joy relyefini topografik karta va planlarda tasvirlash

PPT 68 pages 5.3 MB Free download

68 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.3 MB

File type PPT

Pages 68

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 68

topographic maps umumtexnik fanlar kafedrasi urinov jamol chorshanbiyevich mavzu: 7 fan joy relyefini topografik karta va planlarda tasvirlash injenerlik geodeziyasi “tiqxmmi” milliy tadqiqot universiteti huzuridagi qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti * joy relefini topografik karta va planlarda tasvirlash reja: 1. joy relyefining asosiy shakllari. 2. relyefni qog‘ozda tasvirlash va gorizontallar xossalari. 3. topografik karta nima. * 1. joy relyefining asosiy shakllari. yer sirtining baland-pastliklariga relyef deyiladi. joyning relyefi balandlik va pastliklarga bо‘linadi: tog‘, tepa, tizma tog‘, egarsimon joylar - balandlikka chuqurlik, soy, jarlik esa pastlikka kiradi. relyefning asosiy shakllarini quyidagicha xarakterlash mumkin: tog‘ (tepa)- yuqoriga konus tarzida kо‘tarilgan joy bо‘lib, uning eng baland nuqtasi uchli bо‘lsa chо‘qqi va yassi bо‘lsa plato deyiladi. tog‘ning yon tomonlarini yonbag‘ir yoki qiyalik, atrof bilan tutashgan chizig‘i esa - tog‘ etagi deyiladi. tizma tog‘ bir tomonga chо‘zilib pasaygan (balandlik) joy bо‘lib, ikki yon tomoni tikrog‘ pasayadi. tizma tog‘da joy bir nuqtadan uch yо‘nalishi bо‘yicha pasayadi. …

2 / 68

zda bir necha usulda tasvirlash mumkin: topografik karta va planlarda relyefni tasvirlashda joy nuqtalari balandliklarini tez topish, yon bag‘ir yо‘nalishlari va tikliklarni aniqlash mumkinligi va tasvirlangan joy relyefi hamda uning ayrim shakllarining о‘zaro joylashishi tо‘g‘risidagi yaxshi tushuncha olish shartlari qо‘yiladi. * sxavam avab 308-guruh abdullayev ulug'bek relyefni tasvirlash uchun yer yuzasining о‘ziga xos nuqtalari hamda chiziqlar yо‘nalishi bо‘yicha nuqtalarning balandliklari topiladi, ularning hammasi kartada kо‘rsatilsa, uni о‘qish qiyin bо‘ladi. shu sababli yuqorida sanab о‘tilgan shartlarni qanoatlantirish uchun relyefni tasvirlashda nuqtalar balandliklaridan ayrimlarini yozish bilan birgalikda gorizontallar usuli qо‘llaniladi. relyefni qog‘ozda bir necha usulda tasvirlash mumkin: topografik karta va planlarda relyefni tasvirlvshda joy nuqtalari balandliklarini tez topish, yon bag‘ir yо‘nalishlari va tikliklarni aniqlash mumkinligi va tasvirlangan joy relyefi xamda uning ayrim shakllarining о‘zaro joylashishi tо‘g‘risidagi yaxshi tushuncha olish shartlari qо‘yiladi. * rel’yef va uning asosiy shakllari –yer yuzadagi notekisliklar, ya’ni balandlik, pastlik, tog’lik va pasttekisliklar yig’indisiga rel’yef deyiladi. har qanday qurilish …

3 / 68

g’lik tog’lik rel’yeflariga bo’lish mumkin. rel’yef shakllari tashqi ko’rinishi bo’yicha bo’rtib chiqqan (qavariq) va botiq bo’ladi. qavariq botiq rel’yefning qavariq shakllariga − qo’rg’ontepa, tog’, do’nglik va h. k. lar kiradi. rel’yefning botiq shakllariga − vodiy, jarlik, soy va h. k. lar kiradi. rel’yefni balandlik usuli bilan tasvirlash − balandlik deb, nuqtaning absolyut balandligini ifodalovchi raqamlarga aytiladi. balandlik usulida biron bir joyning rel’yefini qog’ozda tasvirlash uchun, masalan; tepalikning eng baland nuqtasi, etagi, yon bag’irlarining bukilgan joyi va boshqa shunga o’xshash nuqtalarining absolyut balandligi aniqlanadi. so’ngra bu nuqtalar qog’ozga tushirilib uning yoniga balandlik qiymatlari yozib quyiladi rel’yefning bu usulda tasvirlanishi, kartadagi nuqtalarning baland – pastligini tez va oson aniqlashga imkon yaratadi, ammo rel’yefning bu usulda tasvirlanishida kartada yon bag’irlarlarning yo’nalishi, qiyaligi va shaklini aniqlash ancha qiyin bo’ladi. shuning uchun bu usuldan faqat dengiz kartalarini tuzishda va dengiz chuqurliklarini aniqlashda foydalaniladi. topografik kartada bu usuldan foydalanishda gorizontallar usuli bilan birgalikda olib boriladi. rel’yefni …

