mulla aziz muhammadrizo marg‘iloniyning "tarixi aziziy" asari

DOC 28 sahifa 172,0 KB Bepul yuklash

28 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 172,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 28

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 28

m u n d a r i j a kirish.................................................................................................................2-3 i-bob. mulla aziz muhammadrizo marg‘iloniyning “tarixi aziziy” asari tarixiy manba sifatida……………...….………..4-14 1.1-§ mulla aziz bin muhammadrizo marg‘iloniyning hayotiy faoliyati.......4-9 1.2-§ tarixi aziziy asarida turkiston tarixining yoritilishi…………….....10-14 ii-bob tarixi aziziy asarining tuzulishi va uning tarixiy ahamiyati……………………………………………………………........15-24 2.1-§ asarning yozilishida muallif foydalangan manbalar……….………15-20 2.2-§ tarixi aziziy asariga xxi asr tarixshunos olimlarining qarashlari..21-24 xulosa……………………………………………………………………...25-26 foydalanilgan manba va adabiyotlar ro‘yxati.............27-28 kirish mavzuning dolzarbligi. bugungi kunda vatanimiz tarixida hukmronlik qilgan har bir davlat tarixini o‘rganish har bir tarixchining asosiy vazifasi hisoblanadi. tarixiy xotirasi bor inson – irodali inson. takror aytaman, irodali insondir. kim bo‘lishidan qat’iy nazar, jamiyatning har bir a’zosi o‘z o‘tmishini yaxshi bilsa, bunday odamlarni yo‘ldan urush, har xil aqidalar ta’siriga olish mumkin emas. tarix saboqlari insonni xushyorlikka o‘rgatadi, irodasini mustahkamlaydi . mustaqillik tufayli o‘zbek xalqining ko‘p asrlik boy tarixiy, ilmiy, madaniy va diniy merosini o‘rganish, undan xalqning umumiy va bebaho mulki sifatida foydalanishga …

2 / 28

o‘lib, qo‘qon xonligi mamlakatimiz davlatchiligi tarixida o‘ziga xos o‘ringa ega. qo‘qon xonligi manbashunosligi va tarixshunosligi u juda boy. qo‘qon xonligi tarixi haqida ma’lumot beruvchi tarixi aziziy asarini tahlil etish, undagi ba’zi ma’lumotlarni to‘g‘ri ekanligi ishonch hosil qilish, asardagi berilgan ma’lumotlarni boshqa asarlar bilan solishtirib, qo‘qon xonligi tarixi bo‘yicha umumiy xulosa chiqarish. bu asar davr taqozosi bilan yaqingacha ilmiy izlanishlar doirasidan chetda qolgan edi. aynan qo‘qon xonligi haqida ishonchli ma’lumot beruvchi tarixi aziziy asari va uning muallifi haqida izlanishlar olib borish hozirgi kunda dolzarb masala sifatida qaraladi. kurs ishining maqsadi va vazifalari. mazkur kurs ishining asosiy maqsadi qo‘qon xonligi tarixi haqida ma’lumot beruvchi tarixi aziziy asarini tahlil etish, undagi ma’lumotlar to‘g‘ri ekanligini o‘rganish, qo‘qon xonligining rossiya imperiyasi davridagi tarixini xolislik tamoyili asosida o‘rganish hisoblanadi. tadqiqot obyekti va predmeti. ushbu kurs ishining tadqiqot ob’yekti qo‘qon xonligi tarixi haqida ma’lumot beruvchi tarixi aziziy asari, predmeti hozirgi kunga qadar ilmiy nashriyotlarda nashrdan chiqqan adabiyotlar, …

3 / 28

xiri xx asr boshlarida qo‘qon xonligi hududida 40 ga yaqin tarixiy-biografik, adabiy tarixiy asarlar nazmu nasrda, o‘zbek, tojik va arab tillarida yaratilgan. jumladan, fazliy namangoniy,mushrif isfarangiy, muhammad hakimxon, avaz muhammad attor xo‘qandiy, dilshod-barno, mutrib, andalib, mulla shavqiy, muhammad niyoz xo‘qandiy, abu ubaydulloh, muhammad solihxo‘ja, mirzo olim, muhammad yunus g‘oyib, muhammad aziz marg‘iloniy va boshqa tarixchilar o‘z asarlarida xviii—xix asrlarda markaziy osiyoda muhim o‘rin egallagan qo‘qon xonligi tarixidan tashqari jahon tarixini, o‘lkaning o‘rta asrlar tarixini va eng asosiysi, turkistonning yangi tarixiga oid ma’lumotlarni berganlar . mulla aziz marg‘inoniy haqida manbalarda deyarli ma’lumot yo‘q. biroq “tarixi aziziy”dagi biografik harakterdagi qaydlar va qo‘lyozmani nashrga tayyorlash jarayonida tadqiqotga jalb qilingan ilmiy adabiyotlar diqqat bilan o‘rganilganda, uning hayot yo‘li va jamiyat ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o‘rni haqida ma’lum tasavvur hosil qilish imkoni tug‘ildi. muallif ismi bizga ma’lum adabiyotlarda mirza aziz bin muhammadrizo, aziz bin rizo marg‘inoniy, muhammadrizo marg‘iloniy, muhammad-aziz rizo marg‘inoniy, aziz marg‘inoniy, muhammad aziz ibn muhammad …

