodir metallarga oʻtkazish haqida maʼlumotlar beriladi. „element“ tushunchasiga koʻra, oltingugurt …

4 / 10

mmal maʼlumotlar keltirilgan. abul hakim al-xorazmiy esa alkimyo fani tajribalarida qoʻllanilgan taroziga ahamiyat beradi. al-haziniy tomonidan 1125-yilda yozilgan „dono tarozu haqida kitob“da turli koʻrinish va tuzilishdagi tarozilarda tortish usullari bayon qilinganligi manbalardan maʼlum. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 10

kimyotarixifanidanmustaqilta’limishi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kimyotarixifanidanmustaqilta’limishi" haqida

nizomiy nomidagi tdpu kimyo kechki ta’lim yunalishi 1-kurs 102- guruh talabasi abdulhakimov dostonning kimyo tarixi fanidan mustaqil ta’lim ishi kimyo tarixi fanidan mustaqil ta’lim ishi alkimyo – 1) kimyo fanining arabcha nomi; 2) hozirgi kimyoning ibtidosi. a. ning rivojlanishida uch davr farq qilinadi: 1davr – 2–6-asrlar, ikkinchi davr – 12–14-asrlar va uchinchi davr – 15–17-asrlar. bu davrlarda misr, xitoy, as-suriya, movarounnahr va hindistonda hamda yevropada a.ning asosiy masalasi "past va noraso" metallarni oltin va kumushga aylantirishdan iborat bulgan. olimlar metallarni bir-biriga qorishtirib oltin va kumush qotishmalarini tayyorlashgan. 8-asr oxiri va 9-asr boshlariga kelib qishloq xoʻjaligi, konchilik va hunarmandchilik ishlari bir muncha rivoj topdi. bu esa uz navbatida tabii...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (425,6 KB). "kimyotarixifanidanmustaqilta’limishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kimyotarixifanidanmustaqilta’li… PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram