masal va she’rni o’qish usuliyoti

DOCX 7 стр. 24,0 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 24,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

mavzu: masal va she’rni o’qish usuliyoti reja: 1.masal haqida ma’lumot. 2.masalning tuzilishi va uning turlari. 3.she’r haqida ma’lumot. 4.she’r o’qitish usuliyoti. 5.boshlang’ich sinf “o’qish” darsliklaridagi masal va she’r tahlili. masal axloqiy mazmunni kinoyaviy obrazlar orqali aks ettiradigan badiiy asardir. u ko’proq she’riy tarzda yoziladi. masalda inson xarakteriga xos xususiyatlar kinoyaviy obrazlar—hayvonlar, jonivorlar va o’simliklar dunyosiga ko’chiriladi. ko’pincha masalning kirish qismida, ba’zan oxirida qissadan hissa, ya’ni ibratli xulosa chiqariladi. bu o’quvchilarni axloqiy tomondan tarbiyalashga katta imkon beradi. masalda fikrning qisqa, lo’nda, chiroyli va ifodali tasvirlanishi, tilining o’tkirligi va xalqchilligi o’quvchilar nutqi va tafakkurini o’stirishda muhim material hisoblanadi. masal kichik hajmli, ammo boy mazmunli, tugun, kulminatsion nuqta va yechimi bo’lgan kichik pyesani eslatadi. u biror voqea-hodisani qisqa va mazmunli tasvirlashda ajoyib namuna bo’la oladi. bolalarni masaldagi kinoyaviy mazmun emas, balki, birinchi navbatda, obrazlarning go’zalligi o’ziga jalb qiladi. shuning uchun masal ustida ishlashni hayvonlar hayotidan yozilgan hikoya ustida ishlash kabi uyushtiriladi. odatda, masal …

2 / 7

oya kabi qabul qilsalar, ii sinfdan boshlab ular masaldagi hayvonlarning xatti-harakati, o’zaro munosabatlari ba’zan kishilar hayotida ham uchrashini, masal axloqiy bilim beradigan hikoya ekanini, ko’proq she’riy tarzda bo’lishini, unda kishilardagi ayrim kamchiliklar tasvirlanishini bilib ola boshlaydilar. masal tili ustida ishlaganda, o’quvchilar nutqini boyitish uchun unda ishlatilgan obrazli iboralar, badiiy vositalar o’quvchilarga mustaqil toptiriladi: o’quvchilar o’qituvchi bergan gap yoki iborani masaldagi ibora bilan almashtiradilar. masal tahlil qilinayotganda voqea rivojini jonli tasavvur qilish, obrazlarni aniq idrok etishda o’quvchilarga yordam berish zarur. chunonchi, ularga ayrim epizodlarni so’z bilan tasvirlash, ba’zilariga o’qituvchi yordamida reja tuzish, ishning oxirgi bosqichida rollarga bo’lib o’qish kabilarni tavsiya qilish maqsadga muvofiq. personajga xarakteristika berishda uning xatti-harakatakati bilan birga, tilining o’ziga xos xususiyatlaridan ham foydalaniladi. masalni ifodali o’qishga tayyorlanishda uning syujetini bilish bilan birga, muallif tilini yaxshi tushunish, harakat bir personajning individual xarakterini hisobga olish zarur. masal o’qish darsining qurilishi quyidagicha bo’ladi: i. tayyorgarlik ishlari (bunda masalning xususiyatlari va qaysi …