4 / 28

n va vafot etgan yillari ham noma’lum. muhammad aziz marg‘iloniy o‘z asarida tarixiy voqeliklar bilan birga o‘z tarjimai holiga oid ko‘p ma’lumotlarni ham bergan. muhammad azizning otasi muhammad rizo qo‘qon xonlari xizmatida bo‘lib, aslida namanganning chimyonidan ekan .kitobdagi ma’lumotlarga tayanib, uning xix asr o‘rtalarida tavallud topgani taxmin qilinadi. yana shunday xabarlardan uning “asl marg‘ilon bolasi va ota-bobolarining hammasi marg‘inoniyi-al-asl” ekani, hazrat imom a’zam mazhablarida va ajdodlarining barchasi “hazrat ofoqimga” murid-u muxlis bo‘lib kelganlarini bilib olamiz. uning ota-bobolari “olimxonga (1799-1810) xizmat qilgan chimyonlik katta umarolar” jamoasiga mansub bo‘lganlar. oradan bir qancha vaqt o‘tib, mulla aziz otasi, marg‘inonlik va xo‘qandlik bir necha tolibi ilmlar bilan buxoroi sharifga, madrasa tahsilini ko‘zlab yo‘lga tushadilar. ular xo‘janddan samarqandgacha piyoda yurib, ziyoda qiyinchiliklar bilan registon maydonida joylashgan tillakori madrasasiga yetib kelishadi. samarqandda bu paytda vabo tarqagan edi, shu bois ular “o‘rusiyaning amri bilan o‘z vatan”lariga qaytishga majbur bo‘ladilar. muallif bu hodisaning yilini ko‘rsatmagan, balki: “xo‘qandga kelsak, …

5 / 28

-yildagi ro‘yxatida mulla aziz marg‘inoniyning ismi ko‘rsatilmagan. aziz marg‘inoniy uzoq yillar eski marg‘ilonda joylashgan uyidan yangi marg‘ilonga – mahkamaga piyoda qatnab ishlagan. o‘zining aytishicha, har kuni taxminan bir kitob hajmdagi xatlarni yozgan, hatto kechalari ham tongga qadar mahkama ishi bilan mashg‘ul bo‘lgan. mashaqqatli mehnat orqasida u ko‘z nurini yo‘qotib, dardmand bo‘lib qoladi. mahkamadagi ishidan tashqari shikoyatchi va beva-bechoralarning arizalarini ham yozib berib yurgan aziz marg‘inoniy ish faoliyatining so‘nggi yillarida xizmatdagi rus ma’murlari va mahalliy amaldor toifasi bilan xusumatlashib qoladi. alal-oqibat, uyezd hokimi yordamchisi n.koritovning sa’y-harakati bilan ishdan chetlatiladi. biroq ularning ismlarini ochiq aytmaydi. d.sangirova yuqorida tilga olingan ma’murlar noib v.nalivkin (1852-1918) va mirzaboshi n. bulatnikov ekanini taxmin qiladi. aftidan, mahkamadagi zahmatli mehnatining qadr topmagani va hech kutmaganda ishsiz qolganidan mulla aziz juda mutaassir bo‘lgan. uning tushkun holdagi ruhiy iztiroblari, ko‘p yillik xizmati singgan “o‘rusiya hukumati”ning o‘ziga nopisandligidan nafratlanish hissi, haqiqat va adolat ilinjidagi iltijolari kitobning “musannifning bu dunyoda ko‘rgan rohati …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 28 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mulla aziz muhammadrizo marg‘iloniyning "tarixi aziziy" asari" haqida

m u n d a r i j a kirish.................................................................................................................2-3 i-bob. mulla aziz muhammadrizo marg‘iloniyning “tarixi aziziy” asari tarixiy manba sifatida……………...….………..4-14 1.1-§ mulla aziz bin muhammadrizo marg‘iloniyning hayotiy faoliyati.......4-9 1.2-§ tarixi aziziy asarida turkiston tarixining yoritilishi…………….....10-14 ii-bob tarixi aziziy asarining tuzulishi va uning tarixiy ahamiyati……………………………………………………………........15-24 2.1-§ asarning yozilishida muallif foydalangan manbalar……….………15-20 2.2-§ tarixi aziziy asariga xxi asr tarixshunos olimlarining qarashlari..21-24 xulosa……………………………………………………………………...25-26 foydalanilgan manba va adabiyotlar ro‘yxati.............27-28 kirish mavzuning dolzarbligi. bugungi ku...

Bu fayl DOC formatida 28 sahifadan iborat (172,0 KB). "mulla aziz muhammadrizo marg‘iloniyning "tarixi aziziy" asari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mulla aziz muhammadrizo marg‘il… DOC 28 sahifa Bepul yuklash Telegram