aylantirish usuli. ustma-ust qo’yish usuli

DOC 311.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1476958138_65724.doc aylantirish usuli. ustma-ust qo’yish usuli reja: 1. geometrik shakllarni proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar o‘q atrofida aylantirish. nuqtani aylantirish. 2. geometrik shaklni proyeksiyalar tekisligiga parallel o‘q atrofida aylantirish. 3. geometrik shaklni proyeksiyalar tekisliklariga tegishli o‘q atrofida aylantirish yoki tekislikning izi atrofida aylantirish. aylantirish usuli. aylantirish usuli parallel harakatlantirish usulining xususiy holi hisoblanadi. bu usulda geometrik shaklga tegishli nuqtaning trayektoriyasi ixtiyoriy bo‘lmay, balki berilgan biror o‘qqa nisbatan aylana bo‘yisha harakatlanadi. aylana markazi berilgan o‘qda joylashgan bo‘lib, aylanish radiusi esa harakatlanuvshi nuqta bilan aylanish o‘qi orasidagi masofaga teng bo‘ladi yoki aylanish tekisligini aylanish o‘qi bilan kesishgan nuqtasi bo‘ladi. aylanish o‘qlari proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan perpendikulyar, parallel, shuningdek, proyeksiyalar tekisligiga tegishli va boshqa vaziyatlarda bo‘lishi mumkin. quyida turli vaziyatlarda joylashgan aylanish o‘qlari atrofida aylantirish usullarni ko‘rib shiqamiz. 1. geometrik shakllarni proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar o‘q atrofida aylantirish. nuqtani aylantirish. h va v tekisliklar sistemasida ixtiyoriy a nuqta va i aylanish o‘qi berilgan bo‘lsin (2.1 a–rasm). agar …

likda harakatlanadi. bunda n1 tekislik h tekislikka parallel bo‘lgani uchun b nuqta ko’pyoqliklar trayektoriyasining gorizontal proyeksiyasi aylana bo‘yisha, frontal proyeksiyasi n1 tekislikning n1v izi bo‘yisha ox ga parallel bo‘lib harakatlanadi. (2.2,b–rasm). a) b) rasm. a) b) rasm. yuqorida bayon qilinganlardan quyidagi xulosalarga kelamiz: 1-xulosa. agar a nuqta frontal proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar o‘q atrofida aylantirilsa, mazkur nuqtaning frontal proyeksiyasi aylana bo‘yisha, gorizontal proyeksiyasi ox o‘qiga parallel to‘g‘ri chiziq bo‘yisha harakatlanadi. 2-xulosa. agar nuqta gorizontal proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar o‘q atrofida aylantirilsa, nuqtaning gorizontal proyeksiyasi aylana bo‘yisha, frontal proyeksiyasi ox o‘qiga parallel to‘g‘ri chiziq bo‘yisha harakatlanadi. nuqtani proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar o‘q atrofida aylantirish qoidalariga asosan umumiy vaziyatda joylashgan geometrik shakllarni xususiy yoki talab qilingan vaziyatga keltirish mumkin. 1–masala. umumiy vaziyatdagi ab(a′b′, a″b″) kesmani v tekislikka parallel vaziyatga keltirilsin. (2.3–rasm). yechish. ab kesmaning biror, masalan b ushidan i⊥h aylantrish o‘qi o‘tkaziladi. so‘ngra bu o‘q atrofia kesmaning a′b′ gorizontal proyeksiyasini a′b′∥ox vaziyatga kelguncha aylantiramiz. bunda …

ijada, hosil bo‘lgan a1b1(a′1b′1,a″1b″1)kesma ab kesmaning α burchakka aylantirilgan vaziyati bo‘ladi. bu misolni quyidagisha yechish ham mumkin: ab kesmaning a′b′ gorizontal proyeksiyasiga i aylanish o‘qining gorizontal proyeksiyasi i′ dan unga perpendikulyar o‘tkaziladi. (2.5–rasm). hosil bo‘lgan e′o′ aylantirish radiusni talab qilingan α burchakka aylantiriladi va e′1o′ ga perpendikulyar qilib, (′ chiziq o‘tkaziladi. bu chiziqqa shakldagi a′e′=a′1e′1 va e′b′=e′1b′1 kesmalar o‘lshab qo‘yiladi. so‘ngra a′1 b′1 ning frontal proyeksiyasi a″1b″1 yasaladi. natijada ab kesmaning α burchakka aylantirilgan vaziyatining yangi a′1b′1 va a″1b″1 proyeksiyalari hosil bo‘ladi. rasm. rasm. 3–masala. izlari bilan berilgan umumiy vaziyatdagi p tekislikni i⊥h o‘qi atrofida α burchakka aylantirilish talab qilinsin (2.6-rasm). yechish. p tekislikning h(h′, h″) gorizontali i aylanish o‘qi orqali o‘tkaziladi va h∩i=>o(o′,o″) aniqlanadi. so‘ngra o′ nuqtadan pn ga o′e′ perpendikulyar tushiriladi. hosil bo‘lgan o′e′ berilgan p tekislikni i o‘q atrofida aylantirish radiusi bo‘ladi. tekislikning pn gorizontal izi o′e′ radius bo‘yisha α burchakka aylantirilganda, u p1n vaziyatni egallaydi. tekislikning …