3 / 7

chiqib undagi asosiy fikrni belgilash. iv. allegoriyani ochish. v.axloqiy xulosa aks ettirilgan qismni tahlil qilish. vi. hayotda uchragan o’xshash hodisalarga taqqoslash. she’r — ohang jihatidan ma’lum bir tartibga solingan, his-tuyg’u ifodasi sifatida vujudga kelgan hayajonli ritmik nutq. she’riy nutqni ohang jihatidan ma’lum bir tartibga solish vositalari ritm (bir-biriga monand kichik bo’laklarning izchil va bir me’yorda takrorlanib kelishi) va qofiya (misralarning oxirida keladigan ohangdosh so’zlar) hisoblanadi. she’rni o’qiganda kichik yoshdagi o’quvchilar tabiat va jamiyat voqea-hodisalarining poetik tasviridan hayajonlanishlari muhim ahamiyatga ega. boshlang’ich sinflarda she’r tarzida yozilgan hikoyalar, ya’ni she’riy hikoyalar va lirik she’rlar o’qitiladi. she’riy hikoyada syujet, ya’ni voqealar tizimi va uning rivoji xarakterlidir. lirik she’r “biror hayotiy voqea-hodisa ta’sirida insonda tutilgan ruhiy kechinma, fikr va tuyg’ular orqali turmushni aks ettiradi. lirik she’rning xususiyati kishining his-tuyg’uga to’la hayajonli nutqini ta’sirli ifodalashga qo’l keladi. bunda ohangdorlik va musiqiylikni vujudga keltiradi. she’rni o’qish darslarida asosiy ish turi ifodali o’qish hisoblanadi. o’quvchi she’rning asosiy …

4 / 7

ish oddiy bo’lishi kerak o’qiyotganda tabiiy zavq-shavq, shodlik, xursandlik, qahr-g’azab hissini uyg’otishi lozim. bolalar she’rni o’qiganda, she’riy satrga rioya qilishlari, she’r ritmini buzmasliklariga erishish lozim. she’r mazmuni ham, boshqa janrdagi badiiy asarlar kabi savollar asosida tahlil qilinadi. ammo she’r mazmuni haqida o’quvchilarga ko’p savol berish tavsiya etilmaydi. o’quvchilar she’rning asosiy mazmunini tushunganliklariga ishonch hosil qilishning o’zi kifoya. boshlang’ich sinflarda o’qitiladigan ko’pgina she’rlarni tahlil qilib, ifodali o’qish mashq qilingach, ifodali yod aytib berish vazifasi topshiriladi (o’quvchilar darsda ifodali o’qimagan she’rni uyda ifodali yod aytib berishga tayyorlanishni tavsiya etilmaydi). bolalar she’rni yoqtiradilar. she’riy nutq yengil yodlab olinadi, estetik his-tuyg’u uyg’otadi. kichik yoshdagi o’quvchilar saviyasiga mos bolalarbop ravshan til bilan yozilgan sodda ritmli jarangdor she’rlarni bolalar tez va oson yodlab oladilar, keyin yoddan ifodali o’qiydilar. kichik yoshdagi o’quvchilarga she’rni qanday yodlash kerakligi o’rgatiladi. buning uchun o’qituvchi o’quvchilar bilan she’rni teng satrli bir necha qismga bo’ladi. o’quvchilarga harakat bir satr oxirida ritmik pauza qilish, …

5 / 7

rda ona tili o’qitish metodikasi. toshkent, 1984. 8.ashrapova t., hotamov n. uchinchi sinfda o’qitish darslari. toshkent, 1983.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "masal va she’rni o’qish usuliyoti"

mavzu: masal va she’rni o’qish usuliyoti reja: 1.masal haqida ma’lumot. 2.masalning tuzilishi va uning turlari. 3.she’r haqida ma’lumot. 4.she’r o’qitish usuliyoti. 5.boshlang’ich sinf “o’qish” darsliklaridagi masal va she’r tahlili. masal axloqiy mazmunni kinoyaviy obrazlar orqali aks ettiradigan badiiy asardir. u ko’proq she’riy tarzda yoziladi. masalda inson xarakteriga xos xususiyatlar kinoyaviy obrazlar—hayvonlar, jonivorlar va o’simliklar dunyosiga ko’chiriladi. ko’pincha masalning kirish qismida, ba’zan oxirida qissadan hissa, ya’ni ibratli xulosa chiqariladi. bu o’quvchilarni axloqiy tomondan tarbiyalashga katta imkon beradi. masalda fikrning qisqa, lo’nda, chiroyli va ifodali tasvirlanishi, tilining o’tkirligi va xalqchilligi o’quvchilar nutqi va tafakkurini o’stirishda muhim mate...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (24,0 КБ). Чтобы скачать "masal va she’rni o’qish usuliyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: masal va she’rni o’qish usuliyo… DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram