foiz risklari: boshqarish va baholash

DOCX 8 pages 29.3 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.3 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu: foiz riski reja: 1.foiz risklari: boshqarish va baholash. 2.foiz stavkasini boshqarish usullari. 1. foiz risklari: boshqarish va baholash foiz riski o‘zida foiz stavkalari darajasining o‘zgarishi natijasida moliyaviy yo‘kotishlar ehtimolini aks etadi. bazel qo‘mitasi foiz riskining paydo bo‘lishi quyidagi omilarni aniqladi: 1. narhlar o‘zgarishini riski. bunda foiz riski aktiv va passivlarning to‘lov muddatlari bo‘yicha balanslashtirilmaganligi orqali aniqlandi. 2. egri daromad o‘zgarishi riski. aktiv va passivlar bo‘yicha foiz stavkalari o‘zgarishida vaqtlar bo‘yicha mos kelmasligi natijasida olinayotgan daromad tengligining buzilishi. 3. bazaviy risk. moliyaviy instrumentlarni qayta baholash vaqtida olingan va to‘langan foizlarni boshqarishda noaniq korrelyasiya o‘tkazish. 4. opsionlar bilan bog‘liq risklar. aktiv va passivlar muddatlari bo‘yicha o‘zgarishi opsion bitimlarda foiz risklarini keltirib chiqaradi. tijorat banklarida foiz riski deganda bankning sof foydasi qisqarishi riskidan to foiz stavkalari darjasining o‘zgarishi natijasida uning kapitali qiymatining yo‘qolishigacha, natijada jalb qilingan mablag‘larning o‘rtacha qiymati joylashtirilgan mablag‘lar qiymatidan oshib ketishi holatiga olib kelish jarayonini tushunish kerak. bunday holatda …

2 / 8

idagi formula orqali aniqlanadi: мҳақ = х 100% д ф - х ф ад bu erda: mhaq - foiz marjasining haqiqiy hajmi; df - foizli daromad; xf - foiz to‘lovlari bo‘yicha xarajatlar; keltiruvchi aktivlar; ad - foizli daromad keltiruvchi aktivlar; foiz marjasi quyidagi yo‘nalishlarda tahlil qilinadi: · haqiqiy foiz marja bilan uning bazasi bilan solishtirish, natijada foizlar bo‘yicha daromadning o‘sishi yoki kamayishini aniqlash mumkin; · foiz marjaning standartlarga yoki bank qoidalariga mos kelishini nazorat qilish; · qaysi turdagi daromad (xarajat) foiz marjasining o‘zgarishiga ta’sirini aniqlash uchun uning tarkibini tahlil qilish; · boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun foiz marjasining o‘zgarishi chegaralarini aniqlash; foiz marjasining hajmiga ta’sir qiluvchi omillarga kredit qo‘yilmalarining tarkibi va hajmi hamda ularning manbasi, to‘lovlar muddati, foiz stavkalarining foydalanilishi va ularning harakati kiradi. ta’minlangan va yuqori riskli ssudalarni uzoq va qisqa muddatlarda joylashtirish, shuningdek kreditlash hajmi daromad qo‘yilmalarni aniqlaydi. foiz marjasining hajmiga kredit qo‘yilmalari va ularning to‘lov vaqtlari bo‘yicha …

3 / 8

rning diversifikatsiyasini qo‘llab-quvvatlash; · foiz stavkaning o‘zgarish bosqichlariga bankning aktiv va passivlarini boshqarish strategiyasini mos tanlash. masalan, past foiz stavkalarning o‘sishi kuzatilganda majburiyatlar bo‘yicha mablag‘lar muddatini oshirish, o‘rnatilgan foiz stavkalardagi kreditlar hajmini kamaytirish, investitsiya muddatlarini qisqartirish, uzoq muddatli qarzlarni jalb qilish va kredit limitlarini yopishga to‘g‘ri keladi. aktiv va passivlar, foiz stavkalarning muddatlariga bog‘liq holda foiz marjasining o‘zgarishi quyidagicha ifodalanadi: m = aps x i bu erda: m - foiz marjasi; i - foiz stavkalarining o‘zgarishining kutilishi. bankning foiz riskiga tushib qolish darajasini baholashda ko‘yidagi ko‘rsatkich qo‘llaniladi: fr = aps/aktivlar x 100% foiz siyosatini erkin yuritilishi uchun bank, uning xizmatlari qiymati koeffiitsenti qaysi chegaralarda olib borilayotganligini bilish kerak. ushbu ko‘rsatikch ta’minlanmagan xarajatlar hajmini aks ettiradi. bu ko‘rsatkich minimal foiz marjasi (mmin) ko‘rinishida aniqlanadi, ya’ni xarajatlarni qoplash imkonini beruvchi, lekin foyda olib kelmaydigan aktivlar va passiv operatsiyalar bo‘yicha minimal stavkalarni ko‘rsatadi. u quyidagicha aniqlanadi: хт - хб 4 ммин = x …