izi p1x va 11″ nuqtalardan o‘tadi. rasm. rasm. 5–masala. ∆abs(∆a′b′s′, ∆a″b″s″) tekislikning h tekislik bilan tashkil etgan ( burshagini aniqlansin (2.8–rasm). yechish. izlangan α burchakni aniqlash uchun berilgan ∆abs tekislikni frontal proyeksiyalovchi vaziyatga keltirish kerak bo‘ladi. buning uchun uchburchakning biror, masalan, s nuqtasidan i′⊥h aylanish o‘qi o‘tkaziladi va bu o‘q atrofida uchburchakni h1⊥v (epyurda h′1⊥v) vaziyatga kelguncha aylantiriladi. bunda, uchburchakning a, b va s nuqtalari ham φº burchakka harakatlanadi. chizmada uchburchak uchlarning yangi a′1, b′1 va s′1 proyeksiyalari orqali uning a″1b″1s″1 frontal proyeksiyalarini aniqlanadi. bu nuqtalar o‘zaro tutashtirilsa, a″1b″1s″1 kesma (uchburchakning yangi frontal proyeksiyasi) hosil bo‘ladi. bu kesmaning ox o‘qi bilan tashkil etgan α burshagi ∆abs ni h tekislik bilan hosil etgan burshagiga teng bo‘ladi. rasm. geometrik shaklni proyeksiyalar tekisligiga parallel o‘q atrofida aylantirish. umumiy vaziyatda joylashgan tekis geometrik shakllarni proyeksiyalar tekisliklariga parallel bo‘lgan o‘qlar atrofida aylantirib, ba’zi metrik masalalarni yechish mumkin. bunda, aylanish o‘qi sifatida umumiy vaziyatda joylashgan geometrik …

aylantirish uchun aylanish markazi o(o′, o″) nuqtani aniqlash kerak (2.9,b–rasm). bu nuqta aylanish o‘qi h ning m tekislik bilan kesishish nuqtasi bo‘ladi. chizmada aylantirish radiusi r ning haqiqiy o‘lshamni aniqlash uchun h tekislikda to‘g‘ri burchakli ∆o′a′a0 yasaymiz. buning uchun ao radiusning a′o′ gorizontal proyeksiyasini to‘g‘ri burchakli uchburchakning bir kateti, oa kesma uchlari applikatalarining ∆z ayirmasini ikkinshi kateti qilib olamiz. bu uchburchakning gipotenuzasi izlangan aylantirish radiusi r bo‘ladi. a nuqtaning aylantirilgandan keyingi yangi vaziyatining a′1 gorizontal proyeksiyasi aylanish markazi o′ nuqtada bo‘lgan va o′a0=r radiusli aylana yoyining m(mh) tekislikning izi bilan kesishgan a1′ nuqtasi bo‘ladi. a nuqtaning yangi a1″ frontal proyeksiyasi esa h″ to‘g‘ri chiziqda bo‘ladi. a) b) rasm. 1–masala. umumiy vaziyatdagi ∠abs(∠a′b′s′,∠a″b″s″) ning haqiqiy o‘lshami aniqlansin (2.10–rasm). eshish. berilgan burchakning gorizontali yoki frontalidan foydalaniladi. mazkur burchakning haqiqiy o‘lshamini aniqlash uchun chizmada uning f(f′, f″) frontali o‘tkazilgan. rasmda hosil bo‘lgan ∠abe(∠a′b′e′, ∠a″b″e″) ning haqiqiy o‘lshamini aniqlash uchun b nuqtani aylantirish radiusining …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "aylantirish usuli. ustma-ust qo’yish usuli"

1476958138_65724.doc aylantirish usuli. ustma-ust qo’yish usuli reja: 1. geometrik shakllarni proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar o‘q atrofida aylantirish. nuqtani aylantirish. 2. geometrik shaklni proyeksiyalar tekisligiga parallel o‘q atrofida aylantirish. 3. geometrik shaklni proyeksiyalar tekisliklariga tegishli o‘q atrofida aylantirish yoki tekislikning izi atrofida aylantirish. aylantirish usuli. aylantirish usuli parallel harakatlantirish usulining xususiy holi hisoblanadi. bu usulda geometrik shaklga tegishli nuqtaning trayektoriyasi ixtiyoriy bo‘lmay, balki berilgan biror o‘qqa nisbatan aylana bo‘yisha harakatlanadi. aylana markazi berilgan o‘qda joylashgan bo‘lib, aylanish radiusi esa harakatlanuvshi nuqta bilan aylanish o‘qi orasidagi masofaga teng bo‘ladi yoki aylanish tek...

DOC format, 311.5 KB. To download "aylantirish usuli. ustma-ust qo’yish usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: aylantirish usuli. ustma-ust qo… DOC Free download Telegram