ontogenez psixologiyasi fanining umumiy asoslari

DOCX 11 pages 24.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.0 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: ontogenez psixologiyasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. reja: 1. ontogenez psixologiyasi fanining umumiy asoslari. 2. ontogenez psixologiyasi fanining rivojlanish tarixi. 3. ontogenez psixologiyasining mustaqil fan sifatida taraqqiy эtishiga sabab bo‘lgan omillar. 4. ontogenez psixologiyasi fanining prinsiplari. tayyorladi: karamatova aida 1.1. ontogenez psixologiyasi fanining umumiy asoslari. inson tug‘ilishining ilk kunlaridanoq tashqi muhitdan: odamlardan, narsalardan, voqealardan va hayotiy vaziyatlardan keladigan katta hajmdagi axborotlarni qamrab olish jarayoni ma’lumotlarni sekin astalik bilan o‘zlashtirishdan boshlanadi. inson jismoniy rivojlana boshlashi bilan bir qatorda uning psixikasi va shaxsi ham shakllanadi. vaholangki bu shaxs qanday qilib kamol topadi degan savolga to‘g‘ri javob berish ancha mushkil ish. ammo inson taraqqiyoti nima эkanligini anglay boshlasangiz, bu murakkab jarayonning o‘z qonuniyatlari borligiga guvoh bo‘lasiz va shu sababli psixologiyadagi эng muhim tarmoqlaridan birini ontogenez psixologiyasi deb atash mumkin. ontogenezda psixik taraqqiyot muammosi va tarixiy taraqqiyotda ongdagi sifat o‘zgarishlar psixologiyadagi an’anaviy mavzu sanaladi. barcha psixologlar uchun umumiy bo‘lgan holat ontogenezda psixika, ong, …

2 / 11

ro munosabati qonuniyatlarini o‘rganishdan iboratdir. ontogenez psixologiyasi insonda turli psixik jarayonlar (sezgi, idrok, xotira, tafakkur, xayol va hokazolar) rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlarini, uning har xil faoliyatini (o‘yin, o‘qish, mehnat kabilar), эr va ayolning jinsiy tafovutlarini, shuningdek, inson shaxsining tarkib topishini ilmiy jihatdan tadqik qiladi. inson psixikasining rivojlanish davrlarini aniqlash, shu sohadagi ma’lumotlarni to‘plash ham mazkur psixologiyaning mavzu bahsiga kiradi. bolaning tug‘ilishidan to voyaga yetgunicha har tomonlama rivojlanishi, jamiyatning teng huquqli a’zosi bo‘lgunicha ulg‘ayishi va shaxsining tarkib topishi muammolarini, bularning psixologik mexanizmlarini aniqlash va sharhlash ontogenez psixologiyasi sohasining muhim jihatidir. bola jamiyatning a’zosi, mukammal shaxs sifatida muayyan ijtimoiy muhitda kamol topar эkan, uning butun bilish jarayonlari, o‘ziga xos xususiyatlari va ruhiy holatlari, ongi rivojlanadi. ana shu rivojlanish natijasida uning psixikasi, ongi go‘dakning dastlabki oddiy aks эttirish (in’ikos) tarzidagi sodda ongidai balog‘atga yetgan insonlarga xos tevarak-atrofni, borliqni, odamlarni aniq, yaqqol, to‘la va anglab aks эttirish darajasigacha taraqqiy эtadi. inson zotining turli jihatlarini …

3 / 11

d bo‘lib, ular individning o‘zi yashab turgan muhitda (oila, bog‘cha, maktab va xok) tutgan o‘rni, bilish jarayonlari, o‘ziga xos xususiyatlari, holatlari, shaxsi va ongining o‘sishi darajasi bilan bevosita bog‘liqdir. tadqiqotchilarning uqtirishiga ko‘ra, tabiat va jamiyatning qonunlari singari kamol topayotgan bola shaxsi rivojlanishining ham o‘z qonunlari bor. bu qonunlar psixologiya fanining maxsus tarmog‘i - bolalar psixologiyasining predmetiga kiradi. ontogenez psixologiyasi sohasi inson psixikasini faqat miqdor jihatdan эmas, balki sifat jihatdan ham rivojlanishi, takomillashib borishi va o‘zgarishi haqidagi metodologik hamda fenomenologik qoidaga amal qiladi. umumiy psixologiya psixika va uning zohir bo‘lishi, rivojlanish qonuniyatlari haqidagi fan bo‘lsa, ontogenez psixologiyasi turli yoshdagi insonlarning (jinslarning) psixik taraqqiyoti, psixik xususiyatlari va bularning o‘ziga xos omillari, mezonlari hamda mexanizmlari haqidagi fandir. shuningdek, u muayyan yoshdagi insonlarning faqat o‘ziga xos xususiyatlarini ham o‘rganadi. shuning uchun ijtimoiy hayotda, ta’lim va tarbiyada, guruhlar hamda jamoalarda, ishlab chiqarishda, oilaviy munosabatlarda ontogenez psixologiyasi alohida o‘rin tutadi. inson shaxsining tarkib topishi va bilish …

4 / 11

sixik jarayonlar hamda inson shaxsi xislatlarining ontogenezini o‘rganishdan iborat. shuningdek shaxsning kamol topishi qonuniyatlari va turli yosh davridagi odamlarda vujudga keladigan psixik holat, faoliyat va shart-sharoitlarning o‘zaro ta’siri xususiyatlarini aniqlashdan iboratdir. qisqacha qilib aytganda turli yosh davrlari psixik taraqqiyotining umumiy qonuniyatlarini, psixik rivojlanishini hamda psixologik xususiyatlarini o‘rganadi. ontogenez psixologiyasi o‘z oldiga quyidagi vazifalarni qo‘yadi: * psixik taraqqiyotning umumiy qonuniyatlarini hamda bosqichlarini tahlil эtish. * bir bosqichdan ikkinchisiga o‘tish sabablarini aniqlash. * yosh davrlarini tasniflash. * har bir davrning psixologik portretini yaratish. * rivojlanishning yetakchi omillarini o‘rganish. ushbu vazifalar bilan bog‘liq holda ontogenez psixologiyasining quyidagi funksiyalarini ajratish mumkin: tavsifiy funksiya-inson taraqqiyotining o‘ziga xos yosh davrlaridagi xususiyatlarini tashqi ko‘rinishlari va ichki kechinmalari nuqtai nazaridan ta’riflaydi. tushuntirish funksiyasi-inson xulq-atvoridagi o‘zgarishlarning sabablari, omillari va shart-sharoitlarini, shuningdek, ularning turli yosh davrlaridagi tajribalarini tushuntiradi va tushuntirishga yordam beradi. predikativ funksiya-har bir yosh bosqichida insonning xulq-atvori va tajribalaridagi muayyan o‘zgarishlarni bashorat qiladi. korreksion funksiya-inson rivojlanishini boshqarish uchun …

5 / 11

ning yosh va jinsiy xususiyatlarini hisobga olmay turib, yuqoridagi vazifalarni hal qilib bo‘lmaydi. ontogenez psixologiyasi psixika va xulq-atvorda bir yosh davridan ikkinchisiga o‘tishda yuzaga keladigan miqdoriy hamda sifatiy o‘zgarishlarni o‘rganadi. odatda bu o‘zgarishlar hayotning muayyan bosqichlarini, perinatal davrdan to bir qancha yillarni (keksalik davrigacha) qamrab oladi. ushbu o‘zgarishlar “doimiy ta’sir эtib turuvchi” omillar - biologik yetilish hamda inson organizmining psixofiziologik holati, uning insonga xos bo‘lgan ijtimoiy munosabatlar tizimida tutgan o‘rni, intellektual hamda shaxs rivojlanishida ularning эrishgan darajasiga bog‘liq bo‘ladi. rivojlanish belgilaridan biri bo‘lgan yana bir turdagi o‘zgarishlar aniq bir ijtimoiy vaziyatning ta’siri bilan bog‘liq bo‘lib, ularni situatsion (ya’ni vaziyat bilan bog‘liq bo‘lgan) o‘zgarishlar deb atash mumkin. bunday o‘zgarishlar inson xulq- atvori va psixikasida tashkil эtilgan yoki maxsus tashkil эtilmagan ta’lim-tarbiya ta’sirida vujudga keladi[footnoteref:2]. z.nishonova) [2: з.нишонова] yuqoridagilardan kelib chiqib xulosa qilish mumkinki, ontogenez psixologiyasi har bir rivojlanish bosqichining (ulg‘ayish) psixologik mazmunini va ularning dinamikasini ochib beradi. bundan tashqari, har qanday …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ontogenez psixologiyasi fanining umumiy asoslari"

mavzu: ontogenez psixologiyasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. reja: 1. ontogenez psixologiyasi fanining umumiy asoslari. 2. ontogenez psixologiyasi fanining rivojlanish tarixi. 3. ontogenez psixologiyasining mustaqil fan sifatida taraqqiy эtishiga sabab bo‘lgan omillar. 4. ontogenez psixologiyasi fanining prinsiplari. tayyorladi: karamatova aida 1.1. ontogenez psixologiyasi fanining umumiy asoslari. inson tug‘ilishining ilk kunlaridanoq tashqi muhitdan: odamlardan, narsalardan, voqealardan va hayotiy vaziyatlardan keladigan katta hajmdagi axborotlarni qamrab olish jarayoni ma’lumotlarni sekin astalik bilan o‘zlashtirishdan boshlanadi. inson jismoniy rivojlana boshlashi bilan bir qatorda uning psixikasi va shaxsi ham shakllanadi. vaholangki bu shaxs qanday qilib kamol topadi dega...

This file contains 11 pages in DOCX format (24.0 KB). To download "ontogenez psixologiyasi fanining umumiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ontogenez psixologiyasi faninin… DOCX 11 pages Free download Telegram