4 / 8

iligi (dmin) : dmin = qr + 0,1qr + mmin + pmin . 2.foiz stavkasini boshqarish usullari bank boshqaruvining asosiy maqsadi foiz marjasini, ya’ni daromad keltiruvchi aktivlari bo‘yicha foizli daromadlari bilan uning majburiyatlari bo‘yicha foizli xarajatlari o‘rtasidagi farqni boshqarish (nazorat) dan iborat. undan tashqari spredga, ya’ni aktivlar bo‘yicha olingan o‘rtacha tortilgan stavkalar bilan majburiyatlar bo‘yicha to‘langan o‘rtacha tortilgan stavkalar o‘rtasidagi farqga e’tibor qaratiladi. foiz stavkasini boshqarishda gep (nomutanosiblik) hisobga olinadi - u bankning fiksirlangan va suzib yuruvchi stavkalardagi aktiv va passivlarining balanslashmaganligini ko‘rsatadi - ba/p. inflyasiya sharoitida foiz stavkalari prognoz qilish juda qiyin, shuning uchun risklarni boshqarishda bankda aktiv portfellarning muddatlari bo‘yicha balanslashtirishga qaratilishi kerak. bu ham juda mushkul, agar bank aktiv va passiv balanslarida suzib yuruvchi va fiksirlangan stavkalarga ega bo‘lsa. shuning uchun foiщ stavkalarni baholash juda muhim. aktiv va passiv portfellarning muddatlari bo‘yicha balanslashtirish foiz spredini, ya’ni foiz riskini aniqlashda yordam beradi. agar balanslashmagan muddatlar munosabati katta daromadni …

5 / 8

aqozo qildi, ya’ni foiz marjasini kengaytirish lozim. berilgan ma’lumotlarga ko‘ra, ii variant bo‘yicha spred 11,5% ni, i variantdagi 5% lik emas. bu ba/p ni to‘g‘ri prognoz qilish hisobiga erishildi. qarz mablag‘larini ikki mustaqil bosqichli shartnoma bo‘yicha 180 kunga jalb qilish qaror qilindi: boshida 90 kunga jalb qilish keyin esa uni 90 kunga yana yangilash. bu holatda spred 180 kunlik balanslashmagan kreditga 11,5% ni tashkil qilib, quyidagi tarzda namoyon bo‘ldi: i bosqich: 180 kunlik kreditlar bo‘yicha stavka = 25%; mablag‘larni sotib olish (birinchi 90 kun) = 15%; spred = 10%; ii bosqich: 180 kunlik kreditlar bo‘yicha stavka = 25%; mablag‘larni sotib olish (ikkinchi 90 kun) = 12%; spred = 13%. spred 180 kunlik kreditga 11,5% ni tashkil qiladi. ba/p ijobiy va salbiy bo‘ladi. ijobiy ba/p da o‘zgaruvchan stavkalardagi aktivlar o‘zgaruvchan stavkalardagi passivlardan yuqori bo‘ladi. ijobiy ba/p da foiz stavkasining pasayishi foiz marjaning pasayishiga olib keladi va aksincha. salbiy ba/p da o‘zgaruvchan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "foiz risklari: boshqarish va baholash"

mavzu: foiz riski reja: 1.foiz risklari: boshqarish va baholash. 2.foiz stavkasini boshqarish usullari. 1. foiz risklari: boshqarish va baholash foiz riski o‘zida foiz stavkalari darajasining o‘zgarishi natijasida moliyaviy yo‘kotishlar ehtimolini aks etadi. bazel qo‘mitasi foiz riskining paydo bo‘lishi quyidagi omilarni aniqladi: 1. narhlar o‘zgarishini riski. bunda foiz riski aktiv va passivlarning to‘lov muddatlari bo‘yicha balanslashtirilmaganligi orqali aniqlandi. 2. egri daromad o‘zgarishi riski. aktiv va passivlar bo‘yicha foiz stavkalari o‘zgarishida vaqtlar bo‘yicha mos kelmasligi natijasida olinayotgan daromad tengligining buzilishi. 3. bazaviy risk. moliyaviy instrumentlarni qayta baholash vaqtida olingan va to‘langan foizlarni boshqarishda noaniq korrelyasiya o‘tkazish. 4. opsi...

This file contains 8 pages in DOCX format (29.3 KB). To download "foiz risklari: boshqarish va baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: foiz risklari: boshqarish va ba… DOCX 8 pages Free download Telegram