tovush tizimi tuzilishini o’rgatish usuliyoti

DOCX 14 pages 30.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.5 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: tovush tizimi tuzilishini o’rgatish usuliyoti reja: 1. tovush tizimi haqida tushuncha. 2. boshlang’ich sinflarda tovush tizimini o’rgatish usuliyoti. 3. 1-2-sinflarda tovush tizimini o’rgatish. 4. 3-4-sinflarda tovush tizimini o’rgatish. o’quvchilarga ta`lim-tarbiya berish vazifalaridan biri ularda ilmiy dunyosarashni shakllantirishdir. bu vazifani hal qilishda maqsadga muvofiq ishlashning yetakchi sharti o’quvchini shaxs sifatida muvaffaqiyatli kamol toptirish hisoblanadi. har bir o’quv predmeti o’z mazmuniga muvofiq ravishda o’quvchida ilmiy dunyoqarash elementlarini shakllantirishga ma`lum hicca qo’shadi. boshlang’ich sinflarda bu ko’proq tabiatshunoslik va uqish darslarida amalga oshiriladi. shuningdek, ona tili (leksika, grammatika, so’z yasalishi, fonetikani o’rganish) darslari ham bu vazifani amalga oshirishga imkon beradi. til bilan tafakkur uzviy bog’liq bo’lib, tafakkur so’z vositasida yuzaga chiqadi. til kishilarning bir-birlari bilan aloqa qilish ehtiyojiga ko’ra ong bilan birga vujudga kelib va tafakkurning mahsuli hisoblanib, ongdan tashqarida o’zicha yashamaydi. til va tafakkur o’zaro bog’liq bo’lishi bilan bir vaqtda, atrofimizni o’rab olgan moddiy borliqqa nisbatan ikkilamchidir. tafakkur tashqi dunyoning tushunchadagi ifodasi …

2 / 14

ari uchun ilmiy asos yaratadi. tilning mohiyatini bunday idrok etish hodisalarning rivojlanuvchanligi va o’zaro bog’langan qismlardan tuzilishini tushunishga zamin bo’ladi. maktab tajribasi va maxsus tekshirishlar shuni ko’rsatadiki, yuqorida qayd etilgan dastlabki qoidalarni o’quv jarayonida amalga oshirishda: ijtimoiy hodisa sifatida til haqidagi bilimlar kompleksini to’g’ri tanlash, asosiy til hodisalari va kategoriyalarini tushuntirishda o’qituvchining tutgan metodologik yo’lining aniqligi, o’quvchilar aqliy faoliyatini faollashtirish, til nazariyasini o’rgatishga asos bo’ladigan til materialining yuqori sifatli bo’lishi kabi dalillar hal qiluvchi ta`sir etadi. shubhasiz, har bir omil maktab tajribasida bir-biridan ajralgan holda bo’lmaydi. aksincha, ularning bir-biriga turri, maqsadga muvofiq ta`siri kjobiy natija beradi. ulardan ba`zilari haqida, avvalo, ijtimoiy hodisa sifatida til bilan tanishtirish haqida to’xtalamiz. tilning ijtimoiy moqiyati uning aloqa funksiyasini bajarishida ko’rinadi. uning jamiyat hayotidagi rolini aniq tushunishga yordam berish uchun: birinchidan, o’quv jarayonida har bir til birligining nutqimizdagi rolini o’quvchilar o’zlashtirishini ta`minlash zarur. o’quvchilar tilning aloqa funksiyasini tilning asosiy birliklari (fonema, morfema, so’z, so’z birikmasi, …

3 / 14

an ajratdi. odam mehnat jarayonida o’zining fikrlash faoliyatini rivojlantirish va nutqini o’stirish bilan o’zini doimo takomillashtirib bordi va takomillashtirmoqda. olamni, koinotni o’zgartira borib, kishi yanada kamol topa boradi, uning tili ham boyib boradi. kishilar jamiyat a`zolari bilan aloqa, munosabat, birgalikdagi mehnat har bir kishining o’sishi, rivojlanishidagi zaruriy shartlardan hisoblanadi. uchinchidan, boshlang’ich sinf o’quvchilarining tilga ijtimoiy hodisa sifatida qarashini shakllantirishda tilning kelib chiqishi, tilda yangi so’zlarning paydo bo’lishi haqida ularning saviyasiga mos bo’lgan “sir”ni echish (tushuntirish) ijobiy ta`sir ko’rsatadi. o’qituvchi o’quvchilarga tilning bir kishi tomonidan maxsus o’ylab chiqarilmaganini, u ibtidoiy (qadimgi) odamlarning mehnat faoliyati bilan bog’liq holda yaratilganini va asta rivojlanib borganini tushuntiradi. bizdan juda uzoq vaqtlar ilgari tilda faqat bir necha so’z mavjud edi, kishilar atrofdagi tabiatni, narsalarni bilib, ish qurollari yaratib, nimadir ishlab chiqarganlari sari tilda yangi so’zlar paydo bo’la boshladi. atrofimizda mavjud bo’lgan narsalarga, ularning belgilariga, jarayonga, voqea-hodisalarga va juda ko’p boshqa narsalarga kishilar nom qo’yganlar; shunday qilib, …

