ekonometrika

DOCX 6 pages 110.3 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 110.3 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: ekonometrika so’zi nimani anglatadi va u fan sifatida qaysi davrda yuzaga kelgan ekonometrika fanining mohiyati, vazifalari va predmeti ekonometrika-fanda juda tez rivojlanuvchi soha bo’lib, uning maqsadi iqtisodiy munosabatlarga miqdoriy o’lchamlarni berishdan iborat. “ekonometrika” iborasi(so’zi) 1910 yilda (avstro-vengrya) buxgalter p.tsemp tomonidan kiritilgan (u “ekonometriya” degan). tsemp, “agar buxgalteriya hisobi ma’lumotlariga algebriya va geometriya usullarini qo’llansa, u holda xo’jalik faoliyati natijalari to’g’risida yanada chuqurroq tasavvurga ega bo’lish mumkin” deb ta’kidlagan. ushbu ibora ko’p vaqt davomida ishlatilmagan bo’lsada, “ekonometrika” iborasi iqtisod ilmida yangi yo’nalishni yuzaga kelishida juda qulay keldi. iqtisod fanida yangi yo’nalish - “ekonometrika” 1930 yilda paydo bo’ldi. “ekonometrika” (grekcha “metron”) so’zi ikkita “ekonomika” va “metrika” so’zlarining birlashmasidan tashkil topgan. shunday qilib, iboraning o’zida ekonometrikani fan sifatida uning xususiyati va mazmuni ifodalanadi. uning mazmuni: iqtisodiyot nazariyasi tomonidan ochilgan va asoslangan aloqa va munosabatlarni miqdoriy ifodalashdan iborat. demak ekonometrika iqtisodiy hodisalarni o’lchash va tahlil qilish haqidagi fandir. ekonometrikaning yuzaga kelishi iqtisodiyotni o’rganishda …

2 / 6

tika fanlarining komponentalari zamonaviy iqtisodiy xayotni miqdoriy tomonlarini anglash uchun zaruriy, lekin etarli bo’lmagan shartlaridir. bu-uchta fanning birligidir. bu birlik ekonometrikani tashkil etadi”. shunday qilib, ekonometrika-bu iqtisodiy jarayon va hodisalarni o’zaro bog’lanishini miqdor jihatdan ifodalovchi fandir. ekonometrik usullar oliy statistika deb nomlanuvchi juft va ko’p o’lchovli regressiya, juft, xususiy va ko’p o’lchovli korrelyatsiya, trendlarni ajratish va boshqa davriy qatorlar komponentalari, statistik baholash usullari asosida yuzaga kelgan va rivojlangan. r.fisher shunday deb yozgan: “statistik usullar ijtimoiy fanlarda muhim element hisoblanadi va aynan shu usullar yordamida ijtimoiy bilimlar fan darajasigacha ko’tarilishi mumkin”. birinchidan –ekonometrika o’ziga xos bo’lgan usullar tizimi sifatida iqtisodiy o’zgaruvchilar va ular orasidagi bog’lanishlarning xususiyatlarini tasvirlagan xolda o’zining masalalarini aniqlashtirish bilan rivojlana boshladi. regressiya tenglamasiga na faqat birinchi darajali o’zgaruvchilarni kiritildi balki natijaga maksimal yoki minimal (ozmi-ko’pmi) darajada ta’sir etuvchi qiymatlarni akslantiruvchi iqtisodiy o’zgaruvchilarning optimal xususiyatlarini ifodalash maqsadida, ikkinchi darajali o’zgaruvchilarni ham kiritila boshlandi. masalan: ekinlarni o’g’itlantirishning hosildorlikka ta’sirini ko’radigan …

3 / 6

egressiyani ko’raylik, y  a  b1 x  b2 z  b3 xz albatta bu tenglamada o’zaro ta’sir effekti ( b3 -parametri) statistika nuqtai nazaridan qiymatga ega bo’lmasligi ham mumkin. ammo iqtisodiy nuqtai nazardan ma’noga ega. iqtisodiy tadqiqotlarda regressiya tenglamalari o’zlari ma’noga ega bo’la boshladilar. masalan, tannarxni yishlab chiqarish hajmiga x(mahsulot birligi miqdori) bog’liqligi quyidagicha ifodalanishi mumkin: ishlabchiqarish ishlab chiqarish ishlab chiqarish hajmiga xarajatlari hajmiga bog 'liq  bog 'liq bo'lg an xarajatlar bo 'lmagan xarajatlar (doimiy xarajatlari )yx  a  bx (o ' zgaruvchi xarajatlar) tenglikni ikkala qismini ishlab chiqarish harajatlari hajmi xbo’lsak, quyidagini olamiz: bir mahsulot birligi bir mahsulot bir mahsulot hisobida ishlab  birligiga doimiy  birligiga o ' zgaruvchanxarajatlar у  a  b x bunday tenglamalarning parametrlari kichik kvadratlar usuli bilan baholanishi mumkin, ushbu parametrlarning xususiyatlari shundan iboratki ularning har biri aniq iqtisodiy ma’noga ega. ekonometrik tadqiqotlar quyidagi masalalarni o’z ichiga oladi: · …

4 / 6

da asosan, ularning sifat tomonlarini tahlil qilishga ko’proq e’tibor beriladi. shuning uchun ekonometrik tadqiqotlar bosqichlariga quyidagilarni kiritish mumkin. · muammoning qo’yilishi; · ma’lumotlar yig’ish, ularni sifatini tahlil qilish; · model xususiyatini aniqlash; · parametrlarni baholash; · echimlarni tushinish, muhokama qilish va amalga joriy etish. bu bosqichlar barcha tadqiqotlar uchun xos bo’lib, qanday ma’lumotlardan foydalanishidan qat’iy nazar va zamonga bog’liq bo’lmagan holda amalga oshiriladi. image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image1.png

5 / 6

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrika"

mavzu: ekonometrika so’zi nimani anglatadi va u fan sifatida qaysi davrda yuzaga kelgan ekonometrika fanining mohiyati, vazifalari va predmeti ekonometrika-fanda juda tez rivojlanuvchi soha bo’lib, uning maqsadi iqtisodiy munosabatlarga miqdoriy o’lchamlarni berishdan iborat. “ekonometrika” iborasi(so’zi) 1910 yilda (avstro-vengrya) buxgalter p.tsemp tomonidan kiritilgan (u “ekonometriya” degan). tsemp, “agar buxgalteriya hisobi ma’lumotlariga algebriya va geometriya usullarini qo’llansa, u holda xo’jalik faoliyati natijalari to’g’risida yanada chuqurroq tasavvurga ega bo’lish mumkin” deb ta’kidlagan. ushbu ibora ko’p vaqt davomida ishlatilmagan bo’lsada, “ekonometrika” iborasi iqtisod ilmida yangi yo’nalishni yuzaga kelishida juda qulay keldi. iqtisod fanida yangi yo’nalish - “ekonometrik...

This file contains 6 pages in DOCX format (110.3 KB). To download "ekonometrika", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrika DOCX 6 pages Free download Telegram