4 / 68

i shartlarga rioya qilinadi: 1.gorizontallar – yopiq yoki ochiq egri chiziqlardan iborat bo’lib, ular hech qachon bir – biri bilan kesishmaydi. 2.gorizontallar oralig’ining katta yoki kichik bo’lishi yon bag’irlarning qiyaligini ko’rsatadi, masalan: gorizontallar zich joylashgan bo’lsa, qiyalikning tikligini, aksincha, qiyalik darajasining pastligini ko’rsatadi. 3.gorizontallar oralig’i bilan qiyalikning bir – biriga bog’liq ekanligi. ikki gorizontal tekislik orasidagi vertikal masofa kesim balandligi – h; ikki nuqta orasidagi masofa, ya’ni: aa1 ning gorizontal proyeksiyasi esa, ya’ni: – d, gorizontallar oralig’i deyiladi. yonbag’ir (ab) orasidagi burchakka, ya’ni: γ – qiyalik burchagi deyiladi bu yerda: d – gorizontallar oralig’i (m), h – kesim balandligi (m), α – qiyalik burchai (gradus). topografik kartalarning masshtabiga hamda rel’yefning murakkabligiga qarab, topografik kartalar uchun turli xil kesim balandliklari qabul qilingan. kesim balandligi – 1, 2, 5 va 10 metr bo’ladi. ayrim joylarning relyefini gorizon-tallar bilan to’liq ravishda ko’rsatish mumkin bo’lmasa, yordamchi gorizontallar o’tkaziladi va ular uzuq (punktir) chiziqlar bilan …

5 / 68

gan bо‘lib, ular orasini kesim balandligi deb ataladi. topografik kartalar boshqalaridan mazmuni, tо‘liqligi, joyni batafsil о‘rganish imkonini bera olishi, relyef va tafsilotni tasvirlash aniqligi bilan farqlanadi. shu sababli ular halq xо‘jaligida, injenerlik inshootlarini qidiruv, loyihalash, qurilishda, yer tuzish va yer kadastrini yuritish kabi kо‘p masalalarni yechishda, eng muhimi esa mamlakat mudofaasini tashkil etishda qо‘llaniladi. topografik kartalar kо‘p varag‘li bо‘ladi va mamlakat xududida foydalanish uchun qulay bо‘ladigan о‘lchamli alohida varaqlarda qismlarga bо‘linib tasvirlanadi. * topografik kartalar xaritada gi xolati " real dunyo " topografik karta nima? boshqa kartalardan farqli ravshda topografik kartalarda yer sirtining relyefi gorizantal chiziqlar bilan tasvirlangan bo’ladi gorizontal chiziqlar deb dengiz sathidan bir xil balandlikdagi nuqtalarni tutashtiruvchi chiziqlarga aytiladi. keling shu tepalikka chiqamiz ! biz hozir dengiz satxidan 100 metr balandlikdamiz. 100m tepalikga chiqishni davom ettiramiz! 100m endi biz 200 metr tepalikdamiz. 100m 200m yurishda davom etamizmi? 100m 200m biz endi 300 metr tepalikdamiz! 100m 200m 300m nihoyat …

Want to read more?

Download all 68 pages for free via Telegram.

Download full file

About "joy relyefini topografik karta va planlarda tasvirlash"

topographic maps umumtexnik fanlar kafedrasi urinov jamol chorshanbiyevich mavzu: 7 fan joy relyefini topografik karta va planlarda tasvirlash injenerlik geodeziyasi “tiqxmmi” milliy tadqiqot universiteti huzuridagi qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti * joy relefini topografik karta va planlarda tasvirlash reja: 1. joy relyefining asosiy shakllari. 2. relyefni qog‘ozda tasvirlash va gorizontallar xossalari. 3. topografik karta nima. * 1. joy relyefining asosiy shakllari. yer sirtining baland-pastliklariga relyef deyiladi. joyning relyefi balandlik va pastliklarga bо‘linadi: tog‘, tepa, tizma tog‘, egarsimon joylar - balandlikka chuqurlik, soy, jarlik esa pastlikka kiradi. relyefning asosiy shakllarini quyidagicha xarakterlash mumkin: tog‘ (tepa)- yuqoriga konus tarzida kо‘ta...

This file contains 68 pages in PPT format (5.3 MB). To download "joy relyefini topografik karta va planlarda tasvirlash", click the Telegram button on the left.

Tags: joy relyefini topografik karta … PPT 68 pages Free download Telegram