4 / 14

bo’lgani uchun til leksikasi misolida boshlang’ich sinf o’quvchilari saviyasiga mos ravishda jamiyatning rivojlanishi bilan bog’liq holda tilning ham rivojlanishi tushuntiriladi. tilning leksik tarkibida yuz berayotgan o’zgarishlar yuzasidan o’qituvchi va o’quvchilarning kuzatishlari bolalarda dunyoni bilish haqidagi tasavvurni shakllantirishga mos material beradi. boshlang’ich sinf o’quvchilarining tilni o’zlashtirish jarayonini tekshirish shuni ko’rsatadiki, tilga ilmiy qarash asoslarini shakllantirish uning muhim bog’lanishlarini bilishga yordam beradi. xususan, o’quvchilar so’zning tovush tomoni bilan uning leksik ma`nosi, so’zning morfemik tarkibi bilan leksik ma`nosi, so’zning grammatik ma`nosi bilan uniig ma`lum so’z turkumiga tegishliligi o’rtasidagi bog’lanish kabilarni bilib olishi shu maqsadga xizmat qiladi. bu bog’lanish tilning fonetik, leksik, so’z yasalishi va grammatik tomonlarining bir-biriga ta`sir qilishini tavsiflaydigan umumiy bog’lanishlarning xususiy ko’rinishi hisoblanadi. shuni ta`kidlash kerakki, o’quvchilarning tilga xarakterli bog’lanishlarni tushuntirishlari tilni egallash nuqtai-nazaridangina emas, balki dunyoqarashlarini shakllantirishda ham katta ahamiyatga ega. tildan bilim berishda o’quvchilarning hayotiy tajribasiga tayanish muhimdir. o’qituvchi nazariy xarakterdagi umumlashtirish zarur bo’lgan faktik materiallarni yig’ish bosqichida ham, …

5 / 14

e`tibor berish talab etiladi. tafakkur keng ma`noda hodisalarni boshqa hodisalar va jarayonlarga bog’liqligini. hisobga olib, ularni har tomonlama mavjud belgilari yig’indisi bilan rivojlanishda qurish ko’nikmasini ta`riflaydi. tafakkurning bunday sifati o’quvchilarda asta-sekin shakllana boradi va, o’z navbatida, ular kuzatish jarayonida dalillarni topish, ularni tahlil qilish va o’rganiladigan hodisalarning ayrim tomonlari o’zaro bog’liqligini aniqlash, taqqoslash va umumlashtirish ko’nikmasini egallab boradilar. keyingi yillarda o’quvchilarning o’quv faoliyati tobora izlanish xarakterini olib bormoqda. tilni o’rganishda boshlang’ich sinf o’quvchilari uchun ayrim qoida va aniqliklarni yodlab olish emas, balki atrofdagi hayotni kuzatish asosida o’quvchilarning o’zlari “topgan” yoki adabiy manbalardan tayyor olingan til materialini maqsadga muvofiq analiz va sintez qilish etakchi hisoblanadi. o’rganiladigan grammatik, so’z yasalishiga oid, leksik tushunchalarning mavjud belgilarini aniqlash jarayonida faol qatnashish, bilib olingan dalillarni o’xshash yoki farqli tomondan qiyoslash, shuningdek, o’rganilgan nazariy bilimlarni har xil nutqiy faoliyatga ijodiy tatbiq etish — bularning barchasi o’quvchilarda mustaqil fikrlash ko’nikmasini o’stirish uchun zamin, shart-sharoit yaratadi. bunda muhim …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tovush tizimi tuzilishini o’rgatish usuliyoti"

mavzu: tovush tizimi tuzilishini o’rgatish usuliyoti reja: 1. tovush tizimi haqida tushuncha. 2. boshlang’ich sinflarda tovush tizimini o’rgatish usuliyoti. 3. 1-2-sinflarda tovush tizimini o’rgatish. 4. 3-4-sinflarda tovush tizimini o’rgatish. o’quvchilarga ta`lim-tarbiya berish vazifalaridan biri ularda ilmiy dunyosarashni shakllantirishdir. bu vazifani hal qilishda maqsadga muvofiq ishlashning yetakchi sharti o’quvchini shaxs sifatida muvaffaqiyatli kamol toptirish hisoblanadi. har bir o’quv predmeti o’z mazmuniga muvofiq ravishda o’quvchida ilmiy dunyoqarash elementlarini shakllantirishga ma`lum hicca qo’shadi. boshlang’ich sinflarda bu ko’proq tabiatshunoslik va uqish darslarida amalga oshiriladi. shuningdek, ona tili (leksika, grammatika, so’z yasalishi, fonetikani o’rganish) darslar...

This file contains 14 pages in DOCX format (30.5 KB). To download "tovush tizimi tuzilishini o’rgatish usuliyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: tovush tizimi tuzilishini o’rga… DOCX 14 pages Free download Telegram