mavzu.keramik materiallar ishlab chiqarish texnologiyasi

PPTX 19 pages 2.6 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

слайд 1 mavuzu. keramik materiallar ishlab chiqarish texnologiyasining asosiy jarayonlari va usulari. fanning vazifasi, maqsadi, rivojlanish tarixi. reja: силикат материаллар таърифи ва таснифланиши keramika buyumlarini ishlatiliah sohasiga ko’ra bo’linishi. qurilish va sanoat qurilish keramikasi klassifikatsiyasi texnika keramikasi klassifikatsiyasi. nafis keramika klassifikatsiyasi. силикат материаллар таърифи ва таснифланиши • силикат материаллар кимёвий технологияси уч катта сохадан иборат: 1. керамика ва оловбардош материаллар кимёвий технологияси; 2. шиша ва ситаллар кимёвий технологияси; 3. боғловчи моддалар кимёвий технологияси; • керамика, шиша ва боғловчи модда асосида олинган материал ва буюмлар нихоятда ҳилма - ҳилдир. улар ташки юза кўриниши бўйича монолит (йиғма конструкция, ғишт, чинни-сопол, шиша ва ситалл буюмлари) ҳолда олиниши, турли соҳа - техника, қурилиш ва хўжаликда ишлатилиши, турли услубда ишлов олган бўлиши ва қолаверса турли-туман кимёвий таркибига эга бўлиши мумкин. • керамика, шиша ва боғловчи модда асосидаги махсулотлар биринчи навбатда силикатлар асосида олинган. ер пўстининг 75 проценти силикатлардан ташкил топган, яна 12 проценти эса озод …

2 / 19

opolsozlik san’ati birinchi bor metro stanstiyalari pardozida ham qo’llanila boshladi. jumladan, toshkent metropolitenining “oybek”, “navoiy” va “toshkent” stanstiyalariga kirib kelgan har bir kishi o’zini ko’rkam qasrga kirib qolgandek his etadi.. respublikamiz tarixining o’rta asrga oid sopol yodgorliklarini farg’ona vodiysining chust va dalvarzin, surxandaryo oblastining sopolitepa va kuchuktepa, samarqandning afrosiyob, xorazm va toshkentning hunarmandlar yashagan dahalaridan topilgan amaliy ashyolar ichida ko’plab uchratish mumkin. bunday sopol idishlar o’zining pishiqligi, naqshning betakrorligi, nafis ishlov olinganligi bilan lol qoldiradi. sopol idishlar aqsh, angliya, franstiya, turkiya, grestiya, misr muzeylarida madaniyatimizning noyob nusxalari sifatida namoyish etilmoqda. temuriylar davlatining paydo bo’lishi va taraqqiy etishi natijasida xiv-xvi asrlarda sirli sopol buyumlarini ishlab chiqarish rivojlandi. sopol turlari. sopol mahsulotlari buyumning kimeviy va mineralogik tarkibiga yoxud ishlatiladigan xom ashyo turiga qarab klassifikastiyalanadi. masalan, ular xom ashyo turi va miqdoriga qarab tuproqli fayans, ohakli fayans, qattiq fayans, shamotli fayans va yarim chinnilarga bo’linadi. tuproqli fayans buyumlari qadimiy bo’lib, kulolsozlik buyumlari nomi …

3 / 19

nni egallaydi. fayansning bu turi dala shpatli fayans nomi bilan ham ataladi. xviii asrning boshlarida nemis hunarmandlari birinchi bo’lib bunday sopol buyumlarni kashf etishdi. ularning massasi tarkibiga 45-65 prostent kulrang gilmoya, 25-40 prostent qumtosh va 8-15 prostent dala shpati kiradi. gilmoya qisman chinni gili, dala shpati esa ishlab chiqarish chiqindisi bilan almashtirilishi mumkin. sopol ishlab chiqarish usullari. hozirgi kunda sopol buyumlari massasi turli xil usulda tayyorlanadi. birinchi usul eng qadimiy bo’lib, bu usul boyicha suyuq modda – quyishga mo’ljallangan shliker tayyorlanadi va quyiladi. bunday shakarqiyom moddaning namligi 31-32 % bo’ladi. ikkinchi usul ishlab chiqarishda keng qo’llaniladigan bo’lib, uni mutaxassislar plastik usul deb ataydilar. bu usul boyicha odat namligi 16-25% bo’lgan plastik massa tayyorlanadi va qoliplarda kerakli shakllar hosil qilinadi. uchinchi usul boyicha namligi 5-8% bo’lgan talqonsimon massa tayyorlanadi. korxonalarda shlikerni qoliplarga qoyish ko’pincha mexanizastiya yordamisiz bajariladi. shu tufayli qoliplashdagi bosim bir atmosferadan yuqori bo’lmaydi. 5-8% namlikga ega bo’lgan yarim quruq …

