fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi

DOCX 27 pages 35.5 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.5 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mavzu: fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi reja: 1. 1.fuqarolik huquqi tushunchasi 2. fuqarolik huquqining asosiy tamoyillari 3. fuqarolik huquqi tizimi 1.fuqarolik huquqi tushunchasi fuqarolik huquqi o`zbekiston respublikasida amal qiluvchi huquq tizimi sohalaridan biri bo`lib, mamlakatimizda iqtisodiy munosabatlarni takomillashtirish, bosqichma-bosqich bozor iqtisodiyoti munosabatlariga o`tish davrida fuqarolar va boshqa sub`-yektlarning moddiy, ma`naviy ehtiyojlarini tobora to`laroq qon-dirish maqsadida mulkiy munosabatlarni hamda mulkiy xarakterda bo`lmagan shaxsiy munosabatlarni tartibga solish, mustahkamlashga qaratilgan huquq normalari yig`indisidan iboratdir. sodda qilib aytganda, fuqarolik huquqi - yuridik jihatdan teng bo`lgan subyektlar o`rtasidagi mulkiy va shaxsiy-nomulkiy muno-sabatlarni tartibga soladigan hamda mustahkamlaydigan huquqiy normalar yig`indisidir. fuqarolik huquqining huquq sohalari tizimida tutgan o`rnini anglash uchun, dastavval ushbu huquq sohasi tartibga soladigan ijtimoiy munosabatlarni tahlil etish lozim. ijtimoiy munosabatlar tizimida fuqarolik huquqi tartibga soladigan munosabatlar keng o`rinni egallaydi. ayniqsa, bu munosabatlar kishilar o`rtasidagi o`zaro iqtisodiy muomalada, kundalik ehtiyojlarni qondirishga qaratilgan harakatlarda ko`p uchraydi. fuqarolik huquqi tartibga soladigan munosabatlar doirasi o`zbekiston respublikasi fuqarolik …

2 / 27

batlar, ya`ni ishlab chiqarish vositalari, iste`mol buyumlari, umuman kishi meh-natining har qanday mahsulotlarni yaratish, egallash, foydalanish va tasarruf etish bilan bog`liq bo`lgan ijtimoiy munosabatlar tushuniladi. mulkiy munosabatlarning barchasi ham fuqarolik huquqi normalari bilan tartibga solinavermaydi. ba`zi mulkiy munosa-batlar huquqning boshqa sohalari bilan ham tartibga solinadi. huquqiy munosabatda qatnashuvchi bir tarafning ikkinchi tarafga ma`muriy jihatdan bo`ysunishiga asoslangan mulkiy munosabatlar - ma`muriy huquq normalari bilan, soliq va budjet bilan bog`liq munosabatlar - moliya huquqi normalari bilan, shuningdek yer bilan bog`liq munosabatlar - yer huquqi normalari bilan, mehnat shartnomasi hamda intizomiy bo`ysunuv bilan bog`liq munosabatlar - mehnat huquqi normalari bilan tartibga solinadi. fuqarolik huquqi asosan muayyan ekvivalent (tenglik) baroba-ri bilan belgilanadigan, qiymat, baho bilan ifodalanadigan va ishtirokchilari teng darajada ko`riladigan mulkiy munosabatlarni tartibga soladi. mulkiy xarakterdagi huquqiy munosabatlar, ya`ni fuqarolar va tashkilotlarning moddiy boyliklarni yaratish, ularni egallash, bu boyliklardan foydalanish, ularni tasarruf etishda bo`lgan o`zaro huquqiy munosabatlar ishlab chiqarish munosabatlaridan, ya`ni ijtimoiy munosabatlardan …

3 / 27

folatlaydi. fuqarolik huquqi tomonidan tartibga solinadigan mulkiy munosabatlar doirasi nihoyatda keng. bular jumlasiga oldi-sotdi, xilma-xil buyurtmalar qabul qilish (ijro etish), turar-joylarni ijaraga qo`yish va ijaraga olish, korxonalar, tashkilotlarning bir-biriga mahsulotlar yetkazib berish, qurilish ishlarini amalga oshirish, transport korxonalari orqali yuk va yo`lovchi tashish, yetkazilgan zararni qoplash, qonun va vasiyat bo`yicha meros olish, umuman har qanday shakldagi mulkni egallash, undan foydalanish hamda uni tasarruf etish bilan bog`liq bo`lgan munosabatlar kiradi. fuqarolik huquqi tomonidan tartibga solinadigan mulkiy ko`rinishda bo`lmagan shaxsiy huquqiy munosabatlar ikki turga: mulkiy munosabatlar bilan bog`liq bo`lgan shaxsiy munosabatlarga va mulkiy munosabatlar bilan bog`liq bo`lmagan shaxsiy munosa-batlarga (shaxsiy nomulkiy) bo`linadi. mulkiy munosabatlar bilan bog`liq bo`lgan munosabatlarga intellektual faoliyat natijalariga bo`lgan va mualliflik huqu-qiga doir munosabatlarni misol qilib,ko`rsatish mumkin. bu muno-sabatlarda faqat mulkiy munosabatlarnigina emas, balki ular-ning shaxsiy huquqlarini ham, chunonchi, asarni o`z nomidan, ta xal-lusi ostida yoki nomini ko`rsatmasdan anonim tarzda nashr etish (fkning 1053-moddasi), asarning daxlsizligi huquqlari, ixtiro-ning muallifi …

4 / 27

`lgan huquq, mualliflik huquqi (fk, 1046-modda), mualliflik nomiga bo`lgan huquq (fk, 1051-modda) va hokazolar kiradi. garchi fuqarolik huquqi shaxsiy munosabatlarning ko`plab turini tartibga solsa-da, lekin har qanday shaxsiy huquqiy muno-sabatlar ham fuqarolik huquqi bilan tartibga solinavermaydi. o`zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksining 2-moddasi, 4-ban-diga asosan shaxsiy nomulkiy munosabatlar va mulkiy munosabat-lar bilan bog`liq bo`lmagan shaxsiy munosabatlar, agar qonunlarda boshqacha tartib nazarda tutilgan bo`lmasa yoki bu munosabatlarning mohiyatidan o`zgacha hol anglashilmasa, fuqarolik qonunlari bilan tartibga solinadi. ushbu modda qoidasi tegishli yo`sinda yuridik shaxslarga ham tatbiq etiladi. ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda fuqarolik huquqining o`ziga xos uslubi va xususiyatlari bor, bu bilan u o`ziga yondosh bo`lgan boshqa huquq sohalaridan ajralib turadi. chunonchi, fuqarolik huquqi oila huquqi, moliya huquqi, ma`muriy huquq, davlat huquqi, mehnat huquqi, yer huquqi bilan bevosita bog`liq bo`lsa ham, mulkiy hamda shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartib-ga solishda bu huquq sohalaridan ma`lum darajada farq qiladi. dastlab fuqarolik huquqining oila huquqidan farqi to`g`risida shuni aytish kerakki, …

5 / 27

gilaydi. misol qilib aliment majburiyat-larini olsak, bu majburiyatlar mulkiy xarakterda bo`lgan muno-sabatlardan emas, balki shaxsiy, oilaviy (er va xotinlik, qarin-doshlik) munosabatlaridan kelib chiqadi. oila huquqining fuqarolik huquqidan farq qiluvchi asosiy xususiyati shundaki, oila huquqi tomonidan tartibga solinadigan mulkiy munosabatlar va shaxsiy nomulkiy munosabatlar faqatgina bitta oila a`zosi o`rtasida vujudga keladi hamda bu yerda fuqa-rolik huquqi uchun eng asosiy o`rinni egallaydigan keng ma`nodagi mulkiy muomala kuzatilmaydi. agar oila a`zolari o`rtasida o`zaro fuqarolik muomalasi (oldi-sotdi, hadya, ayirboshlash) amalga oshi-rilsa ham, bu holat oila huquqi me`yorlari bilan emas, fuqarolik huquqi me`yori bilan tartibga solinadi. mulkiy munosabatlarda davlat hokimiyati organlari qatna-shib, mazkur munosabatlarda ishtirok etuvchilarga o`z erklarini buyursalar, bunday mulkiy munosabatlar fuqarolik huquqiga emas, balki ma`muriy huquqqa taalluqli bo`ladi. chunonchi, yuqori davlat organining o`z vakolati doirasida chiqarilgan buyrug`iga muvofiq muayyan binolar, uskunalarni topshirish-qabul qilish bilan bog`liq munosabat ma`muriy-huquqiy munosabatlar hisoblanadi. agar mul-kiy munosabatlarda davlat organlari fuqarolik muomalasining ishtirokchisi sifatida bir-birlariga nisbatan teng huquqli bo`lib …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi"

mavzu: fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi reja: 1. 1.fuqarolik huquqi tushunchasi 2. fuqarolik huquqining asosiy tamoyillari 3. fuqarolik huquqi tizimi 1.fuqarolik huquqi tushunchasi fuqarolik huquqi o`zbekiston respublikasida amal qiluvchi huquq tizimi sohalaridan biri bo`lib, mamlakatimizda iqtisodiy munosabatlarni takomillashtirish, bosqichma-bosqich bozor iqtisodiyoti munosabatlariga o`tish davrida fuqarolar va boshqa sub`-yektlarning moddiy, ma`naviy ehtiyojlarini tobora to`laroq qon-dirish maqsadida mulkiy munosabatlarni hamda mulkiy xarakterda bo`lmagan shaxsiy munosabatlarni tartibga solish, mustahkamlashga qaratilgan huquq normalari yig`indisidan iboratdir. sodda qilib aytganda, fuqarolik huquqi - yuridik jihatdan teng bo`lgan subyektlar o`rtasidagi mulkiy va shax...

This file contains 27 pages in DOCX format (35.5 KB). To download "fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: fuqarolik huquqi tushunchasi, t… DOCX 27 pages Free download Telegram

fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "fuqarolik huquqi tushunchasi, tamoyillari va tizimi"

Similar files