4 / 19

ingliz chinnisi tarkibiga esa 43-49% suyak kuli, 16-21% kvarst, 18-19% giltuproq va 11-43% chinni gili kiradi. bunday chinni sopolagi 1250-12800c gradusli haroratda pishadi. gil, tuproq, loytuproq chinni tarkibiga alyuminiy (iii) oksidini olib kiradi. shu tufayli ularni kimyoviy jixatdan alyuminiyning asosiy silikati deb qarash mumkin. gillar kaolinlar, loytuproqlar, suxarilar va slanestli gillarga ajraladi. kaolin gili tarkibida 39,5% alyuminiy (iii) oksidi, 46,5% kremniy (iv) oksidi va 14% suv bo’ladi. gil tarkibida kam miqdorda temir (iii), magniy, kalstiy, natriy, kaliy, bariy va boshqa metall oksidlarining aralashmalari bo’ladi. chinni olishda ishlatiladigan loytuproq kimyoviy tarkibiga ko’ra kaolin giliga yaqin, ammo mineralogik tarkibi bilan keskin farqlanadi. agar koalin gili tarkibiga kaolinit minerali kirsa, bu erda esa ikki va undan ortiq gil mineralining tabiiy aralashmasi tushuniladi. ko’pincha giltuproq tarkibi kaolinit (al2o3 ∙ 2sio2 ∙ 2h2o), galluazit (al2o3 ∙ 2sio2 ∙ 3h2o) va pirofillit (al2o3 ∙ 4sio2 ∙ 4h2o) aralashmasidan iborat. giltuproq tarkibida boshqa minerallardan kvarst qumi, slyuda, …

5 / 19

da bo’ladi. birinchi usul ko’proq elektr chinnisi, ikkinchi usul xo’jalik buyumi va uchinchi usul esa chinni yoxud sanitariya - texnika buyumlarini ishlab chiqarishda qo’llaniladi. chinni buyumlarga termik ishlov berish chinni ishlab chiqarish texnologiyasi eng murakkab va mas’ul jarayon bulib, tayyor mahsulotni ma’lum darajada sifatini ta’minlaydi. qoliplangan chini fayans buyumlari kabi quritiladi, so’ngra tunnel pechlarda kuydiriladi. sopol buyumlari kabi bu erda xam termik ishlov ikki bosqichda olib boriladi. birinchi boskichda harorat ikkinchisiga nisbatan kamroq olib boriladi. masalan, xo’jalik – maishiy chinnisi avval 900-950 gradusli haroratda kuydiriladi, sirti sirlanadi va 1300-1350 darajali haroratda ikkinchi marotaba kuydiriladi. so’ngra mahsulot yuzasi boyaladi va «oltin suvi» berilad. termik ishlov vaqtida kaolin, gil va dala shpati parchalanadi. kvarst esa polimorfizm xodisasiga duch keladi. natijada uch molekula alyuminiy (iii) oksidi ikki molekula kremniy (iv) oksidi bilan birikib, mullit nomli o’ta mustaxkam, issiq va sovuq ta’siriga chidamli kmiyoviy turg’un va ninasimon moddani hosil qiladi. dala shpati esa massa …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mavzu.keramik materiallar ishlab chiqarish texnologiyasi"

слайд 1 mavuzu. keramik materiallar ishlab chiqarish texnologiyasining asosiy jarayonlari va usulari. fanning vazifasi, maqsadi, rivojlanish tarixi. reja: силикат материаллар таърифи ва таснифланиши keramika buyumlarini ishlatiliah sohasiga ko’ra bo’linishi. qurilish va sanoat qurilish keramikasi klassifikatsiyasi texnika keramikasi klassifikatsiyasi. nafis keramika klassifikatsiyasi. силикат материаллар таърифи ва таснифланиши • силикат материаллар кимёвий технологияси уч катта сохадан иборат: 1. керамика ва оловбардош материаллар кимёвий технологияси; 2. шиша ва ситаллар кимёвий технологияси; 3. боғловчи моддалар кимёвий технологияси; • керамика, шиша ва боғловчи модда асосида олинган материал ва буюмлар нихоятда ҳилма - ҳилдир. улар ташки юза кўриниши бўйича монолит (йиғма конструкция, ...

This file contains 19 pages in PPTX format (2.6 MB). To download "mavzu.keramik materiallar ishlab chiqarish texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mavzu.keramik materiallar ishla… PPTX 19 pages Free download Telegram